Dünyanın Ekseni Çevresinde Dönüşünden Doğan Hızlar Ve Sonuçları
Son güncelleme: 20.10.2010 16:49
-
çizgisel hız sonuçları - açısal hız -dünyanın açısal hızı - dünyanın çevresinden doğan hızlar
DÜNYANIN EKSENİ ÇEVRESİNDE DÖNÜŞÜNDEN DOĞAN HIZLAR
ÇİZGİSEL HIZ VE SONUÇLARI
Bir cismin birim zamanda aldığı yola çizgisel hız denir.
*
Çizgisel hız en fazla Ekvator üzerindedir (1670 km/h) . Bu hız kutuplara doğru azalır. Bunun sonucunda; Güneşin doğuş ve batış süresi kutuplara doğru uzar. Yani alacakaranlık kuşağı kutuplara yakın yerlerde daha uzun süre devam eder. Ayrıca meridyenler arası uzaklık kutuplara doğru azalmasına rağmen yerel saat farkı her yerde 4 dk. dır.
AÇISAL HIZ VE SONUÇLARI
Dairesel hareket yapan bir cismin birim zamanda taradığı açıdır.
*
Dünyanın açısal hızı ;
*
24 saatte: 360°
*
1 saatte : 15°
*
4 dakikada :1° dir.
NOT : Açısal hız her enlemde aynıdır. Açısal hız sonucunda yerel saat farkları oluşur.
2.DÜNYANIN YILLIK HAREKETİ VE SONUÇLARI
Dünyanın güneş çevresinde dönerken izlediği yola yörünge , meydana getirdiği düzleme de yörünge düzlemi (ekliptik düzlem) denir.
Dünyamızın bu yörüngesi elips biçimindedir.
ELİPS BİÇİMİNDEKİ YÖRÜNGENİN SONUÇLARI
*
Dünyamızın güneşe olan uzaklığı ve güneş çevresindeki dönüş hızı değişir. Bu sebeple mevsim süreleri birbirinden farklıdır. Örnek , KYK 'de yaz mevsimi 94 gün iken, kış mevsimi 89 gündür.
*** Dünyamızın yörüngesi daire biçiminde olsaydı; mevsim süreleri birbirine eşit olacaktı.
EKSEN EĞİKLİĞİ VE SONUÇLARI
(Ekvator düzlemi ile ekliptik arasında 23°27' , yer ekseni ile ekliptik arasında 66°33' açı olması)
*
Dönenceler, kutup daireleri ve matematik iklim kuşakları oluşur (Sadece eksen eğikliği etkili). Dönence: Kuzey ve güney yarım kürelerde güneş ışınlarının en son dik geldiği noktalara denir
*
Güneş ışınlarının düşme açısı yıl boyunca değişir. Güneş ışınları yıl içinde dönencelere birer kez, dönenceler arasına da ikişer kez dik açıyla düşerler.
*
Dönenceler dışında hiçbir yere güneş ışınları dik olarak düşmez.
*
Mevsimler oluşur. Dört mevsimin tek yaşandığı kuşak ılıman kuşaktır (30-60° enlemleri arasında). Sebebi : Güneş ışınlarının düşme açısında yıl boyunca değişikliğin fazla olmasıdır.
*
Aynı tarihlerde kuzey ve güney yarımkürelerde farklı mevsim yaşanır.
*
Gece gündüz uzunluğu sürekli değişir.Bu değişim en az Ekvator'dadır. Kutuplara doğru gidildikçe gece gündüz değişimi artar.
*
Güneşin ufuk çizgisindeki konumu değişir
*
Muson rüzgarları oluşur.
*
Aydınlanma dairesi sürekli yer değiştirir.
*
Kutup noktalarında 6 ay gündüz, 6 ay gece yaşanır.
EKSEN EĞİKLİĞİ OLMASAYDI;
(Ekvator düzlemi ile ekliptik üst üste çakışsaydı veya yer ekseni ekliptiği dik olarak kesseydi)
*
Dönenceler ve kutup daireleri oluşmazdı.
*
Güneş ışınları sadece Ekvatora dik gelirdi.
*
Mevsim değişmesi olmazdı. Sürekli aynı mevsim hüküm sürerdi.
*
Aydınlanma dairesi sürekli kutup noktalarına teğet geçerdi.
*
Gece gündüz süreleri birbirine eşit olurdu.
*
Güneşin doğuş-batış konumu ve saati değişmezdi.
*
Kısacası; sürekli ekinoks durumu yaşanırdı.
EKSEN EĞİKLİĞİ 20°OLSAYDI
*
Güneş ışınlarının dik geldiği alan daralırdı.
*
Güneş ışınlarının düşme açısında değişim azalacağından,Ekvatoral bölgenin sıcaklık ortalaması artardı.
*
Kutup kuşağı ve tropikal kuşağın alanları daralırken , ılıman kuşak genişlerdi.
*
Yurdumuzda yazlar daha serin, kışlar daha ılık olurdu.
*
Kutup noktalarının sıcaklığı azalırdı.
NOT:
*
Eksen eğikliği kaç derece ise Kutup noktalarına güneş ışınları en fazla o açıyla düşer.
*
Eksen eğikliği küçüldükçe gece ile gündüz arasındaki fark azalır. Eksen eğikliği büyüdüğünde ise fark artar.
- Dünyanın Ekseni Çevresinde Dönüşünden Doğan Hızlar Ve Sonuçları Konusuna Benzer Konular
- dünyanin temel sorunlari 12.03.2004
- Trabzonspor Un Mac Sonuclari 13.03.2004
- DÜnyanin YÜzÜ 15.03.2004
- Dünyanin En Rezil Hakemleri Hangi Ülkede ? 26.04.2004
- Em 2004 Mac Sonuclari 14.06.2004