Saint Simon ve Aydınlanmaya Etkisi

Son güncelleme:
  • Aöf sosyoloji dersleri - Saint Simon ve sosyal fizik - Saint Simon ve pozitif toplum - toplumsal düzen düşüncesiSosyal Fizik
    Yaşamı boyunca temel olarak Fransız Devrimi'nden kaynaklanan siyasal ve toplumsal krize bir çözüm aramış olan Saint Simon, geleneksel toplumun çağ dışı kaldığını, yerini yeni bir toplumun alması gerektiğini ve bu yeni toplumda en yüksek değerin insanlığa faydası olacak etkinlikler olması gerektiğini belirtiyordu. Saint Simon ayrıca toplumsal istikramı ve uyumun ancak mevcut krizin kökleri anlaşıldıktan sonra kurulabileceğini belirtiyor ve bu kökleri anlamak için de anahtarın bilim olduğunu savunuyordu (Pickering 1993:72). Saint Simon'a göre modern toplum anarşi ve devrim tarafından tehdit ediliyordu. Toplumun bu aşamanın ötesine geçebilmesinin, yeni bir toplumsal örgütlenmenin tek yolu bilim ve endüstriydi.

    Saint Simon'a göre yeni toplumu ekonomik ve siyasi açıdan önde gelen sanayiciler, bankacılar, maliye uzmanları; inanç ve eğitim gibi açılardan da bilim ve sanat uzmanları yönetecektir.

    Saint Simon, düzen ve istikrarın yeniden mümkün olabilmesi için toplumun yeni bir bilime ihtiyaç duyduğunu, bu bilim aracılığıyla toplumsal yasaların ortaya konabileceğini, toplumun ihtiyaç duyduğu reformun da bu yasalara göre yapılması gerektiğini ileri sürmüştür. Bu da bilimsel düşünceye dayanan, pozitif bir toplum bilimi kurmak anlamına gelmektedir. Saint Simon, pozitif bilimlerin ancak pozitif bir toplum biliminin yaratılması ile tamamlanacağına inanmış, bu yeni toplumsal bilimi adlandırmak için daha sonra Comte'un da kullanarak geliştireceği 'sosyal fizik' terimini bulmuştur .Nasıl fizik bilimi doğa olaylarını tahmin etmeyi ve kontrol altına almayı mümkün kılıyorsa, toplumsal gerçekliği inceleyen sosyal fizik de sosyal olayları tahmin etmeyi ve kontrol altına almayı mümkün kılacaktır.

    Saint Simon'un Etkileri
    Saint Simon'un özellikle toplumsal düzeni yeniden kurmayı sağlayacak pozitif bir toplum bilimine ihtiyaç duyulduğu yönündeki düşüncesi, 19- yüzyılın ilk yirmi yıllık döneminde savaş ve toplumsal karışıklıkların sarstığı Avrupa'da giderek daha etkili olmaya başlamış ve çalışmaları, yeni bir sosyal bilimin başlangıcı olarak kabul görmüştür .
    Saint Simon'un çalışmalan bir yandan pozitivizm ve evrimciliği, diğer yandan sosyalizmi içeren çalışmalardır. Saint Simon'un sosyolojisinde Aydınlanma düşünürlerinin, özellikle Montesquieu ve Concordet'nin etkisi görülür. Saint Simon'un çalışmaları da Comte'un, Durkheim'ın ve Marx'ın düşüncelerinin şekillenmesinde etkili olmuştur.

    Saint Simon'un en ilginç yönü, hem Comte'un teorisi gibi muhafazakar hem de Marx'ın teorisi gibi radikal teorilerin gelişiminde etkili olmuş olmasıdır . Saint Simon, toplumsal olguların, doğa bilimlerinde kullanılan bilimsel yöntemle çalışılması gerektiğine inandığı için pozitivisttir.. Toplumsal düzenle ilgili görüşleri Durkheim'ı ve Durkheim üzerinden Parsons'ı etkilemiştir. Saint Simon'un ahlakın ve işbirlikçi üretimin bir elit grup tarafından geliştirilecek yeni ideolojilerde yattığı şeklindeki düşüncesi, toplumsal değişimin elitist bir kavranışını oluşturur. Bu elitist toplumsal değişme anlayışı ile birlikte tek sınıflı endüstriyel toplum fikri ve de toplumsal örgütlenmenin teknik zorunluluklarını vurgulaması, modern tabakalaşma teorileri ile de ilişki kurmasını sağlamıştır .Radikal açıdan ise, Saint Simon ekonomik sistemin merkezi planlamasının gerekli olduğunu, sosyalist reformlara ihtiyaç duyulduğunu görmüş ve idealist sosyalizmin öncüsü olmuştur.

    Toplumsal yapının ekonomik yapı tarafından belirlendiği düşüncesi nedeniyle de sonradan Marx tarafından geliştirilmiş olan tarihsel materyalizmin öncüsü kabul edilir. Saint Simon da Marx gibi kapitalistlerin feodal soyluların yerini aldığını görmüştür, ancak Marx gibi kapitalist endüstriyel toplumun kendine özgü doğasıyla ilgilenmemiş, endüstriyi bilim insanlarının ve endüstriyel üretimde bulunan herkesin katıldığı bir iş birliği olarak görmüştür. Sınıf anlayışındaki bu farklılık nedeniyle de sınıflar arasında meydana gelecek bir çatışmayı öngörmemiş, toplumsal değişmenin pozitivizmin her alanda yaygınlaşması sayesinde gerçekleşeceğine inanmıştır .


    alıntı
0 0 0