1. Ana Sayfa
  2. Azərbaycan
  3. Nanə haqqında

Nanə haqqında

Son güncelleme: 12.07.2011 10:37
Sarsın Sarsın foto
  • noimageNanə dodaqçiçəklilər fəsiləsindən çoxillik bitki cinsidir. Hündürlüyü 50 santimetrdən 100 santimetrə qədərdir. Nanə mədəni bitkidir və Orta əsrlərin axırlarında ingilis botanikləri tərəfindən iki növ yabanı yarpız nanəsinin bir-birinə peyvənd edilməsi nəticəsində əldə edilmişdir.
    O vaxtdan bu bitki "əkilən nanə" adlanmış və ətirli iyinə görə dünyanın bir çox yayılmışdır. Ağ nanənin gövdəsi və yarpaqları açıq-yaşıl, qara nanənin gövdəsi və yarpaqları isə qırmızı-bənövşəyi rəngdədir. Bu günə qədər dünyada nanənin 30-a yaxın növü məlumdur.
    Nanənin təzə və qurudulmuş müxtəlif sahələrində və kulinariyada istifadə edilir. Nanədən alınan efir yağı müxtəlif sərinləşdirici içkilərin ətirləndirilməsində, qənnadı məmulatlarının souslaşdırılmasında işlədilir. Nanə yağı ətriyyat və kosmetika sənatesində, həmçinin diş pastası və kosmetika sənayesində, həmçinin diş pastası və diş tozu istehsalında istifadə edilir.
    Nanə efir yağının əsas tərkib hissəsi mentoldur. Mentoldan təbabətdə də geniş istifadə olunur. Nanənin yarpaqlarında və çiçək tumurcuqlarında 0.8-3.5% efir yağı (yarpaqlarında 2-2.7%, çiçəyində 4-6%, gövdəsində isə 0.1-0.3%) var. Ən çox yağ bitkinin çiçəkləməyə başladığı dövrdə olur. Bu vaxt efir yağının miqdarı 8.6%-ə çatır. Və su buxarı ilə qovularaq əsas hissəsi ayrılır. Efir yağının əsas komponentləri mentol (41-70%) və mentondur (16-18%). Efir yağının tərkibində həmçinin beta-pinen, alfa-fellandren, mentol-asetat və s. var. Təzə yarpaqlarında 12mq % karoten və P vitamini var.
    Nanədən və nanə efir yağından təbabətdə geniş istifadə olunur. Nanə efir yağı validol, valokardin və s. kimi bir çox ürək dərmanlarının tərkibinə daxildir. Yarpaqlarından hazırlanan "nanə cövhəri" mədə-bağırsaq xəstəlikləri üçün ən yaxşı dərmandır.

    FAYDALARI

    • Həzmi asanlaşdırır
    • İştahanı açır
    • Sidikqovucu və qazqovucudur
    • Qaraciyər xəstəliklərinə qarşı faydalıdır
    • Öd ifrazını nizamlayır
    • Tənəffüsü asanlaşdırır
    • Stresə qarşı faydalıdır
    • Sinirləri sakitləşdirir
    • Aritmiya ehtimalını azaldır
    • Ana südünü artırır
    • Yuxusuzluğu aradan qaldırır
    • Antiseptik təsirə malikdir
    • İshala qarşı faydalıdır
    • Temperaturu aşağı salır
    • Pazma ehtimalını azaldır
    • Başgicəllənməsinin qarşısını alır
    • Ürək-damar sisteminin fəaliyyətini nizamlayır
    • Öskürəyi kəsir
    • Bağırsaq qurdlarını salır
    • Qripə qarşı faydalıdır
    • Ağız iyini aradan qaldırır
    • Dəri üçün ən yaxşı dərmandır
    • Baş ağrısı və diş ağrısını aradan qaldırır
    • Həyəcana və qoxuya qarşı faydalıdır

    Alıntı...
#12.07.2011 10:37 0 0 0