Orta Asya Türk Uygarlığı
Son güncelleme:
-
orta Asya Türk kültürü ve uygarlığı - orta asya bozkır kültürü - orta asya Türklerinde sosyal yaşam - orta asya Türk hukuku-Kültürün ve uygarlığın şekillenmesinde "Bozkır", kültürünün doğmasında uçsuz, bucaksız bir Coğrafya'da yaşamaları etkili olmuştur.
- Hakimiyet anlayışından, devlet yönetimine, dini inanışlardan sanata ve musikiye kadar bu Bozkır ikliminin ve koşullarının özelliği görülür.
EKONOMİ, TİCARET, SANAT ve SOSYAL HAYAT
- Türkler doğal koşullar (Bozkır) nedeniyle göçebeliği benimsemişlerdir.
- Kışın kışlaklarda, yazın yaylalarda yaşıyorlardı.
- İlk yerleşik hayata kışlaklarda geçilmeye başlanmıştır.
- Türk devletleri genel olarak aile ve orduya dayalı bir sosyal hayatı benimsediler.
- Ekonomi hayvancılığa dayalıdır. Yerleşik hayata geçince tarıma da önem verildi.
- Ticarete önem verildi. (İpek Yoiu) ticaretin candamarıydı.
Orta Asya ticaretinde İpek Yolu'nun denetimini ele geçirmek tüm bölge devletlerinin en büyük emeliydi.
- Göçebe yaşam gereği, taşınabilir, ahşap, metal ve deri malzemeleriyle süs eşyaları yapmışlardır. (At, koşum takımları, çadır yapımı gibi.)
- Uygurlardan itibaren mimarî gelişme göstermiştir.
HUKUK
- Türkler göçebe olarak yaşadıkları için yazılı hukuk kuralları gelişmemiştir.
- Yazısız hukuk kuralları geçerli olmuştur.
- Toplumsal hayatı düzenleyen kurallar Töre Hukuku olarak bilinirdi.
- Davalara ise Yarguci (yargıç) bakardı.
DEVLET YÖNETİMİ
- Siyasi örgütlenmenin en üst kademesi "İl" yani devletti.
- Türk devletlerini oluşturan önemli öğeler, bağımsızlık, üike, halk ve hükümdarlık (egemenlik) tir.
- Ülke hanedanın ortak malıdır.
Bu kural devletlerin kısa ömürlü olmalarının en önemii nedenidir.
- Hükümdarlar yönetme yetkisini tanrıdan aldığına inanırlardı.
- Kurultay, Devlet yönetiminde önemli kararların alındığı meclistir.
- Ülkeyi yönetenlere han, hakan, kağan, eşlere katun (hatun) denirdi. Kadınlara önem ve değer verilirdi. Hatunlar yönetimde etkiliydiler.
- Devlet işleri "kurultay" denilen mecliste görüşülür ve karara bağlanırdı.
- Türk topluluklarında "ülke hükümdar ailesinin ortak malıdır" aniayışı egemendi. Bu nedenle sık sık taht kavgaları meydana gelirdi. Bu durum ülke yönetimini zayıflattığı için devletin kısa sürede yıkılmasında etkiii olmuştur.
alıntı