aöf dış ticaret dersleri - dünya ihracatı - ihrac edilen imalat sanayi ürünleri2003 yılı dünya ihracatının mal gruplarına göre dağılımı incelendiğinde dünyada en çok imalat sanayi ürünlerinin ihraç edildiğini ve 2003 yılında bu mal grubunun payını 1995′teki % 74,1′den % 74,5′e arttırmış olduğunu görmekteyiz . Ayrıca bu grupta 1995 – 2003 dönemi içinde ihracat artışı ortalama yıllık % 5 gibi yüksek bir oranda gerçekleşmiştir.
Madensel ürünlerin payı 1995′te % 10,9′dan 2003′te % 13,2′ye yükselmiştir. Son yıllarda yakıt ihracatı durağan bir seyir izlerken 2003 yılında % 23 gibi yüksek bir oranda artmıştır. Son sekiz yılın maden üretimi ihracatının yıllık ortalama artış hızı % 10 gibi yüksek bir değer almıştır.
Tarımsal ürünlerin dünya toplam ihracatı içindeki payı, 1995′te % 11,7 iken 2003′te % 9,2′ye gerilemiş ve tarım grubunun yıllık ortalama ihracat artış hızı söz konusu dönem içinde negatif değer alarak % -1 olarak gerçekleşmiştir.
Dünyada en fazla ihraç edilen mal grubu imalat sanayi ürünleridir. Bunu madensel ürünler ve tarım ürünleri izlemektedir. İmalat sanayi içinde de makine ve taşıma ekipmanları ihracatı en büyük payı almaktadır.
aynak: WTO, International Trade Statistics, 2004.
Mal gruplarına toplu olarak bakıldığında en fazla paya, makine ve taşıma ekipmanlarını temsil eden otomotiv, ofis telekom ve diğer makine ve taşıma ekipmanından oluşan üç kalemin toplamının sahip olduğu görülmektedir. 2003 yılında 2894 milyar dolar olan bu grup toplamın % 39,7′sini oluşturmaktadır ve özellikle ofis ve telekom ekipmanlarının ihracındaki artış nedeniyle payını 1995′e göre % 6 arttırmıştır.
- 2003 yılında bir önceki yıla göre mal ticaretinde en yüksek artış gösteren ürün grupları, sırasıyla % 26′lık artış ve 181 milyar $’lık değer ile “Demir – Çelik” ve % 24′lük artış ve 79 milyar $’lık değere ulaşan “Maden Cevheri ve Diğer Minerallerdir. Öte yandan, tüm ürün grupları içinde, % 15 ile en düşük artışı gösteren tarımsal ürünler ihracatı, değer olarak ancak 674 milyar $’da kalmıştır.
- Bilgi teknolojisi sektöründe yakalanmış bulunan yüksek büyüme oranı, başta Kuzey Amerika ve Asya ekonomilerine önemli ölçüde katkıda bulunurken; dünya enerji talebindeki artış ile petrol fiyatlarındaki eş zamanlı patlamadan, doğal olarak petrol ihraç eden ülkeler karlı çıkmışlardır.
ablo 1.11′den görüldüğü üzere dünyada ihraç edilen malların değer olarak % 75 kadarı sınai ürünüdür. Bu oran Kuzey Amerika’daki gelişmiş ülkelerde de aşağı yukarı aynıdır. Batı Avrupa ve Asya’da sınai ürün ağırlıklı üretim yapan gelişmiş ülkelerin de etkisiyle dünya ortalamasının üzerinde ve % 80′lerdedir. Hâlâ tarım ve/veya madencilik ürünleri (petrol gibi) ağırlıklı ihracat yapan ülkelerin çoğunlukta olduğu Afrika, Orta Doğu, Latin Amerika ve Eski Doğu Bloku Ülkeleri’nde doğal olarak sınai ürün ihracatının payı daha düşük oranlardadır. İthalata bakıldığında ise tüm dünya ülkelerinde sınai ürün ağırlıklı bir yapı (% 70 – 80) söz konusudur.