1. Ana Sayfa
  2. Azərbaycan
  3. Xəstənin Vəzifələri

Xəstənin Vəzifələri

Son güncelleme: 23.01.2012 16:36
Nerissa-Su Nerissa-Su foto
  • Ahkâmü'l-Cənaiz - Xəstənin Vəzifələri haqqında - Allahın Hökmləri


    1) Xəstənin Vəzifələri
    1) Xəstənin, Allahın hökmünə razılıq göstərməsi, qədərinə səbr etməsi, Rəbbi haqqında gözəl zənn bəsləməsi lazımdır.

    Beləsi onun üçün daha xeyirlidir. Rəsulullah (sallallahu aleyhi və səlləm) belə buyurmuşdur:

    "Möminin işinə heyrət doğrusu! Onun bütün halları xeyirdir və bu mömindən başqa heç kimə nəsib olmaz. Ona bir yaxşılıq üz edəcək olsa şükr edər və bu onun üçün xeyir olar. Əgər bir çətinlik və çətinlik isabət etsə səbr edər, bu da onun üçün xeyirli olar. "

    Yenə Nəbi (sallallahu aleyhi və səlləm) belə buyurur:

    "Sizdən hər hansı bir kimsə Allah azzə və Zelle haqqında gözəl zənn beslemeksizin əsla ölməsin."

    Müslim, Beyhaki, Əhməd
    2) Xəstənin, qorxu ilə ümid arasında olması lazımdır. Günahlarına görə Allah azzə və cəllənin əzabından qorxmalı, Rəbbinin rəhmətini ümid etməlidir.

    Çünki Ənəs (ra) belə dedi:

    "Nəbi (sallallahu aleyhi və səlləm) ölümü yaxınlaşmış bir cavanın yanına girdi və ona:

    - 'Özünü necə tapırsan' deyə soruşdu.

    Cavan:

    -Ey Allahın Rəsulu! Allaha and ederimki mən Allahın rəhmətini ümid edirəm və həqiqətən də günahlarımdan qorxuram dedi.

    Bunun üzərinə Rəsulullah (sallallahu aleyhi və səlləm):

    - 'Bu iki xüsus bir qulun qəlbində bir yerdə tapılsa, şübhəsiz ki, Allah o kimsəyə ümid etdiyini verir və qorxduğundan tərəfə onu təhlükəsizlik altına alar' buyurdu. "

    Tirmizi, İbni Macə, Əhməd
    3) Xəstəliyi nə qədər ağır olursa olsun ölümü xahiş etməsi caiz deyil.

    Çünki Fadl (ra) belə dedi:

    "Rəsulullah (sallallahu aleyhi və səlləm) əmisi Abbasın yanına gəldi. O sırada Rəsulullah (Sallallahu Əleyhi və Səlləm) 'in əmisi xəstə idi. Abbas ölümü xahiş etdi. Bunun üzərinə Rəsulullah (sallallahu aleyhi və səlləm) ona:

    - 'Əmiciyim ölümü əsla xahiş etmə! Çünki əgər sən yaxşılıq edən biri isən və həyatda qalsan, mövcud yaxşılığına yaxşılıqlar qatarsan. Bu sənin üçün daha xeyirli olar. Əgər pislik edən biri sənsə əcəlinin geri buraxılaraq işlədiyin pisliklərdən görə Allahın razılıq və razılığını axtarmağa çalışmaq yenə sənin üçün daha xeyirlidir. Bu səbəblə ölüm istəyin etmə! 'Buyurdu. "

    Əhməd, Əbu Yala, Hakim
    4) Əgər xəstənin üzərində ödənməsi lazım olan hüquqlar var isə, imkan olduğu halda bu hüquqları sahiblerine ödesin, deyilsə lazımlı vəsiyyəti etsin.

    Çünki Peyğəmbər (sallallahu aleyhi və səlləm) belə buyurmuşdur:

    "Herkimin qardaşına aid şərəf və heysiyyətinə aid, ya da maliyyə bir haqsızlığı varsa o haqqını dinarın da, dirhəmin də qəbul edilmədiyi qiyamət günü gəlmədən əvvəl ona əskiksiz ödesin. Çünki qiyamət günü gəlib də üzərində haqq varsa əməlindən alınar haqsızlıq etdiyi yoldaşına verilir. Əgər əməli yoxsa haqsızlıq etdiyi yoldaşının günahlarından alınır, ona yüklənər. "

    Buxari, Beyhaki

    Yenə Nəbi (sallallahu aleyhi və səlləm) belə buyurmuşdur:

    "Müflis kimdir bilərsinizmi?"

    Səhabələr:

    -Müflis bizim aramızda dirhəmi və əşyası olmayan kimsədir dedilər.

    Nəbi (sallallahu aleyhi və səlləm) belə buyurdu:

    - "Müflis, mənim ümmətim arasında qiyamət günü namaz, oruc və zəkat öhdəliklərini yerinə yetirmiş olduğu halda gəlib də buna söymüş, birinə iftira etmiş, o birisinin malın yemiş, bəridəkinin qanını axıtmış, bir başqasına vurmuş olaraq gəldiyi üçün buna hasenatından, digərinə yenə hasenatından verilən əgər istifadə hüquqlarına ödənmədən hasenatı bitəcək olsa, o birilərinin ölçüsünə bərabər günahlarından alınıb, üzərinə buraxılan sonra da özü cəhənnəm atəşinə atılan kimsədir. "

    Müslim

    Yenə Nəbi (sallallahu aleyhi və səlləm) belə buyurur:

    "Hər kim üzərində borc olduğu halda ölsə, bunu bilsin ki, orada dayanar və dirhəm yoxdur. Lakin iş görmək və seyyiat vardır. "

    Hakim, İbn Macə, Əhməd

    Başqa bir hədisdə Nəbi (sallallahu aleyhi və səlləm) belə buyurur:

    "Borc iki cürdür. Hər kim ödəməyi niyyət etdiyi halda ölsə onun vəlisi mənim. Hər kim də o borcu ödəməyi niyyət etmədən ölərsə, işdə qarşılığında hasenatından alınıb sahibinə veriləcəyi borc odur. Çünki o gündə dinar da, dirhəm də olmayacaq. "

    Təbərani

    Cabir min Abdullah (ra) belə demişdir:

    "Uhud gazası gəlib qapıya çatdığında, bir əvvəlki gecə atam məni çağırıb belə dedi:

    -Gördüyüm qədəri ilə Nəbi (sallallahu aleyhi və səlləm)-in səhabələrindən ilk öldürüləcək kəslər arasında olacağam və mən məndən sonra geriyə Rəsulullah (Sallallahu Əleyhi və Səlləm) 'in canı başqa mənim üçün səndən daha qiymətli heç bir kimsəni geri bırakmıyorum. Mənim üzərimdə bir borc var, onu sən ödə. Bacıları üçün də əlindən gəldiyi qədəriylə yaxşılıq etməyə çalış. Səhər olduğunda ilk öldürülən adam atam oldu ... "

    Buxari
    5) Xəstənin, vəsiyyət etməkdə əli tez tutması lazımdır.

    Çünki Peyğəmbər (sallallahu aleyhi və səlləm) belə buyurur:

    "Bir müsəlmanın haqqında vəsiyyət etmək istədiyi şeylər tapılıb da vəsiyyətini başı ucunda yazmadan iki gecə keçirməsinə belə haqqı yoxdur."

    Buxari, Müslim
    6) Xəstənin, özündən miras etməyən qohumlarına vəsiyyət tapılması lazımdır.

    Çünki Allah (Azze və Celle) belə buyurur:

    "Sizdən birinə ölüm gəlib çatdığı zaman əgər bir xeyir (mal) bırakacaksa anaya, ataya və yaxın qohumlarınıza bilinən bir şəkildə vəsiyyət etmək təqva sahibləri üzərinə bir haqq olaraq yazıldı."

    Bəqərə 180
    7) Xəstənin, malının üçdə birini vəsiyyət etməyə haqqı vardır. Daha çoxunu vəsiyyət etməsi caiz deyil. Hətta daha fəzilətli olan vəsiyyətini üçdə birdən az etməsidir.

    Səd bin Əbu Vəqqas (ra) belə dedi:

    "Rəsulullah (sallallahu aleyhi və səlləm) ilə birlikdə vida həccində idim. Elə bir xəstəliyə tutuldum ki ölümə olduqca yaxınlaşdım. Rəsulullah (sallallahu aleyhi və səlləm) məni ziyarətə gəldi. Mən:

    -Ey Allahın Rəsulu! Mənim bir çox malım var və bir kızımda başqa mirasçım yox. Malımın üçdə ikisini vəsiyyət edim mi? dedim.

    Nəbi (sallallahu aleyhi və səlləm):

    - 'Xeyr' dedi.

    Mən:

    -Yaxşı ya yarısını dedim.

    Yenə Nəbi (sallallahu aleyhi və səlləm):

    - 'Xeyr' dedi.

    Bu səfər mən:

    -Ya Malımın üçdə birini dedim.

    Nəbi (sallallahu aleyhi və səlləm):

    - 'Üçdə bir ola bilər. Bununla birlikdə üçdə bir də çoxdur. Şübhəsiz ki, ey Sad, sənin mirasçılarını zəngin olaraq buraxma, onları başqalarına əl açacaq möhtac bir halda bırakmandan xeyirlidir dedi və əlini açar kimi etdi. Həqiqətən, Sən ey Sad, Allahın razılığını axtararaq hər hansı bir xərcləmədə etsən mütləq ondan ötəri sənə mükafat verilər. Hətta xanımının ağzına qoyduğun bir loxma belə buyurdu. "

    Əhməd, Buxari, Müslim
    8) Xəstə, vəsiyyət edərkən ədalət sahibi iki Müsəlman kişini şahid tutması lazımdır. Əgər bu şəkildə iki şahid tapmasa müsəlman olmayanlardan iki kişini şahid göstərər.

    Maidə 106
    9) Xəstə, vəsiyyət edərkən sahib olan ana-ata və qohumlara vəsiyyət etməsi caiz deyil.

    Çünki bu vəsiyyət, miras ayəsi ilə nəsx olmuşdur. Rəsulullah (Sallallahu Əleyhi və Səlləm) 'də bu xüsusu ən açıq və əskiksiz bir şəkildə vida haccındaki xütbəsində açıqlayaraq Rəsulullah (sallallahu aleyhi və səlləm) belə buyurmuşdur:

    "Həqiqətən, Allah mirasdan hər haqq sahibinə haqqını vermişdir. Bu səbəblə sahib olan kimsəyə vəsiyyət yoxdur. "

    Əbu Davud, Tirmizi, Beyhaki
    10) Xəstənin, vəsiyyət edərkən başqasına zərər verməsi haramdır.

    Məsələn varislərindən bəzilərinin mirastaki məhrum edilmələrini vəsiyyət etməsi yaxud birini digərindən üstün tutması kimi. Çünki Allah (Azze və Celle) belə buyurur:

    "Ata və ana ilə yaxın qohumların qoyduqlarından kişilər üçün bir pay vardır."

    Nisa 7

    Bundan başqa Nəbi (sallallahu aleyhi və səlləm) belə buyurur:

    "Zərər vermək də yoxdur, zərərə zərər ilə qarşılıq vermək də yoxdur. Kim başqasına zərər vermək istəsə, Allah da ona zərər verər. Kim başqasını çətinə qaçsa, Allah da ona çətinlik çıxarar. "

    Darekudni 522, Hakim 57, 58
    11) Xəstənin, haqsızca və başqalarına zülm etdiyi vəsiyyət batil və merdubtur.

    Çünki Peyğəmbər (sallallahu aleyhi və səlləm) belə buyurmuşdur:

    "Hər kim bizim bu işimizdə ondan olmayan bir şeyi tanınmış etsə, o merdubtur."

    Buxari, Müslim, Əhməd

    İmran bin Husayn (ra) belə demişdir:

    "Bir adam ölümü əsnasında altı köləsini azad etdi. Onların xaricində də hər hansı bir malları yox idi. Varisləri olan bədəvilər gələrək Rəsulullah (Sallallahu Əleyhi və Səlləm) 'e etdiyini xəbər verdilər.

    Nəbi (sallallahu aleyhi və səlləm):

    - 'Həqiqətən belə mi etdi?' Deyə soruşdu və:

    - 'Əgər biz bunu bilsəydik, Allahın izni ilə onun cənazə namazını etməzdik. İndi bu kölələrin arasında püşk çək, onlardan iki dənəsini azad et, geri qalan dördü təkrar kölə kalsınlar 'buyurdu. "

    Əhməd 446, Müslim, Təhavi, Beyhaki
    12) Kişi ölmədən əvvəl yaxınlarına cenezesi haqqında vəsiyyət tapılması lazımdır.

    İndiki vaxtda insanların çoxu dinlərində bəzi bidətlər uydurmalarıdır, bunlarda xüsusilə cənazə ilə əlaqədardır.

    Belə olunca Müsəlmanın Allah (Azze və Celle) 'nin bu ayəni ilə əməl edərək sünnəyə uyğun bir şəkildə təchiz və defninin edilməsini vəsiyyət etməsi lazımdır:

    "Ey iman gətirənlər! Özünüzü və ailənizi, yanacağı insanlar və daşlar olan oddan qoruyun ... "

    Təhrim 6

    Buna görə Rəsulullah (Sallallahu Əleyhi və Səlləm) 'in səhabələri beləcə vəsiyyət edirdilər. Sözünü etdiyimiz şəkildə onlardan gələn rəvayətlər bir çoxdur.

    1) Amir min Səd bin Əbu Vəqqas (ra) 'dan rəvayətə görə onun atası, vəfatı ilə nəticələnən xəstəliyində belə demişdir:

    "Mənə Rəsulullah (Sallallahu Əleyhi və Səlləm) 'e edildiyi kimi bir qəbir bucağınız və mənim üzərimə kərpic daşlarını şaquli olaraq qoyun."

    Müslim Beyhaki 407

    2) Əbu Burde (ra) belə dedi:

    "Əbu Musa (ra) ölümü yaxınlaşdığında vəsiyyət edərək dedi ki:

    -Cenazemin alıb aparacağam vaxt sürətlicə yürüyünüz. Mənim arxamdan tütsü yandırmayın. Əsla lahdimin üzərində mənimlə torpaq arasında mane olacaq bir şey qoymayın. Kabrimin üzərinə bina etməyin. Sizi şahid tutaraq deyirəm ki, mən başını təraş edən, fəryad və fəğan edib ağı yaxan və paltarını pozan hər qadından beriyim.

    Onu dinləyənlər:

    -Bu barədə bir şey eşitdinmi? deyə soruşdular.

    Əbu Musa (ra):

    -Bəli, Rəsulullah (sallallahu aleyhi və səlləm)-dən eşitdim dedi. "

    Əhməd 397, Beyhaki 395, İbni Macə

    3) Huzeyfə (ra) belə dedi:

    "Öldüğüm vaxt öldüyümü kimsəyə xəbər verməyin. Çünki mən bunun qanuni olmayan bir xəbər vermə olacağından qorxuram. Çünki mən Rəsulullah (Sallallahu Əleyhi və Səlləm) 'i fəryad-u fəğan ilə ölünün xəbər verilməsini qadağan edərkən eşitdim. "

    Tirmizi 129

    Nəvəvi (Rahmətullahi rh) El-Ezkâr adlı əsərində bunları söyləməkdədir:

    "Kişi yaxınlarına işlənməsi ədəd olmuş cenazelerdeki bidətlərdən uzaq dayanmalarını vəsiyyət etməsi müekked olaraq bir müstehabtır və bu barədə onlardan möhkəm bir şəkildə söz almalıdır.
#23.01.2012 16:36 0 0 0