Dermoid Kist
Son güncelleme:
-
Dermoid Kist Nedir - Dermoid Kist Tanısı - Dermoid Kist Tedavisi
Dermoid kist yani matür teratom doku ve organları oluşturmak üzere farklılaşan embriyonik hücrelerden oluşur. Teratomlar endodermal, mezodermal ve ektodermal olmak üzere tüm germ tabakalarını içerir. Teratomlar en sık rastlanan germ hücreli tümörlerdir. Histopatolojik olarak matür, inmatür ve malign olarak ayrılır. Matür teratomlar iyi diferansiye, iyi huylu, multikistik kapsüllü tümörlerdir. İçerisinde tam olarak farklılaşmış kıkırdak, kemik, saç, diş ve sinir elemanları bulunabilir. İmmatür elemanların çoğu nöroektodermal kökenlidir. Malign teratomlar matür ve immatür elemanların yanısıra en az bir kötü huylu germ hücre elemanı içerir.
Genelde baskın olan germ tabakası ektoderm adı verilen tabakadır. Bu tabakadan başta deri ve deri ekleri olmak üzere değişik dokular gelişir. Bu nedenle yumurtalıkta görülen iyi huylu germ hücre tümörleri "dermoid kist" olarak adlandırılmaktadır. Ayrıca "matür teratom" "matür kistik teratom" ve "benign ovarian kistik teratoma"da aynı kist için kullanılan diğer isimlerdir.
Dermoid Kistlerin Hepsi İyi Huylu Mudur? Hangi Sıklıkla Görülürler?
Terotomlar birden çok germ tabakasından köken alan ve yine birden fazla hücre tipi içeren tümörlerdir. Nadiren sadece tek bir germ tabakasından gelişmiş tümörler de olabilir. Teratomların iyi huylu ya da kötü huylu (kanser) olması içerdikleri hücre türlerinin farklılaşma derecesine (matür-immatür) bağlıdır. İmmatür teratomlar kötü huylu, matür teratomlar ise iyi huyludur.
Matür kistik teratom yani dermoid kist ise tüm over tümörlerinin %10-20'sini oluşturur. En sık görülen germ hücreli over tümörü olmasının yanısıra 20 yaşından genç kızlarda en sık karşılaşılan over tümörüdür. Her yaşta görülebilmekle birlikte en sık üreme çağındaki kadınlada görülür.Genelde tek taraflı olmakla birlikte %8-15 olguda her iki yumurtalıkta da dermoid kist bulunur
Dermoid Kist inin ( Matür Kistik Teratom) Yapısı Nasıldır?
Dermoid kist bütün germ hücrelerinden parçalar taşıyabilir ancak genelde baskın olan ektoderm tabakasıdır. Bu nedenle deri ve deri eklerine ait kısımlar daha fazla görülür. Deride bulunan sebase salgı bezleri dermoid kist içinde de bulunduğundan kist sıvısı koyu kıvamlı, sarı-kahverengi renkli, yağlı, yoğun bir sıvıdır. Kist içinde çoğu zaman saç, kıl, diş, kemik, kıkırdak, sinir gibi dokular bulunur.
İçerisinde yoğun olarak tiroid dokusu içermesi durumunda kişide tiroid hormonlarının aşırı salgılanması söz konusu olur. Bu durumda patolojiye struma ovarii adı verilir ve hipertiroidi bulguları ortaya çıkar.
Dermoit Kist Kansere Dönüşür Mü?
Boyutları çok değişken olan bu kistler birkaç santimetreden yarım metreye kadar değişebilir. Dermoid kistin kansere dönme olasılığı son derece düşüktür ve %1-2'sinde uzun dönemde kanserleşme görülebilir.
Kist Dermoid Ne Gibi Belirti Verir?
Genellikle dermoid kist belirti vermez ve başka bir nedenle yapılan muayene, ultrason incelemesi, radyolojik inceleme ya da ameliyatlar sırasında tesadüfen fark edilir. Kisti olan kadınların yaklaşık %65'inde herhangi bir yakınma ve şikayet yoktur.Belirti varlığında en sık karşılaşılan yakınma karın ağrısıdır. Bunun yanısıra karında şişkinlik ve anormal uterin kanama görülebilir. Daha nadir karşılaşılan yakınmalar ise idrar ya da dışkılama problemleri ile sırt ağrısıdır. Struma ovarii varlığında guatr yani hipertiroidi ile ilgili yakınmalar görülür.
Dermoid Kist Ne Gibi Komplikasyonlara Yol Açabilir?
Dermoid kistin en sık karşılaşılan ve en korkulan komplikasyonu torsiyondur. İçeridiği dokular ve koyu kıvamlı sıvı nedeni ile ağır bir kisttir. Bu ağırlık yumurtalığın kendi etrafında dönmesine yani torsiyonuna neden olabilir. Torsiyon varlığında yumurtalığa giden kan akımı azalacağı ya da kesileceği için bir süre sonra kangren meydana gelir. Torsiyonun klinik bulgusu ağrıdır. Olay ilerledikçe ağrı artar. Bazen tam bir torsiyon olmaz ve hafif ağrı ile birlikte kendini belli eder. Bir süre sonra yumurtalık detorsiyone olarak normal konumuna döner ve ağrı kaybolabilir. Dermoid kist varığında torsiyon görülme sıklığı %3.2-16 arasındadır. Kistin büyüklüğü arttıkça torsiyon riski de artar.
Diğer bir komplikasyonda rüptürdür. Dermoid kistin rüptüre olması yani patlaması kendiliğinden olabileceği gibi torsiyona bağlı da gelişebilir ve %1-4 sıklıkla görülür. Rüptür aniden oluştuğunda genelde şok gelişir. İçerdiği yağlı sıvı ve diğer dokular karın zarını irrite ederek tehlikeli bir durum olan kimyasal peritonite neden olabilir. Bazen ise küçük bir rüptür alanından yavaş bir sızıntı olur. Bu durum karın ağrısı ile beraber karın içinde şiddetli iltihap ve yapışıklıklara yol açar.
Enfeksiyon ise nadir görülen bir komplikasyondur ve %1'den daha az oranda karşılaşılır.
Kansere dönüşüm ise %1-2 oranda gözlenir. Saf formunda matür kistik teratom iyi huylu bir tümördür. Ancak %1-2 olguda immatür bileşenler de bulunabilir ve kansere dönişim söz konusu olabilir. Böyle bir durumda 5 yıllık yaşam şansı %15-31 arasındadır.
Kist Dermoid Tedavisi Nasıl Yapılır?
Dermoid kistin tedavisi cerrahidir. Fark edildiği anda ameliyat ile alınması tavsiye edilmektedir.Ameliyat laparoskopik ya da açık ameliyat şeklinde yapılabilir. Genelde üreme çağındaki kadınlarda görüldüğünden yumurtalık dokusunun korunmasına özen gösterilmeli ve sadece kist çıkartılmalı, yumurtalık alınmamalıdır. Operasyon sırasında kist rüptüre olursa karın boşluğu dikkatlice temizlenmeli, karın içinde kist içeriğine ait materyal kalmamasına büyük özen gösterilmelidir. Aksi taktirde kimyasal peritonit ortaya çıkabilir. Çıkartılan kist mutlaka patolojik incelemeye gönderilmeli ve immatür bileşenler olmadığı gösterilmelidir. Ayrıca dermoid kistin %4 oranında tekrarlayabileceği unutulmamalıdır.