1. Ana Sayfa
  2. Haber
  3. tuik in enflasyon sepeti açıklaması

tuik in enflasyon sepeti açıklaması

Son güncelleme: 04.02.2011 15:39
gamLı gamLı foto
  • 1.enflasyon hesaplarının günlük tüketim harcamalarına göre değil, tank paleti, yürüyüş bandı gibi tüketim malları baz alınarak hesaplandığı iddialarının tekrardan gündeme gelmesiyle birlikte 06.01.2011 tarihinde tuik tarafından yapılan açıklamadır.

    "enflasyon sepeti ile ilgili zorunlu açıklama

    son günlerde türkiye istatistik kurumu (tüik) ve enflasyon sepeti konusunda kamuoyunu eksik ve yanlış bilgilendiren haber ve beyanlar üzerine bu açıklamayı yapma zarureti doğmuştur.

    enflasyon, bir ülkedeki mal ve hizmetlerin fiyatlar genel düzeyindeki değişiminin ölçütüdür. tüik her ay, enflasyon için temel teşkil eden 2003=100 temel yıllı tüketici fiyatları endeksini (tüfe) uluslararası tanım ve metodoloji çerçevesinde hesaplamakta ve takip eden ayın ilk haftasında kamuoyuna açıklamaktadır. 3 ocak 2011 tarihinde de aralık 2010 için aylık artış oranı % -0,30, yıllık artış oranı ise % 6,40 olarak hesaplanmış ve kamuoyuna duyurulmuştur.

    enflasyon rakamları her yıl güncellenen bir tüketim harcamaları sepetine dayalı olarak hesaplanmaktadır. sepet, yıl boyunca her ay sürekli yapılan ve amacı hanehalklarının harcama kalıpları ile tüketimlerine konu olan madde setini elde etmek olan hanehalkı bütçe anketinin yıllık sonuçları temel alınarak oluşturulmaktadır.

    sepet, hanehalklarının tüketiminde ağırlık kazanan ürünlerin dahil edilmesi ve ağırlığını yitiren ürünlerin çıkarılması suretiyle her yıl güncellenmektedir. düzenli olarak yapılan bu işlem sayesinde 1994 temel yıllı endekste olduğu gibi sepetin eskimesi, eski bir harcama kalıbını yansıtması gibi temel problemler ortadan kaldırılmıştır. her yıl olduğu gibi bu yıl da ocak ayı sonunda, 2010 yılı boyunca yapılan araştırmanın sonuçlarına dayalı olarak sepetteki değişiklikler, yeni giren ve önemini yitirdiği için çıkan maddeler kamuoyuna basın bildirisi aracılığıyla duyurulacaktır.

    sepette 2010 yılı için 446 madde, bu maddelerin çeşitleri de değerlendirildiğinde 923 madde
    çeşidi kapsanmaktadır.

    fiyatlar 26 bölge müdürlüğünde görevli aylık ortalama 300 personel tarafından 81 il merkezi ve 74 ilçede 27 000 işyeri ve 3 985 konut ziyaret edilerek derlenmektedir.

    taze meyve-sebze fiyatları ile akaryakıt ve tüpgaz fiyatları her hafta, kiralar ayda bir, diğer ürünlere ait fiyatlar ise ayda iki kez derlenmektedir. her ay endeksin hesaplanmasında kullanılan fiyat sayısı yaklaşık 370 000 dir.

    sepette kapsanan ürünler, hanehalklarının yaptığı harcamalar oranında temsil edilmektedir. örneğin en ağırlıklı ürünlerden bazıları; kira, elektrik, ekmek, otomobil, et, tüp, dolmuş ücreti, benzin, doğalgaz ve sigaradır. sepette kapsanan en düşük ağırlığa sahip olan flüt, lens, epilasyon cihazı, mp3 çalar, pijama, cep telefonu tamiri, boş cd, ıslak-kuru mendil, cips, veteriner ücreti, bulaşık bezi, şemsiye gibi ürünlerin toplam ağırlığı 100 de 1 bile değildir. bu ürünler sadece tüketim harcamalarında ilgili alt grupları temsil edebilsin diye sepete dahil edilmek zorundadır.

    insanların enflasyonu kendi harcamaları çerçevesinde hissetmeleri doğal bir algıdır. ancak unutulmamalıdır ki enflasyon hesaplamaları bir ülkede yapılan toplam harcamanın dağılımının bir fonksiyonudur. bunun yanı sıra bu konudaki değerlendirilmelerde sıkça yapılan bir yanlış, ilgili ay veya dönemde sadece fiyatında büyük değişim gözlenen ürünlere bakarak enflasyonda aynı oranda bir artış beklentisidir. geçmiş dönemlerde bu ve benzer eleştiriler et veya domates fiyatları arttığında, "enflasyon niye bu kadar artmıyor, öyleyse yanlış mı yapılıyor" şeklindeki dile getirilen görüşler bu yanlış algı ve anlamanın bir sonucudur.

    yukarıda değinilen algı ve beklentinin dışında yanlış veya eksik bilgiye dayalı değerlendirmeler de yapılabilmektedir. örneğin yine tüik tarafından hesaplanan ve üretimde meydana gelen fiyat hareketlerini ölçmeyi amaçlayan üretici fiyatları endeksi (üfe) sepetinde yer alan kum, tuğla, çimento, demir teller, patlayı maddeler vb bazı ürünler sanki tüfe'de kapsanıyormuş gibi sunulabilmektedir.

    son günlerde, bir çok haber ve beyanda, sepette kapsanmıyor denilerek örnek verilen ürünlerin tamamı sepette kapsanmakta olup, üstelik en ağırlıklı ürünler arasında yer alırken, sepetteki en düşük ağırlıklı ürünleri sadece bunlardan oluşuyor diye öne çıkaran yaklaşımlar veya enflasyon hesaplamalarını kamuoyu nezdinde yanlışlamak amacıyla 446 madde içinde sadece fiyatı artan ürünleri hesaplamaların yanlışlığına delil gibi sunma çabaları yukarıdaki açıklamalar çerçevesinde yeniden değerlendirilmelidir.

    sepette kapsanan mal ve hizmetler ile bunların aylık ortalama fiyatları, 2003 yılından günümüze tüik'in web sayfasında "enflasyon ve fiyat" başlığı altında, endeks rakamlarına ait diğer göstergelerle birlikte yayımlanmaktadır.

    kamuoyuna saygı ile duyurulur."
#04.02.2011 15:39 0 0 0