Dəri xərçəngi
Son güncelleme:
-
Dəri xərçəngi haqqında
Bütün xərçəng növləri içində dəri xərçəngi ən çox görülenidir. Dəri xərçəngindən qorunmaq üçün edilməsi lazım olan isə günəşdən qorunmaqdır. Günəşə həddindən artıq məruz qalma ( dəri xərçəngi daxil olmaq üzrə xüsusilə su toplaması ilə seyr edən ikinci dərəcədə günəş yanığı) dəri xərçənginin əsas səbəbidir
Açıq bədənə sahib olub günəş yanığı ehtimalı çox olan adamlar, daha yüksək risqə malikdir. Günəş şüaları dəri xərçənginə səbəb olan ən əhəmiyyətli səbəb olduğundan ən əhəmiyyətli qoruyucu tədbir günəşdən qorunmaqdır.
Günəşin dünyaya ən dik gəldiyi saatlar olan saat 10.00 ilə 16.00 saatları arasında günəşdən qorunun.
20 dəqiqə günəşdə qalanda günəş yanığı keçirən bir adam, 15 faktorlu bir günəşdən qoruyucu istifadə etdiyində 15 dəfə daha çox müddət (300 dəqiqə) yanmadan günəşdə qala bilər.
Bununla birlikdə günəşdən qoruyucu kremlər istifadə edərək də günəşdə çox qalmamaq lazımdır. Çünki UVA kimi günəş şüaları dəridəki immunitet sistemi və dərinin yaşlanmasına səbəb olar. Günəş qoruyucuları olsa da dəriyə çata bilər.
Günəşdən qoruyucu istifadəsinə uşaqlıq dövründə başlayın, çünki həyat boyu günəşə məruz qalmanın 80%-i 18 yaş altında olur. 6 ayın altındakı körpələr uzun müddət günəşə məruz qalmamalı, əgər qalacaqsa günəşdən qoruyucuları istifadə edilməlidir.
Erkən diaqnoz qəti müalicənin ən əhəmiyyətli ilk addımıdır.
Dərinizi müəyyən aralıqlarla müayinə edin. Əgər xallarınızda böyümə dəyişiklik olsa, Dərinizdə rəng dəyişikliyi və sağalmayan yaralar varsa bir an əvvəl Dermatoloji mütəxəssisine müayinə olun.
Xərçəng əvvəli dəri tapıntıları
Aktinik keratozlar xüsusilə günəş şüalarına həddindən artıq məruz qalmış açıq bədənli şəxslərin üz, əl üstü və qollarında rast gəlinən kiçik pullu lekelerdir. Müalicə edilməz dəri xərçənginə dönə bilər.
Əgər erkən mərhələdə tutulsa buz müalicəsi ilə çıxardıla bilər, kemoterapiya dərmanları ehtiva edən krem və ya losyonlar istifadə edilə bilər, kimyəvi peeling əməliyyatı, dermabrasyon, lazer müalicəsi və ya klassik cərrahiyyə ilə müalicə edilə bilər. Günəşdən qoruyucular aktinik keratoz inkişafını əngəllər.
Üç cür dəri xərçəngi vardır.
Bazal hüceyrəli karsinoma
Bu xərçəng növü ümumiyyətlə dəridə kiçik ətli qabarıqlıq şəklində sıxlıqla üz, boyun və əl üstündə ortaya çıxır. Hərdən bir gövdədə qırmızı yamaq tərzi sahələr şəklində görülə bilər. Daha çox açıq rəng bədənli adamlarda görülər.
Bu xərçəngə tutulan adamlar açıq rəng bədənli və rəngli gözlüdür və günəş yanığına meyllidir. Bu şişlər sürətli yayılmaz. 1-2 sm ölçüsünə çatmaları üçün aylar illər lazımdır. Müalicə edilməzsə xərçəngli yer qanamağa başlayır, üzəri qabıqlanır. Bəzən yaxşılaşıb, bəzən təkrarlaya bilər. Bu xərçəng növü nadir olaraq metastaz (digər orqanlara sıçrama) etməsinə baxmayaraq, dərinin altındakı sümüyə yayıla bilər və xərçəngli dərinin yaxınındaki dərini xarab edə bilər.
Squamöz hüceyrəli karsinoma
Bu dəri xərçəngi dəridə qabarıqlıq və ya qırmızı qabıqlı yaralar formasında ortaya çıxa bilər. Squamöz hüceyrəli karsinoma açıq rəng bədənli adamlarda ən sıx görülən ikinci xərçəng növüdür. Ümumi olaraq qulaq, üz, dodaq və ağızda görülər. Nadir hallarda əsmər adamlarda da görülə bilər. Böyük kütlələr meydana gətirə bilər. Bazal hüceyrəli karsinoma tərsinə digər orqanlara yayıla bilər. Tez tutulduğunda müalicə nisbəti yüksəkdir. Bazal hüceyrəli karsinoma və Squamöz hüceyrəli karsinomada müalicə müvəffəqiyyəti% 95 dir.
Melanom
Bütün dəri xərçəngləri içində ən öldürücü olanıdır. Bazal hüceyrəli və squamöz hüceyrəli karsinoma da olduğu kimi melanomda da erkən diaqnoz müalicə şansını artırar.
Melanom melanin deyilən pigmenti (dəriyə rəngini verən maddə) çıxaran melanosit dediyimiz hüceyrələrdə başlayır. Melanin Dərimizin rəngini verər və günəşdən qismən qoruyur. Melanom hüceyrələri melanin çıxarmağa davam edər və bu səbəblə xərçəng sahəsi kahverengi və ya qaradır. Lakin melanom ağ və qırmızı da ola bilər.
Alıntı..
- benim ellerimin ustunde cocuklukdan bu gune kadar coxalan beyaz lekelerim var.Gecer gider dedim ama aksine. iyi bir doktora ihtiyacim var ama kime guveneceyimi bilmiyorum.Cocukken doktora gitmisdim vitamin yetersizliyi dediler.Ilaclar kullandim gecmedi. yardim ederseniz sevinirim.Azeryim .