Kamu Hizmetlerinin Görülme Usulleri 2
Son güncelleme:
-
aöf adalet dersleri - idare hukuku konu özeti - yetki ve şekil kuralları - kamu hizmeti imtiyazı tesis etme - hizmeti imtiyaz sözleşmeleriYetki
Devlet adına kamu hizmeti imtiyazı tesis etme yetkisi, 10 Haziran 1326 (1910) tarihli olup, bugünkü ihtiyaçları karşılamaktan uzak olan Menafii Umumiyeye Ait İmtiyazat Hakkında Kanun ile düzenlenmiştir. Buna göre, Devlet adına imtiyaz verme yetkisi Bakanlar Kurulu’na aittir. Belediye idareleri adına imtiyaz verme yetkisi belediye meclisine ait olup (Belediye Kanunu md. 70/14), belediye meclisinin bu yöndeki kararı İçişleri Bakanlığı’nın onamasına tabi tutulmuştur.
Şekil
Kamu hizmeti imtiyaz sözleşmeleri de, öteki idari sözleşmeler gibi yazılı şekle tabidir. Kamu hizmeti imtiyaz sözleşmeleri, önceden hazırlanmış bulunan şartnamelere dayanırlar. Sözleşmelere ilişkin genel ve nesnel kuralları koyan şartnameler sözleşmelerin tamamlayıcısı olup, kural işlem niteliğindedir. Şartnameye dayanan sözleşme belgeleri ile sözleşmeci, şartnamede belirlenen genel ve nesnel bir statüye sokulur. Sözleşme belgeleri, öte yandan, mali hükümler de içerir. Bu nedenle, sözleşme belgeleri bir yönü ile şart- işlem, öteki yönü ile ise sübjektif işlem niteliğindedir.
Gerek şartname ve gerek sözleşme belgeleri, esas itibariyle İdarenin tek yanlı iradesi ile belirlenir. Sözleşmeci sadece İdarece hazırlanmış bulunan hüküm ve şartları ya toptan kabul veya toptan reddetme imkânına sahip bulunmaktadır. Bu nedenle, kamu hizmeti imtiyaz sözleşmeleri iltihakı (katılmalı) sözleşmelerdendir. Anayasa’nın 155. maddesinin 2. fıkrası, 13. 8. 1999 tarih ve 4446 sayılı Kanun ile değiştirilmeden önceki biçimiyle, imtiyaz şartname ve sözleşme belgelerinin Danıştay incelemesinden geçirilmesini öngörmekteydi. Bu zorunluluk Danıştay Kanunu’nun 23. maddesinde de öngörülmüştü. Anayasası’nın 155. maddesinin 2. fıkrası 4446 sayılı Kanun ile değiştirildikten sonda, Danıştay’ın imtiyaz şartname ve sözleşme belgeleri üzerindeki inceleme yetkisi kaldırılmıştır.
Bu Anayasa değişikliğinden sonra, Danıştay’ın imtiyaz şartlaşma ve sözleşmeleri üzerindeki yetki ve görevi görüş bildirmeye dönüştürülmüştür. Danıştay bu görüşünü iki ay içinde bildirecektir. Bu Anayasa değişikliğinden sonra, Danıştay Kanunu’nun 23. maddesi de 18. 12. 1999 tarih ve 4492 sayılı Kanun ile değiştirilmiş ve Danıştay’ın kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmeleri hakkında sadece düşüncesini bildireceği hükme bağlanmıştır.
İmtiyaz Alabilecekler
1326 tarihli Kanun imtiyaz alabilecekleri de belirlemiştir. Buna göre, imtiyaz alacak kişinin Türk anonim şirketi statüsünde bir tüzelkişi olması gerekir. Bu nedenle, yabancı bir gerçek veya tüzel kişiye imtiyaz verilemeyeceği gibi, anonim şirket statüsünde bulunmayan bir Türk gerçek veya tüzelkişisine de imtiyaz verilemez.
alıntı