Durumsal Saldırganlık Belirleyicileri - Sosyal Psikoloji
Son güncelleme: 06.09.2011 00:26
-
aöf sosyoloji dersleri - saldırganlığın durumsal belirleyicileri - alkol ve saldırganlık - sıcaklığa bağlı saldırganlıkAlkol
Bilindiği üzere, alkollü içkiler saldırganlık da dâhil olmak üzere toplum tarafından onaylanmayan davranışlar üzerindeki ketlemeleri gevşetmektedir. Rastgele gözlemler bile alkol tüketimi ile saldırganlık arasında bir ilişki olduğunu düşündürtmektedir. Bar, gece kulübü veya gazino gibi alkollü içkilerin tüketildiği eğlence yerlerinde kavgaların bolca çıkması bir tesadüf değildir. Bu sıradan gözlemlerle edindiğimiz izlenim, istatistiksel veriler tarafından doğrulanmaktadır.
Cinayet, saldırı ve diğer suçlardan dolayı tutuklanan kişilerin % 75′inin yakalandıklarında alkollü olduğu bildirilmektedir. Diğer yandan deneysel çalışmalar da, alkol alan kişilerin almayanlara göre, tahriklere, şiddet içeren davranışlarla karşılık verdikleri görülmüştür (Aronson, Wilson ve Akert, 1999).
Alkol alan kişilerde saldırganlığın otomatik olarak arttığını söylemek pek mümkün değildir; aynı şekilde bütün alkol alan kişiler kavga çıkarmak için fırsat da kollamazlar. Daha ziyade çalışmalar, alkolün ketlemeyi gevşetici bir etkisi olduğunu, sosyal ketlemeleri azaltarak, davranışlarımız konusundaki özeni de azaltmamıza yol açtığını göstermektedir. Sadece bu koşullarda, birey şiddete eğilimli ise, daha saldırgan hale gelecek ya da duygusal bir kişiyse daha da duygusallaşacaktır. Benzer şekilde, alkollüyken engellenme hisseden ya da tahrik edilen bir kişinin saldırgan davranışlar üzerindeki ketlemeleri daha zayıftır (Aronson, Wilson ve Akert, 1999).
Yüksek Sıcaklık
Genellikle sıcaklığın yüksek olduğu zamanlarda insanların, havanın etkisiyle de daha kolay öfkeye kapıldıkları ve saldırgan davrandıkları düşünülmektedir. Bu bağlamda, sosyal psikologlar, “Yüksek sıcaklık ve saldırganlık arasında bir ilişki var mı?” sorusuna yanıt aramışlardır. Bazı laboratuvar çalışmaları sıcak havanın sadece belirli bir noktaya kadar saldırganlığı arttırdığını, ancak o noktadan sonra saldırganlığı arttırmayıp azalttığını göstermiştir (Baron ve Byrne, 2000; Feldman, 1998). Ancak sıcaklıkla saldırganlık arasındaki bu ilişkiye ilişkin kanıtlar çok net değildir.
Dolayısıyla, bu konuda kesin bir sonuca ulaşılamamıştır. Yüksek sıcaklıkla saldırganlık arasında nasıl bir ilişki olduğunun bilinmesi önemlidir, zira küresel ölçekte bir ısınmadan söz ediyorsak, belki de şiddetin daha da artış göstereceği yıllara tanık olabiliriz (Baron ve Byrne, 2000).
Fiziksel çevrenin sıcaklığı kadar kalabalık ve hava kirliliği gibi diğer durumsal etmenler de saldırganlığın ortaya çıkışını etkilemektedir. Hem insanlarda hem de hayvanlarda kalabalığın saldırgan davranışı arttırdığı bulunmuştur. Genel olarak hava kirliliğinin de saldırganlıkta artışa yol açtığı bildirilmektedir (Feldman, 1998).
alıntı