1. Ana Sayfa
  2. Azərbaycan
  3. Zəkat və Fitre Kimlere Nə Qədər verilə bilər

Zəkat və Fitre Kimlere Nə Qədər verilə bilər

Son güncelleme: 17.01.2012 09:35
Nerissa-Su Nerissa-Su foto


  • zəkat və fitrə nə qədər verilir - zəkat və fitrə necə hesablanır - mahsulden zəkat verilməsi - insan bədəninin zəkatı - insan bədəninin fitresi
    80.18 qram qızıl və ya bunun məbləğindən pul ya da ticarət malına sahib olan Müsəlman, azad, ağıllı və buluq çağına çatmış şəxslər üçün fərz qılınan zəkat, kreditlə də ödenebiliyor.

    Diyanət İşləri Başçılığının internet saytında yer verdiyi zəkat ilə əlaqədar təməl məlumatlara görə, müəyyən bir malın bir qisiminin Allah rizası üçün müəyyən kəslərə verilməsi mənasını verən zəkat, Müsəlmanlar üçün fərz ibadətlər arasında iştirak edir.

    "Müsəlman, azad, ağıllı, buluq çağında, borcundan və əsl ehtiyaclarından çox qazanc təmin edici xüsusiyyətdə, minimum zənginlik ölçüsü (nisab miqdarı) nisbətində mala sahib olanların" öhdəçilikli olduğu ibadətdə, adamın zəkat verə bilməsi üçün 80.18 qram qızıl və ya bunun məbləğində pul və ya ticarət malı ilə 40 qoyun / keçi, 30 mal-qara və 5 dəvəyə sahib olması və bu malların üzərindən bir il keçməsi lazımdır. Zəkat sahibinin, 80.18 qram qızılı və ya digər mallarının 40'tan birini zəkat olaraq verməsi lazımdır.

    Kişi, aliment, oturulan ev, ev əşyası, ehtiyac duyulan paltar, borc qarşılığı mal, sənət və peşəyə aid alət və maşınlar, minik nəqliyyat vasitəsiləri, elm üçün əldə edilən kitablar kimi təməl əşyaları xaricindəki mal varlıqları üçün zəkat verə bilir.

    Oruc və həcc üçün olduğu kimi zəkatdan da qəməri ay hesabı tətbiq olunur. Zəkatın fərz olması üçün nisab miqdarı malın üzərindən bir qəməri ilin keçməsi lazımdır. Ancaq, mal sahibi istəsə vaxtından əvvəl də zəkatını verə bilir.

    Qida və geyim əşyaları kimi eyni olaraq ödenebileceği kimi, pul, valyuta, qızıl kimi nakdi olaraq da verilebilen zəkat üçün adam, vadesinde ödənəcəyini qəti olaraq bildiyi sənədi də zəkat olaraq istifadə edə bilir.

    Bir dəfədə ödenebileceği kimi kreditlə də ödenebilen zəkat üçün müəyyən bir ayın və ya ramazan ayının gözlənilməsi lazım deyil. Zəkat verməklə öhdəçilikli olanların bunu ən qısa zamanda etməsi daha uyğun olaraq görülür.

    Ticarət mallarının zəkatı, malın dəyəri üzərindən hesablanıb pulla və ya malın öz cinsindən də zəkat verilə.

    İrəlidə əldə edilməsi ehtimal olunan kardan deyil, mövcud sermayeden ödənməsi lazım olan maliyyə bir ibadət olan zəkatdan, ticarət malının zəkatı verilərkən, qarsı olaraq zekatın verildiyi tarixdəki dəyəri əsas alınması lazımdır.

    Geri ödənəcəyi qəti olan alacakların, hər il borc verən tərəfindən zekatlarının ödənməsi lazımdır. Alacaq təhsil edilmədən əvvəl zəkatı verilməmişsə, təhsil edildikdən sonra, keçmiş illərə aid zəkatlar da ödənməsi də bu ibadət üçün təyin olunan şərtlər arasında iştirak edir.

    Kafir edilən və ya geri alınma ehtimalı olmayan alacakların hər il zekatidir verilməsi lazım deyil. Əgər belə bir alacaq daha sonra ödenirse, borc verən bu tarixdən etibarən zəkat mükəlləfi olur, ancaq keçmiş illər üçün zəkat ödəməsi lazım deyil.

    Məhsul ZEKAT verilməsi

    İslam dinində, odun, şəkər qamışı xaric qamış və otdan başqa torpaqdan əldə edilən hər cür məhsulun, təxminən 650 kiloqrama çatması halında məhsulun zekatidir verilməsi şərti gətirilir.

    Məhsulun zekatidir verilməsində torpağın işlənməsi və su istifadəsi əsas alınır. Buna görə, torpaq əmək sərf edilmədən yağış, çay, dərə, çay və bunların kanallarıyla sulanıyorsa, çıxan məhsulun 10'da biri, əməklə və ya suyun ödənişlə alınması, mühərriklə sulama kimi xərc tələb edən bir göndər sulanıyorsa 20'de bir nisbətində zəkat verilməsi lazımdır.

    Qızıl və gümüş xaricindəki zinət əşyaları zəkata təbii tutulmuyor. Ayrıca ticari məqsədli olaraq götürüb satdıqları dairələr üçün Əmlakçılar və birjada alınıb satılan səhmlərdən sərmayə edən kəslərin, sahib olduğu səhmlərin, dəyəri nisab miqdarına çatması və üzərindən bir il keçməsi halında 40-dan bir nisbətində zəkat verməsi lazımdır.

    DERNEKLERİ ZEKAT VƏ FİTR verilə bilərmi?

    Zəkat, "kasıblar, düşkünler, əsarətdən xilas olacaqlar, borclu düşənlər, Allah yolunda cihada koyulanlar, yolda qalmışlar, zəkat yığmaqla vəzifələndirilən məmurlar və ürəkləri İslama ısındırılmak lazım olan yeni müsəlman olmuş kəslərə" verilə.

    Ancaq, zəkat verəcək adam, ana atasına, nənə və büyükbabasına, uşaqları və nəvələriylə yoldaşına və müsəlman olmayanlara zəkat verə bilmir.

    Aldıqları zəkat və fitrəni bir fondda yığıb bunu yalnız zəkat verilebilen yerlərə sərf etdikləri bilinən və onlara hər baxımdan güvənilən kəslər əliylə idarə olunan dərnək, təşkilat və yardımlaşma fonlarına zəkat və fitrə verilməsində dayanan bir qorxu yoxdur.

    Bundan başqa, müəyyən bir gəliri olduğu halda, bu gəliriylə minimum təməl ehtiyaclarını karşılayamayan və başqa bir mal varlığı da olmayan kəslərə zəkat verilə.

    Qanuni olmayan yoldan əldə edilən mənfəətin isə belliyse sahibinə qaytarılması, müəyyən deyilsə, yoxsullara və ya xeyr təşkilatlarına verilərək xaric olması lazım olduğu üçün bu qazancın zekatidir verilməsi kimi bir vəziyyət söz mövzusu olmur. Bundan başqa dövlətə ödənən vergilər də zəkat yerinə keçmir.

    Şəxsən əldən verilə biləcəyi kimi vəkalət və ya həvalə yolu ilə də verilebilen zəkat, kasıb olan kürəkənə düşür. Dinen, ər yoldaşına baxmaqla öhdəçilikli olduğuna, insanın gəlininə zəkat verməsi bilvasitə olaraq öz oğluna zəkat verməsi kimi qəbul edildiyi üçün gəlinə zəkat vermək, etibarlı olmaqla birlikdə, uyğun görünmür.

    İnsan bədəninin ZEKAT, FİTR

    Ramazan ayının sonuna yetişən və əsl ehtiyaclarından başqa nisab miqdarı mala sahib olan hər müsəlmanın verməsi vacib, maliyyə bir ibadət olan fitrə, insan fitrətindəki yardımlaşma və həmrəyliyin bir gərəyi olaraq "insan bədəninin zəkatı" qəbul edilir.

    Yoxsulların ehtiyaclarının aradan qaldırılmasında, bayram gününün sevincindən ehtiyac sahiblərinin də istifadə etmələrində əhəmiyyətli bir rol oynayan fitrəni, zəkatdan fərqli olaraq malın article olması və üzərindən bir il keçməsi şərti aranmıyor.

    Ramazan bayramının ilk günündə dan yerinin ağarmasıyla ödenebilen fitrə, ramazan ayı içində də verilə. Fitrəni, yoxsulların bayram ehtiyaclarını qarşılaya bilmək üçün bu tarixdən əvvəl verilməsi uyğun görülür.

    İndiki vaxtda, bir adamın bir gündə normal qida ehtiyacını qarşılayacaq qədər, eyni qida köməyi olaraq verilebilen fitrə, bunun dəyərində pul vəsaitlərinin də ödenebiliyor.

    Ölkə və bölgələrə görə dolanışıq standartları fərqli olduğundan, fitrə mükellefinin öz olduğu yerə görə bir adamın bir gündə normal qida ehtiyacını qarşılayacaq miqdar üzərindən fitrə verməsi lazımdır.

    Bundan başqa, fitrə də zəkat kimi "kasıblar, düşkünler, əsarətdən xilas olacaqlar, borclu düşənlər, Allah yolunda cihada koyulanlar, yolda qalmışlar, zəkat yığmaqla vəzifələndirilən məmurlar və ürəkləri İslama ısındırılmak lazım olan yeni müsəlman olmuş kəslərə" verilə.


    götürmə
#17.01.2012 09:35 0 0 0