Tiroit İltihabı - Qulaq Burun Boğaz

Son güncelleme:
  • Tiroit nədir - Tiroit müalicəsi - Tiroit bədəndə necə dəyişiklik təmin edər - tiroit necə meydana gələr - tiroitte nə yeməli



    TiroTiroit İltihabı - Qulaq Burun Boğaz


    Tiroit bezinin iltihaplanmasıyla ortaya çıxan tiroidit kəskin, subakut və xroniki formalarda görülə bilər.

    Kəskin TİROİDİT
    Nadir rast gəlinən bir xəstəlik olan kəskin tıroidit daha çox qadınlarda görülər. Bu iltihablar infeksiya qaynaqlı olanlar və olmayanlar (mikropsuz ya da asep-tik) formasında ikiyə ayrıla bilər.
    İnfeksiya qaynaqlı iltihablar yoluxucu xəstəliklər zamanı, xəstəlik faktoru bakteriya ya da virusların qan yolu ilə ti-roite çataraq burada infeksiyaya yol açması meydana gələ bilər. Bu cür tiroiditler tifo və bruselloz (Malta qayıdış) kimi xəstəliklər, Stafilokok, streptokok və pnömokok kimi bakteriyaların qanda çoxalması ya da qrip və kabakulak kimi virus infeksiyaları zamanı ortaya çıxa bilər. Virus qaynaqlı tiroidit, bakteriya qaynaqlı iltihaplardan daha sıx görülər. Varlıqların böyük hissəsində faktoru təyin etmək çətindir və tiroit infeksiyanın görünürdeki ilk mərkəzinin. Bu mərhələdə edilən qan araşdırmasında az miqdarda bakteriya və ya virusa rast gəlinir.
    Kəskin tiroidite gətirib çıxaran mikoorganizmalar, bu salgıbezine qan yolundan başqa boyun bölgəsindəki xəsarətlə yolu ilə xarici mühitdən ya da kəskin diş enfeksiyonlarında, badamcıq, udlaq, nəfəs borusu və boyun bölgələrindəki yoluxucu xəstəliklərdə olduğu kimi iltihablı qonşu orqanlardan keçə bilər.
    Mikropsuz tiroidit isə tiroit xəstəliklərinin radioaktiv yod və ya rentgen şüaları ilə müalicəsi sonrasında ya da yüksək dozada tirotropin (TSH) verilməsinə bağlı olaraq inkişaf edər. Daha nadir görülməklə birlikdə boynun zərbə nəticəsində zədələnilməsi də tiroidite səbəb olabilir.Tiroitin sıx bir damar şəbəkəsi ilə qablı olması, bir tərəfdən infeksiya faktorlarıdır qan yolu ilə bu orqana asanca çata, Digər tərəfdən də infeksiyalara qarşı çox müqavimətli olmasını təmin edir. Tiroitteki qan axışının sürətli olması sayəsində bədənin müdafiə etmə sistemləri dərhal hərəkətə keçərək immunitet cavabını hazırlayır. Beləcə xəstəlik faktoru sürətlə tiroitten uzaqlaşdırılır.

    Əlamətləri
    Kəskin troit iltihabından qaynaqlanan bir çox əlamət vardır. Amma tiroit ağır bir infeksiya nəticəsində iltihaplanmışsa xəstənin ümumi vəziyyəti xarab olduğundan bu əlamətlər gözdən qaça bilər.
    Xəstə, tiroit bölgəsindəki qərbçi ağrılardan şikayətlənər. Ümumiyyətlə qulaq, peysər və qollara yayılan bu ağrı başın xüsusilə geriyə doğru hərəkət etdirilməsi, udqunma və öskürmə zamanı daha da şiddətlənər.
    Bəzən, xüsusilə də xəstəliyin irinli formalarında udma çətinliyi, ağnya gətirib çıxaran nəfəs darlığı və səs itkisi görülə bilər. Bu əlamətlər gətirib çıxaran səbəb şişmiş tiroit ya da apse kütləsinin yemək və nəfəs borularına etdiyi təzyiqdir.
    Tiroit bezindeki şişmə bakışımlı (simmetrik) ya da bakışımsız (asimmetrik) ola bilər. Birinci vəziyyətdə hər iki lob, ikinci vəziyyətdə isə loblardan yalnız biri şişər. Tiroit bezinin Üzərindəki dəridə yüngül qızartı və istilik artımı görülə bilər. Tiroit bezinin əllə müayinəsi xəstəyə ağrı verər.
    Bu əlamətlər əlavə olaraq iltihaptan qaynaqlanan ümumi əlamətlər gözə dəyər. Bunların başlıcalan, bəzən titrəmə nöbetleriyle gələn yüksək atəş, baş ağrısı, iştah itkis, məşhur oynaq ağrıları və qırmızı qan hüceyrəsi çökmə sürətində (sedimantasyon) artımdır. Tiroit bezindeki funksional pozuqluğun bir göstəricisi ola biləcək hormon qaynaqlı əlamətlər isə ümumiyyətlə rast gəlinməz. Amma bəzən xəstəliyin başlanğıcında yüngül və keçici bir tireo-toksikoza (hipertiroidızmin ən sıx görülən tipi) rast gəlinə.

    Tiroit sintigrafisinde iltihablı tiroit bölgələrində radioaktiv iyotun tutulma səviyyəsinin azaldığı görünür. Tiroit sintigrafîsinden əldə edilən məlumatların düzəlməsi, yaxşılaşmağa işarə edər. yaxşılaşma müddəti fakta görə dəyişər.

    Gedişi
    Pulsuz dövrün müddəti varlıqda fakta fərqlilik göstərər. Xəstə doğru müalicə edilməzsə qızdırmalı dövr 3-4 həftə davam edir. Xəstəliyin kəskin forması müalicəsiz də yaxşılaşa bilər. Ağrıların keçməsindən sonra 2-3 ay və hətta daha uzun bir müddət tiroit şiş qala bilər. Tiroit sintigrafisi məlumatları ümumiyyətlə bir neçə həftə içində normala dönər.

    Müalicə
    Xəstəliyin müalicəsində antibiotiklərin istifadə edirlər. Kortikoitler (kortikosteroitler) müalicəsinin sağalma müddətini qısaldıb kisaltmadığı mübahisəlidir. Amma təkrarlamaq önləmək məqsədiylə kortikoitler müalicəsinə uzunca bir müddət (40-60 günj davam edilər. Tiroit hormonlarının çöldən verilməsi də faydalı olmaqdadır. Beləcə iltihablı dövrün uzanmasına və xəstəliyin yinelemesine gətirib çıxardığı düşünülən tirotropinin (TSH) hipofizce sekresiyalanması təzyiq altına alınır. Cərrahiyyə cəhd yalnız tiroit bezində apselere meydana gəldiyi hallarda tətbiq olunur.
0 0 0