Üretim Faktörleri Nedir - Üretim Hakkında Bilgi - İktisat - İktisat Ders Konuları
Üretim Faktörleri
1-Emek: Mal ve hizmet üretmek için gerekli fiziksel ve zihinsel çalışmalardır.
2-Sermaye: Diğer malları üretmek için kullanılan makine ,araçlar ve fabrikalardır
3-Toprak: Tüm doğal kaynakları ifade eder.
Fırsat (Alternatif) Maliyet: Bir kararı uygularken vazgeçilen bir başka karardır.
Parasal Maliyet: Bir malı almak için vazgeçilen TL miktarıdır.
Marjinal Dönüşüm Eğrisi: Bir maldan bir birim daha fazla üretebilmek için öteki maldan ne kadar fedakarlık etmek gerektiğini gösteren orandır.*Üretim imkanları sınırı eğrisine çizilen teğetin eğimi fırsat maliyeti yani marjinal dönüşüm oranını verir.
Alternatif İktisadi Sistemler
3 temel soru: 1- Ne 2- Nasıl 3- Kimin için üretilecek
1-Piyasa Ekonomileri:Neyin , nasıl ve kimler için üretileceği sorularına birbirinden bağımsız hareket eden tüketiciler,üreticiler,devlet ve diğer organizasyonların kararlarına bağlı olarak cevap bulunan ekonomik sistemlerdir.fiyat sistemi de denir.
2-Kumanda Ekonomileri:temel ekonomik sorulara ilişkin kararları merkezi otorite(devlet) verir. Fiyatları belirler
3-Karma Ekonomiler:Kamu mülkiyeti ve özel mülkiyetin,piyasa ekonomisi ve piyasa ekonomisine devlet müdahalesinin,fiyat mekanizması ve planlamanın farklı ölçeklerde bir araya getirilmesiyle çalışan ekonomik sistemdir.
Fayda: Bireyin tüketilen mal ve hizmetten elde edeceği memnuniyettir
-Toplam fayda: Belirli bir zaman diliminde,bireyin diğer mal ve hizmetlerden olan tüketimi sabitken bir malın çeşitli miktarlarda tüketilmesi ulaşılan toplam tatmin düzeyidir TU ile gösterilir.
-Marjinal fayda: Belirli bir zaman diliminde bir maldan bir birim daha fazla tüketilmesi sonucu toplam faydaya gelen değişmedir.MU
-Azalan Marjinal Fayda: Bir malın ilave miktarları tüketildikçe elde edilen ek faydanın azalmasıdır(marjinal fayda)
-Tüketici dengesi: fayda maksimizasyonu: Bir mal için harcanan bir birim paranın marjinal faydasını bir başka mala harcanan bir birim paranın marjinal faydasına eşit olduğu mal bileşimi tercihi maksimize eder.
TALEP
Diğer değişken sabitken belirli bir zaman diliminde piyasada tüketicinin değişik fiyat düzeyinde satın alamaya hazır olduğu mal veya hizmet miktarıdır.(d)sembolüdür.Talep Fonksiyonu: Xd=f (Px,Pc,Ps,I,E,N,Z)
Xd= talep edilen x malı,Px= x malının fiyatı,Pc= tamamlayıcı malların fiyatları,Ps=ikame malları fiyatları,I=tüketici geliri,
E=tüketici beklentileri, N=tüketici sayısı, Z=zevk ve tercihler
Bireysel talep: Belirli bir zaman içinde bir mala ve bu malın değişik fiyatlarına karşı bir tüketicinin satın almak istediği mal miktarına kişisel talep adı verilir.
Talep Kanunu: Bir malın satın alınmak istenen miktarı ile fiyatı arasındaki ters yönlü ilişkidir.
a-İkame Etkisi: Bir malın fiyatındaki artışın söz konusu malın diğer malların fiyatına göre nispi fiyatının yükselmiş olmasından ötürü malın alım miktarının azalmasıdır.
b-Gelir Etkisi: Diğer değişkenler sabitken bir malın fiyatının arttığı zaman gelir sabit bırakıldığı için gelirin satın alma gücü azalır ve bu nedenle satın alınmak istenen mal miktarının azalması durumudur.
*Talep eğrisi fiyat (Px) ve talep (Xd) miktarı arasındaki negatif ilişkiden dolayı aşağı doğru eğimlidir.
Nedeni: 1-gelir etkisi -2-ikame etkisi -3-azalan marjinal fayda ilkesi
a)Tamamlayıcı Mallar:Birinin fiyatı düşerken diğerinin talep miktarı artıyorsa
b)ikame Mallar:ilişkili mallardan birinin fiyatındaki artış diğer malın talep miktarında artışa neden olduğu mallardır.
3-Zevk ve tercihlerdeki değişmeler,
4-Tüketici beklentileri,
5-Piyasadaki tüketicilerin sayısı.
Talebi eğrisini SAĞ' a kaydıran Etmenler (Talep Artışı)-- Talebi eğrisini SOL' a kaydıran Etmenler(Talep Azalışı)
5-Tüketici sayısının artması 5-Tüketici sayısının azalması
Arz: Diğer değişkenler sabitken,belli bir zaman diliminde piyasada üreticilerin değişik fiyat düzeylerinde satmaya hazır oldukları mal ve hizmet miktarıdır. Arz Fonksiyonu:Xs=f (Px,Pg,Py,T,E,Tg,SG,Nf)
Xs=arz edilen x malı miktarı,Px=x malının miktarı,Pg=girdi(üretim faktörü),Py=diğer malların fiyatlar,T=teknoloji,
E=Beklentiler,Tg=vergiler,G=sübvansiyonlar, Nf=firma sayısı
ARZ
Arz Kanunu: Bir malın satılmak istenen miktarıyla fiyatı arasındaki doğru yönlü ilişkidir.*bir malın fiyatı arttıkça arz miktarı artar,fiyatı düştükçe arz miktarı da düşer.
ARZ 'ın Değişmesine (Kayması) Yol Açan Faktörler: 1- Kullanılan girdilerin fiyatının(üretim maliyeti) 2- Teknoloji ve verimlilik, 3- Vergiler ve Sübvansiyonlar,
4- Diğer malları fiyatları 5- Üreticilerin beklentileri, 6- Endüstrideki firmaların sayısı
ARZ eğrisini SAĞ 'a kaydıran Etmenler (Arz Artışı) - ARZ eğrisini SOL 'a kaydıran Etmenler(Arz Azalışı)
1-Girdi fiyatlarının düşmesi 1- Girdi fiyatlarının yükselmesi malın fiyatının yükselmesi