1. Ana Sayfa
  2. Genel
  3. Okul Öncesi Eğitimi Anaokulu - Benlik Kavramı - Ego Nedir

Okul Öncesi Eğitimi Anaokulu - Benlik Kavramı - Ego Nedir

Son güncelleme: 05.11.2010 11:37
SheqeYy_BeBiSh SheqeYy_BeBiSh foto
  • Çocuklarda Benlik Kavramının Gelişimi - Çocuklarda Psikolojik Gelişim - Çocuklarda Benlik Gelişimi - Çocuklarda Ego Gelişimi - Çocuklarda Ego Nedir

    Benlik Kavramı (Ego Nedir)

    Psikanalist Sigmud Freud'un pisikanaliz kuramına göre benlik insan kişiliğinin "kendisi" ya da "özbenliği" olarak yaşadığı ve algıladığı ve dış dünya ile ilişki kurduğu bölümü ola-rak belirtilmektedir. Benliğin işlevini tasarlamak anımsamak değerlendirmek çevredeki toplumsal ve fiziksel dünyaya uygun yanıtlar vermek uygun davranışlarda bulunmaktır denilmektedir. Yine benlik canlı ile çevresi arasındaki ruhsal düzenlemelerden de sorumlu olmakta ve uyum sağlamayla görevli bulunmaktadır. Sigmud Freud'un kuramına göre benlik ilkel benlik ve üst benlik ile bir bütün oluşturmaktadır. Bu kurama göre benlik kişiliğin temel işlevlerini yürütmekle görevli bir faktördür. Benlik gelişip oluştuktan sonra da yaşam koşullarının dengesine göre ve paralel olmak üzere değişme niteliği taşımaktadır.

    Benliğin gelişmesi yeni doğmuş bir bebek iç ve dış uyaranlara tepki verebilmektedir. Ama bu uyaranlara denetim uygulama yetisine sahip değildir bunları önceden kestiremez. Algısı dağınık ve ilkeldir. Hareketleri kaba ve uyumsuzdur.

    Kendiliğinden bir yerden bir yere gidememektedir. Öğrenme yetisinin uyaran-tepki şartlanmasıyla sınırlı basit öğrenme biçiminde olduğu belirtilmektedir.

    Yeni doğan bebeğin benliği dış dünyasıyla ilişkisi ölçüsünde geliştiri acı veren şiddetli uyaranlar karşısında acizliğini ve dışa bağımlılığını yansıür ve bu uyaranlarla savaşım için iç düzeneklerin geliştiği belirtilmektedir.

    Başlangıçta algı ve hareketler arasmda bir bağlantı olduğu bir uyarana anında bir hareketle yanıt verildiği bir ihtiyaç karşısında kalındığında doyum arandığı gecikme olunca da gerilime neden olunduğu bu gibi gerilimlerle başa çıkabilmek için benliğin daha gelişmiş işlevlerinin gelişmesi için temel oluşturması ve gelecekteki kişilik işleyişindeki benliğin alacağı rolü belirlediği; uyan ile yanıt arasındaki ayrımın öğrenilmesinin düşkurma tasarlama düşünme gibi karmaşık zekâ etkinliklerinin gelişmesini sağladığı; benliğin doğrudan tepki vermediği gerçeğin yerine imgeleri koyarak sınama yapabildiği böylece bir eylemin gidişini önceden görebildiğini; amaca ulaşmak için gelecekteki yönünü belirleyebildiği yargılama düşünme süreçleri için geçmişteki olaylara ilişkin anılarının saklanıp biriktirmesinin zorunlu olduğunu; çocuklann iki üç yaşlarında dilin öğrenilmesi ve gelişmesi çevreyle iletişim kurmasıyla birlikte mantıksal düşünce süreçlerinin gelişmesine yardıma olabildiğinin anlaşıldığı belirtilmektedir.

    Bireyin gelişmesi sürerken benliğin zamanla ayrımlaştığı anlaşılmaktadır. Bu ayrışımla kişiliğin üçüncü bölümü olan üst benliğin doğduğu ana baba ve toplumsal yargılarının da katılmasıyla oluşan üst benlik iç güdülerin bastırılmasından ve iç uyaranların denetlenmesinden sorumlu olduğu belirtilmektedir. Böylece benliğin algıladığı ve yorumladığı biçimiyle ahlâk ölçütleri kişiliğin bir parça olarak görüldüğü belirtilmektedir. Sonuçta kişiliğin gelişmesi ve olgunlaşması için gerekli bir faktör olan çatışmanın ortaya çıktığı; benliğin bir takım savunma yöntemleri geliştirerek üst benlik ile ilkel dürtülerin kaynağı olan ilkel benlik arasında denge kurmaya çalıştığı belirtilmektedir.
    Benlik kavramı ve yapısı Sigmund Freud tarafından tanımlanmış ve Cari (Gustav) Jung tarafından geliştirilmiştir.

    Sigmund Freud kişiliğin gelişmesini çocukluğun ilk beş yılı ile sınırladı ise de başta öğrencisi Erik Erikson olmak üzere bazı psikanalizciler kişiliğin gelişmesini daha sonraki yıllara ve yaşlara taşımışlardır. Kişiliğin gelişmesinde çevrenin etkili olduğu ileri sürülmektedir.


    Benlik Gücü

    Ani ve ölçüsüz davranışlardan amaçlı davranışlara mantıkötesi düşünceden akıla düşünceye geçişin yavaş olduğu çocuklukta birçok aşamalardan geçilerek gerçekleşebildiği fiziksel olgunluğa ulaşmış kişilerde bile kişiliğin işleyiş biçiminin ve etkinliğinin büyük farklılıklar gösterdiği bu konuda belirlenen en büyük boyutun benlik gücü olduğu belirtilmektedir. Psikanalizcilerin benliği güçlü bir insanda şu niteliklerin bulunduğunu belirttikleri anlaşılmaktadır. Kendi kendini (içgörü) ve dış dünyayı değerlendirmek için nesnelerin değerlendirmeleri yapılmaktadır. Etkinliklerini geniş bir zaman dilimine düzenlediğinde saptadığı programlara uyabileceği ve tasarımlarını gerçekleştirebileceği kararlarını sonuçlandırıp amacına ulaşabileceği çeşitli seçenekleri arasında seçim yapabileceği istek ve dürtülerine boyun eğmeden bunları toplumun yararına kullanabileceği yakın çevresinin ve toplumun baskılarına direnerek kendi seçtiği ve tasarladığı yolda yürüyebileceği belirtilmektedir. Yine aynı uzmanların görüşlerine göre benliği zayıf olan kişi çocuksudur dürtülerinin etkisiyle ani davranışlar gösterdiği kendini algılayışının zamanla bozulabileceği enerjisinin büyük bir bölümünü gerçek dışı özbenlik kavramını korumak için harcadığından yeterince üretken olamayacağı; nevroz belirtileriyle yüklü olabileceği belirtilmektedir.
#05.11.2010 11:37 0 0 0