İktisat Dersi - Finansal PiyasalarHakkında - Para ve Sermaye Piyasası
İktisat Dersi (Finansal Piyasalar Nelerdir)
İktisat Konu Anlatımlarımıza Finansal piyasalar Hakkında Bilgiler verip Finansal Piyasalar Nelerdir sorusunun yanıtını vererek devam edeceğiz.
FİNANSAL PİYASALAR NEDİR?
Bir ekonomide fon kapasitesi olanlarla (la-sarruf sahipleri) fim ihtiyacı olanların (yatı rımcılar) buluştukları piyasalara I'inansal piya salar adı verilir. Aslında finansal piyasalarla diğer piyasalar arasında önemli bir fark yok tur. Kişiler tıpkı semt pazarlarında olduğu gi bi ar/ya da talep ederler.
Ekonomik birimlerin tasarruflarım likit (na kil) ve kurumsal olmak üzere İki kısımda dü şünmek mümkündür. Kişiler nakit paralarım küçük miktarlarda tasarruf ederler ve çoğu kez de ellerindeki bu likiditeleri doğrudan doğruya değerlendiremezler. İşte finansal piyasalar kişilerin ellerinde tuttukları likiditeye gelir getirci bazı avantajlar sağlayarak ekono mide aksi takdirde atıl olarak bekleyecek fon- ları harekete geçirirler.
/ Para ve Sermaye Piyasası
Ekonomide reel sektörün finansmanı sağla yan kredi piyasalarını para ve sermaye piyasa ları olarak ikiye ayırabiliriz. Para piyasası va deleri bir yıl ya da daha kısa olan krediler, tah viller için kullanılır. Bu tür krediler çok kısa bir sürede paraya dönüştükleri İçin paraya çok yakındır. Para piyasası denildiğinde işlem lerin özel olarak yapıldığı bir yer söz konusu değildir. Kısa vadeli olarak alınan ve satılan fonlarla ilgili işlemlerin tümü para piyasası çerçevesinde düşünülmelidir. Kısa vadeli dev let tahvilleri, kısa vadeli finansal senetler, mevduat sertifikalan para piyasasında kullanı lan araçları oluşturur.
Sermaye piyasasında ise uzun vadeli hisse se nedi ve tahviller işlem görür. Şüphesiz uzun vadeli hisse senetleri ve tahvillerin risk ve liki dite dereceleri değişkendir. Sermaye piyasası aracı olarak uzun vadeli devlet ve Özel sektör tahvillerini, şirketlerin hisse senetlerini ve ipo tekleri sayabiliriz.
Sermaye piyasasıyla para piyasasının birbi inden ayrımı bu piyasaların içice girmiş olma arından dolayı oldukça güçtür. Genelde vade si 1-1.5 yıldan uzun olan kredilerin verildiği pi yasalar sermaye piyasası olarak düşünülebilir.
Finansal
aracıya yalnızca satabildiği kadar finansal kıy meti satar ve kanuni sürenin bitiminde elinde kalan henüz satılamamış finansal kıymetleri, bunları çıkaran firmalara iade eder, ya da fi-nansal kıymeti çıkaran firmalara satış garanti si verebilir (undenvrİtİng). Bu durumda yasal satış sona erdiğinde elde satılmadan kalan fi nansal kıymetleri dilerse kendisi satın alır, d lerse İkinci elden piyasada nominal kıymeti- nin altında satar.
b) ikinci Elden Finansman: Birinci elden pi yasalar çerçevesinde çıkarılmış finansal kıy metlerin ikinci kere alınıp satıldığı piyasalara ikinci elden piyasalar denir. Genel olarak İkin ci elden piyasalarda hisse senetleri alınıp satı lır ve bu alım ve satımlar menkul kıymet bor salarında yapılır. Eğer menkul kıymet alım ve satımları menkul kıymet borsasının dışında oluyorsa tezgah üstünde (över the Counter) satış söz. konusudur. Uygulamanın bu yönde gelişmesinde hisse senetlerinin borsaya kote ettirilmesinin İsteğe bağlı olmasının ve men kul kıymet değer artışıyla ilgili vergiden kaç ma eğilimlerinin rolü büyüktür.
///. finansal Piyasalann ve Aractlann iktisadi Hayata Yaptıktan Katkılar
Finansal piyasalar ve aracılar tasarruf sahip eriyle fon ihtiyacı olanlar arasında köprü vazi fesi görürlerken ayrıca şu katkıları da yapar lar:
1- Ekonomide atıl para bulunmasını engel lerler;
2- Ekonomide gerek tasarruf sahipleri nin tasarruflarını verirlerken, gerekse fon ihti yacı olanların fonlarını kullanırlarken karşıla şabilecekleri riski azallırlarya da riskin dağıtıl masına yardımcı olurlar;
3-Tasarruf sahipleri nin fon ar/ederken düşündükleri daha çok kı sa vadelerle, fon talep edenlerin arzuladıkları uzun vadenin yarattığı ikilemi ortadan kaldı rırlar;
4- Fon arzedenlerin küçük miktardaki tasarruflarını fon talep edenlerin büyük mik tardaki ihtiyaçlarına kanalize ederler. Böylece fon miktarındaki İkilemli durumu ortadan kal dırırlar;