aöf sosyoloji dersleri - aydınlanma düşünceleri - naturalizm nedir - bilimsel yöntemlerin aydınlanma düşüncesine etkisiAydınlanma düşünürlerini kendi dönemlerindeki diğer düşünürlerden ve diğer düşünsel yaklaşımlardan ayıran dört temel yön olduğu ileri sürülmektedir. Bunlardan ilki ruhban sınıfına muhalif olmaları; ikincisi ampirik bilginin önemine duydukları inanç; üçüncüsü teknolojik ilerlemeye duydukları ilgi ve dördüncüsü de yasal ve yapısal reform istekleri, yani kıta Avrupa'sındaki mutlakıyetçi yapıların yerine Ingiltere'dekine benzer, daha özgürlükçü bir yasal düzen kurma istekleridir.
Bu yeni düşünceler, David Hume'un "ablak bilimleri'' olarak adlandırdığı psikoloji, politik ekonomi ve henüz oluşumu tamamlanmamış sosyolojiden oluşan küçük bir grup bilimi doğurmuştur. Ahlak bilimleri, kendine model olarak Newton fiziğini almış, bu bilimleri savunanlar ahlak felsefesinin deneysel fizik yapar gibi yapılması gerektiğini ileri sürmüşlerdir
Aydınlanma düşünürleri, insan zihninin boş bir sayfaya benzediğini ve elde edilen bütün bilgi ve duyguların deneyimin ürünü olduğunu ileri süren John Locke'un empirist düşüncelerini devralmış ve ampirik farklılıklar gösterse de temelde insan doğasının aynı olduğunu ileri sürmüşlerdir.
Aydınlanma düşünürlerinin geliştirdiği insan bilimi ampirik bir bilimdir
Aydınlanma düşünürleri, doğa bilimlerinde görülen iki önemli koşulun sosyal bilimlerde gelişmesini sağlamışlardır. Bu iki koşul, natüralizm ve önyargıların kontrolüdür. Natüralizm, toplumsal olgulann ruhsal ya da metafizik dünyadaki değil, doğal dünyadaki neden sonuç ilişkileriyle tamamen açıklanabileceği düşüncesidir. Önyargıların kontrol edilmesi ise ampirik çalışmaların sonuçlarını etkilemeyi engellemek için değer yargılarından arınmış olma gereği, diğer bir deyişle nesnelliktir.
Aydınlanma düşünürleri teorilerinin değerlerle değil, gerçeklerle sınanmasını istemişlerdir.
Natüralizmi ve nesnelliği sağlamaya çalışan, aklı, empirizmi ve hümanizmi vurgulayan Aydınlanma düşünürleri, toplumsal kurumların iyileştirilmesi girişimlerinde bilimsel yöntemin kullanılmasını sağlayarak natüralizm koşulunu, kültürel görelilik düşüncesini geliştirerek de önyargılann kontrolü koşulunu yerine getirmiş, bu koşulların sosyal bilimlerde gelişmesini sağlamışlardır.
Bilimsel yöntemin kullanılması, Aydınlanma düşünürlerinin insan ilişkileri konusundaki bilimsel bilgilerin toplumsal kurumların dönüştürülmesine doğrudan uygulanabileceğine inanmalarına neden olmuştur. Başka bir deyişle hem aklın hem de ampirik kanıtların kullanılması sadece doğa bilimleriyle sınırlı kalmamış, toplumsal yaşamın anlaşılması çabalarına da yansımış, piyasaların nasıl işlediği, hangi yönetim tarzının daha iyi olduğu, nüfus artışının kıtlığa yol açıp açmayacağı gibi çeşitli sorulann cevaplan bu yeni yolla aranmaya başlanmıştır.
Kültürel görelilik, diğer kültürleri yargılamayı sağlayacak mükemmellik standartlanna sahip herhangi bir kültürün var olmadığı düşüncesidir. Bu düşünce Aydınlanma düşünürlerinin, gezginlerin, seyahat edenlerin ve misyonerlerin yabancı ülke ve kültürler hakkında yazdıkları yazıları kullanarak insan doğasının temelde aynı olduğunu ve sadece ekolojik ya da politik koşullar gibi belirli yerel koşullar ve özel durumlar nedeniyle farklılaştığını göstermeye çalışmalarıyla gelişmiştir.
Her ne kadar bütün Aydınlanma düşünürleri tarafından aynı ölçüde benimsenmemiş olsa da kültürel görelilik düşüncesi Aydınlanma düşünürlerinin Avrupa toplumunun toplumsal örgütlenmenin en iyi ya da en gelişmiş biçimi olmadığını fark et¬melerini ve sosyal bilimlerin temel bileşenlerinden biri olan kültürler arası karşılaştırmanın gelişmesini sağlamıştır.
Aydınlanma düşünürleri, sosyal bilimlerde natüralizmin ve önyargıların kontrolünün gelişmesine katkıda bulunmuşlardır.
Aydınlanma düşüncesinin konjonktüre değil, olgulara dayanan, bu nedene pozitif olan, olguları değerlerden ayıran nesnel modern bilimin ilkelerini benimsemiş olması, 19 yy pozitivizminin oluşmasında oldukça etkili olmuştur