Ferritin Dəmir Nədir

Son güncelleme:

  • dəmir mineralı - qanda dəmir ferritin əskikliyi - gündəlik dəmir ehtiyacı - dəmir çoxluğu - dəmir dərmanları
    Dəmir, bədənimizdə yüzlərlə zülal və fermentin quruluşunda olan çox əhəmiyyətli bir mineraldır. Qan istehsalı üçün kifayət qədər dəmir almağımız lazımdır. Dəmir əksikliyi dünyanın ən sıx görülən bəslənmə problemidir və dünya əhalisinin 30%-inda görülər. Türkiyədəki qadınların və uşaqların çoxunda dəmir əskikliyinə bağlı qansızlık vardır.
    Dəmir, kanımızda qırmızı qan hüceyrələrinin içində olan və oksigeni daşıyan hemoqlobin adlı bir zülalın quruluşunda olur.

    Dəmir əskikliyində toxumalara oksigen kifayət qədər daşına yorğunluq, iş performasında azalma və immunitet sistemində zəifləmə meydana gələr. Ancaq çox alınan dəmir isə bədənə zərərlidir və ölümə belə səbəb ola bilər. Bədəndəki dəmirin 2/3 'si hemoglobin'de, 15%-i isə anbar edilmiş olaraq qaraciyər və dalakta olur. Anbar Dəmirini ferritin adı verilər. Dəmir ayrıca əzələlərdə oksigen daşıyan myoglobulinde, bəzi fermentlərin quruluşunda var. Dəmir anbarları bağırsaqdan alınan dəmir ilə keçirilir. Dəmir alışı zəif olsa və ya çox qan itkisi səbəbiylə dəmir əskikliyi meydana gəlmişsə qansızlıq meydana gəlir. Qadınlarda ədəd qanamalarında çoxluğu dəmir çatışmazlığının ən əhəmiyyətli səbəblərindən biridir.

    Dəmirin bağırsaqlardan sovurulması Nələr pozar və ya Artırar?

    Sağlam bir adamda qidalarla alınan dəmirin ancaq% 10-15i bağırsaqlardan əmilməkdədir. Bədəndəki dəmir anbarları bağırsaqlardan dəmir qatılıq nisbətini təsir edər. Bədəninizdə dəmir az isə bağırsaqlardan daha çox dəmir emilimi olmaqdadır. Bədəndə dəmir çoxsa bağırsaqlardan dəmir emilimi az olar. Ətdə olan dəmirin emilimi daha yaxşı ikən sebzelerdeki dəmirin emilimi daha azdır.

    Et zülalları və C vitamini dəmirin sorulmasını artırır. Qidaların içində olan kalsium, çay, düyü və bakliyatlar (quru paxla, noxud, mərcimək kimi) və soya yağı və ya zülalı bağırsaqlardan dəmir sovurulmasını azaldırlar. Qanınızda ferritin deyilən dəmir az olarsa və ya dəmir çatmazlığına bağlı qansızlık varsa çayı yeməklər arasında və yeməkdən 1 saat sonra içməlidir.

    Dəmir Hansı qidalarda Bulunur?

    Dəmir qırmızı ətdə çox olur, ağ ətdə isə çox az olur. Quzu ciyəri, quru ərik, kəpəkli çörək, mal əti, yumurta, bifşteks, qırmızı şərab, soya, quru paxla, göy noxud, kartof, quru üzüm, bəkməz və ispanaq kimi qidalarda dəmir vardır. Xolesterol qorxusu səbəbiylə qırmızı ət yeməyənlərdə sıxlıqla dəmir əksikliyi və qansızlık meydana gələr. Bu səbəblə xolesterol yüksəkliyi də olsa həftədə bir dəfə qaynatma olaraq qırmızı ət yemək lazımdır.

    Gündəlik Dəmir Ehtiyacı Nə Qədər?

    Gündəlik dəmir ehtiyacı 7-12 aylıq körpəlik dövründə 11 mg / gün, 1-3 yaş arasında 7 mg / gün, 19-50 yaş arası kişilərdə 8 mg / gün, qadınlarda 18 mg / gün, hamiləlikdə 27 mg / gün və əmizdirmə dövründə 9 -100 mg / gün 'dür.

    Qadınlarda adetlerle çox qanama olması və ya başqa qanamalar səbəbiylə (əməliyyatlar, kəsiklər, yol qəzası, hemoroid) dəmir itkisi olunca bədən bunu əvvəl anbar Dəmirini qarşılamağa çalışır. Anbar dəmiri deyilən ferritin də azalınca qansızlıq meydana gəlməyə başlar. Dəmir əksikliyi meydana gəldiyində qandakı ferritin səviyyəsi azalar. Bu səbəblə bədəndə dəmir əskikliyi olub olmadığını anlamaq üçün qanda ferritin səviyyəsi ölçümü edilməkdədir.

    Dəmir çatışmazlığının əsas səbəbləri nələrdir?

    · Dietlə az dəmir almaq, qırmızı ət yeməmək, vejetaryen bir diyet tətbiq
    · Bağırsaqlardan dəmir emiliminin az olması (mədə əməliyyatları keçirmək, mədədə helikobakter pilori infeksiyası olması) və bağırsaq xəstəlikləri
    · Həddindən artıq qan itirmək; adetlerle həddindən artıq qan itkisi, rəhmdə spiral istifadəsi, əməliyyatlarda qan itkisi
    · Dəmir ehtiyacının artması (hamiləlik, həddindən artıq məşq edilməsi kimi)
    · Dial xəstələri
    · A vitamini əksikliyi

    Dəmir əksikliyinə bağlı Qansızlık (Anamı)

    Dəmir alışı kayıptan çox olunca əvvəl dəmir anbarları azalmağa başlayır. Bu mərhələdə qanda ferritin düşər. Dünyada% 80 adamda dəmir çatışmazlığı vardır. Bu azalma davam etsə sümük iliyində qan yapılamayacağından qansızlıq meydana gələr. Cəmiyyətdə% 30 adamda dəmir əksikliyi anemiyası vardır. Qansızlığa tibb dilində anemiya deyilir. Dəmir əskikliyinə bağlı qansızlık cəmiyyətdə çox sıxdır. Dəmir çatmazlığına bağlı qansızlık (anamı) olduğunda bu əlamətlər ortaya çıxır:

    · Yorğunluq, halsızlıq
    · Solğunluq, dırnaqlarda qırılma, vurman idi
    · Üşüme
    · Baş gicəllənməsi, baş ağrısı
    · Yuxusuzluq
    · Halsızlıq və gücsüzlük
    · İş səmərəsində düşmə
    · Məktəb performansında azalma
    · Beyin funksiyalarında azalma
    · Bədən müqavimətində düşmə və infeksiyalara tez tutulma
    · Dilde iltihab
    · Çox az xəstədə torpaq yemə (pica anemiyası)

    Kimlər Əlavə Dəmir dərmanı istifadə etməlidir?

    Dəmir itkisi çox olan və dəmir ehtiyacının artdığı vəziyyətlərdə dəmir dərmanı alınmalıdır. Bu vəziyyətlər bunlardır:
    · Hamilələr
    · Erkən doğan və aşağı ağırlıqlı körpələr
    · Əmən körpələr
    · Yetkinlik çağındakı qızlar
    · Çox ədəd qanaması olan qadınlar
    · Böyrək çatmazlığı olan və dialize girənlər
    · Bağırsaq və mədə xəstəliyi olanlar (Çöliak və Crohn xəstəliyi kimi)

    Bu kəslərdə qanda dəmir səviyyəsinə baxıb ona görə dərman verilməlidir.


    Dəmir dərmanı alarkən diqqət ediləcək hallar:

    Dəmir çatmazlığı anemiyası olanlarda dəmir dərmanı verilir. Məqsəd dəmir anbarlarını doldurmaq və qan azlığını düzəltməkdir. Qanda hemeglobin aşağı isə qanda ferritin səviyyəsi ölçülür və ferritin 15 mikrogram / lt dən aşağısa dəmir dərmanı müalicəsinə ehtiyac var deməkdir. Dəmir ilaçlarındaki dəmir ferroz və feri vəziyyətdədir. Ferroz sulfat, ferroz fumarat və ferroz glukonat olaraq alınan dəmir dərmanı ən yaxşı əmilən növləridir.

    Dəmir həbləri ümumiyyətlə ac qarına alınmalıdır. Beləcə dəmir dərmanının emilimi daha yaxşı olar. Bəzi dəmir dərmanları da maye şəklində flakon içində olar və içilər. Ancaq dəmir dərmanı müalicəsi əsnasında bulanma, qusma, nəcisdə siyahlaşma, qəbizlik və ishal ola bilər. Bu cür şikayətləri azaltmaq üçün dəmir dərmanı qidalarla birlikdə və əvvəllər aşağı dozada başlayıb sonra artıraraq alına bilər. Dəmir dərmanı antiasit deyilən mədə həblərinin qəbulundan 4 saat sonra alınmalıdır. İki qiymətli dəmir dərmanı alınırsa emilimini artırmaq üçün 250 mg C vitamini əlavə olaraq alına bilər. 325 mg'lık dəmir sulfat dərmanının içində 65 mg elementer dəmir vardır. Müalicədə gündə 150-200 mg elementer dəmir alınacaq şəkildə həkiminiz dərmanınızı dozasını nizamlar. Bəzən dəmir dərmanı iynə olaraq intramuskuler (qoçu) edilə bilər. Dəmir dərmanı müalicəsiylə qanda hemeglobin 2-3 həftə sonra artmağa başlar.
    Dəmir dərmanı aldığı halda qan azlığını heç cür düzəlməyən xəstələr ola bilər. Bunun səbəbi bunlar ola bilər:
    · Diaqnoz səhv ola bilər. Xəstədə talessemi və ya myelodisplastik sindrom deyilən başqa qan xəstəlikləri vardır.
    · Xəstədə dəmir ilacına cavab verilməsini maneə törədən başqa xəstəliklər ola bilər. Bunlar xroniki xəstəlik anemiyası, böyrək çatmazlığı ola bilər.
    · Dəmir ilacıyla birlikdə antasit kimi başqa dərmanlar istifadə ola bilər. Bunlar emilimi pozar
    · Dəmir itkisi alınandan çox ola bilər. Buna nümunə olaraq bağırsaqdan qanama və dializdir.
    · Xəstədə dəmir qatılıq pozuqluğu ola bilər. Helikobakter pilori xəstəliyi, gastrit, çöliak xəstəliyi varsa dəmir emilimi xarabdır.

    Dəmir dərmanı Təsadüfi Alınacaq Bir Dərman Deyil:

    Dəmir, təsadüfi alınacaq bir dərman deyil. Alınan dəmirin çoxu bədəndə xüsusilə ürək, qaraciyər və sümük iliyində yığılaraq zərərli olar. Kanımızda dəmir çox artarsa ​​qaraciyərdə siroz və ürək çatmazlığı inkişaf edə bilər. Bu səbəblə yetkin yaşdakı kişilər və menopozdaki qadınlarda dəmir əskikliyi yoxsa əlavə dəmir alınmamalıdır. Tez qan alan xəstələr də dəmir dərmanı diqqətli olmalıdır.


    Prof Dr Mətn Özata
0 0 0