1. Ana Sayfa
  2. Azərbaycan
  3. Yumurtalıq xərçəngindən qorunmanın yolları

Yumurtalıq xərçəngindən qorunmanın yolları

Son güncelleme: 12.10.2011 08:53
Nerissa-Su Nerissa-Su foto
  • xərçəng - qadın sağlamlığı - xərçəngdən qorunma - yumurtalıq xərçəngi

    Xüsusilə menopoz dövründə görülən yumurtalıq xərçənginin çox hiyləgər irəlilədiyi açıqlandı.

    Yeditepe Universiteti Xəstəxanası Qadın Xəstəlikləri və Doğum Mütəxəssisi Prof. Dr. Atəş Karatekin, yumurtalıq xərçənginin hiyləgər seyr diqqəti çəkərək, bu səbəblə qadınların hər il periodik ginekoloji idarələrini etdirmələri lazım olduğunu bildirdi.

    Prof. Dr. Karatekin, etdiyi yazılı şərhdə, yumurtalıq xərçənginin səbəbləri, tapıntıları və qorunma və müalicə üsullarıyla əlaqədar məlumat verdi.

    Yumurtalıq xərçənginin yumurtalıqda olan hüceyrələrdən çıxa biləcəyini ifadə edən Prof. Dr. Karatekin, yumurtalığın üzərini örtən hüceyrələrdən qaynaqlanan epithelyal yumurtalıq xərçəngi ilə germ hüceyrələrdən qaynaqlanan germ hüceyrəli xərçənglərin yumurtalıq xərçənglərinin böyük əksəriyyətini meydana gətirdiyini qeyd etdi.

    Prof. Dr. Karatekin, sıx rast gəlinən bu növlər haqqında bunları qeyd etdi:

    ''Germ hüceyrəli xərçənglər, daha çox gənc xanımlardan, 30 yaşından əvvəl hətta daha ilk ədədi görmədən əvvəl görülər. Bu şişlər çox sürətli böyüyər və buna bağlı qarında böyümə, ağrı kimi tapıntı verə bilər. Nizamsız qanamalara, erkən sinə inkişafına və erkən ədəd görülməsinə səbəb olar. Ümumiyyətlə bu xəstələr qarın ağrısı şikayəti ilə gəlir və appendisit diaqnozu ilə qarın açıldığında belə bir şiş ilə qarşılaşırıq. Əhəmiyyətli nöqtə, germ hüceyrəli xərçənglər cerrahiye və kemoterapiye çox yaxşı cavab verdiklərindən möhkəm yumurtalığı və rəhmi qoruyaraq cərrahı cəhd yapılabilmesidir. Epitheliyal yumurtalıq xərçəngləri bütün yumurtalıq xərçənglərinin yüzdə 80ini meydana gətirər və 40lı yaşlı insanlarda daha çox menopoz dövründə görülən tümörlerdir.''

    Menopauza dövründə görülən yumurtalıq xərçənglərinin çox hiyləgər seyr ifadə edən Prof. Dr. Karatekin, yumurtalıq xərçənginin qarın içərisinə yayılam göstərdiyini və zamanla sidik yapamamak, böyük tualetə çıkamamak, yediyini qusma kimi ciddi tapıntıların ortaya çıxdığı nöqtədə tanışım edildiyini ifadə etdi. Bu xəstələrin uzun illər gastroenterolojik əlamətlərlə terapiya klinikalarına başvurabileceğini ifadə edən Prof. Dr. Karatekin, belə davam etdi:

    ''Bu xərçənglərin dörddə üçünü irəli mərhələdə yaxaladığımız üçün müalicə çətinləşməkdədir. Yumurtalıq xərçəngi hiyləgər seyr, ümumiyyətlə irəliləmiş mərhələdə tapıntı verir. Müalicədən sonra nə qədər müvəffəqiyyət sağlansa da həyat şansı yüzdə 50in üzərinə çətin daşına.

    Bu səbəblə qadınlar hər il periodik olaraq ginekoloji idarələrini etdirməli. Bu səbəblə klimosda xüsusilə riskli faktlarda nizamlı ginekoloji müayinə, transvajinal ultrasəs və şiş belirteci ilə xəstəlik erkən mərhələdə yaxalanmaya çalışılmalıdır.''

    -GENETİK KEÇİD-

    Ən əhəmiyyətli risk faktorunun genetik keçid olduğunu ifadə edən Prof. Dr. Karatekin, birinci dərəcədə qohumlarında yumurtalıq xərçəngi görülən kəslərdə bu xərçəngin görülmə sıxlığının daha çox olduğuna işarə etdi.

    Döş və yumurtalıq xərçənginin birlikdə keçmə vəziyyəti olduğunu ifadə edən Prof. Dr. Karatekin, birinci dərəcə akrabasından döş və ya yumurtalıq xərçəngi olanların yumurtalıq xərçəngi olma nisbətinin də daha çox olduğunu qeyd etdi.

    Özü məmə xərçəngi keçirmiş qadınların da həyatlarının digər dövrlərində yumurtalıq xərçəngi olma riskinin, məmə xərçəngi keçirməyən qadınlara görə daha çox olduğunu bildirən Prof. Dr. Karatekin, bu səbəblə qohumlarda görülən məmə, yumurtalıq və bağırsaq xərçənginin, 2-3 qurşaq əvvəlinə qədər sorğulanması lazım olduğunu ifadə etdi.

    Prof. Dr. Atəş Karatekin, ailesel keçmiş göstərən faktların bütün epitheliyal yumurtalıq xərçənglərinin yüzdə 10'unu təşkil məlumatını verdi.

    Yumurtalıqda müayinə və ultrasəs ilə hər olan kütlənin də xərçəng mənasını verməyəcəyini vurğulayan Prof. Dr. Karatekin, bunları qeyd etdi:

    ''50 yaş üzərində çıxan yumurtalıq kistaların yəni şişlərin əhəmiyyətli bir qisimi xərçəng ola, ədəd görülən gənc yaşlarda yumurtalıqdakı kistlerin xərçəng olma riski isə yüzdə 7'dir. Onun üçün menopozdan əvvəlki illərdə yumurtalıq kistlerine qarşı səbirli olmaq lazımdır. Menopozlu illərdə bu cür kistlere tez qərar verib cərrahı etməmiz lazım olarkən, menopoz əvvəlində artıma çağındakı qadınlarda xüsusilə sadə kistlərdə 2 ay təqib etmədən əməliyyat qərarı verilməməlidir. Çünki bu kistlerin çox böyük hissəsi təqib mərhələsində itər.

    Epitheliyal yumurtalıq xərçəngi cərrahiyyəsi bu mövzuda təcrübəli qruplar tərəfindən edilməlidir, çünki məqsəd qarın içində görünür şiş buraxmadan əməliyyatı etməkdir. Ancaq belə bir cərrahı ilə adamın sağlamlığına yenidən qovuşması təmin edilə bilər.''

    AA

#12.10.2011 08:53 0 0 0