həzmsizlik şikayətləri - həzmsizlik səbəbləri - hazımsızlığı necə önləyər - həzmsizlik şikayətləri üçün tədbirlər
Sıx görülən bir sağlamlıq problemi olan hazımsızlığın çox yaxşı araşdırılması lazımdır. Psixoloji səbəblərin ya da səhv bəslənmə vərdişlərinin nəticəsi olaraq gelişebilen həzmsizlik diyabetes mellitus, tiroid xəstəlikləri, öd kisəsi daşı, bağırsaq xəstəlikləri və xərçənglərinin də xəbərçisi ola bilir.
Müasir həyat formasının gətirdiyi həddindən artıq stress, nizamsız yemək yemə vərdişi, çay, qəhvə və turşulu içkilərin çox istehlak edilməsi həzmsizlik ya da tibbi adıyla dispepsi probleminin görülmə sıxlığını artırır. Ümumiyyətlə sadə bir problem olaraq görülən həzmsizlik problemi diabet, xora, yemək borusu iltihabı, gastrit, öd kisəsi daşı, bağırsaq xəstəlikləri və xərçənglərinin də əlaməti ola biləcəyini unutmamaq lazımdır.
Hazımsızlığın ümumiyyətlə yaxşı təsvir edilə bilməyən qarında narahatlıq hissi, həzmsizlik, qabarıqlıq, qaz, qarın ağrısı, erkən doyma, bulanma, qusma və sinə sümüyü arxasında yanma kimi şikayətlənmələr formasında ortaya çıxdığı ifadə edilir.
Həzmsizlik səbəbi ilə müraciət edən xəstələrin təxminən yarısında hər hansı bir orqanik və ya sistemik səbəb bulunamamaktadır. Bu vəziyyət isə funksional həzmsizlik olaraq adlandırılmaqdadır.
Funksional həzmsizlikdən, ən az bir aydan daha uzun davamlı təkrarlayan qarın ağrısı və qarının üst qisimində narahatlıq hissi söz mövzusudur. Bu əlamətləri açıqlayacaq heç bir klinika, laboratoriya, endoskopik və ya ultrasonografinin tapıntı yoxdur. Funksional həzmsizlikdən düşünülən xəstədən detallı bir hekayə alınmalı, orqanik və sistemik xəstəliklər araşdırılmalıdır.
Həzmsizliyə səbəb ola biləcək sistemik xəstəliklər diyabet, tiroid, paratiroid xəstəlikləri, xroniki böyrək çatmazlığı və kollagen toxuma xəstəliyidir. Hamiləlikdə də həzmsizlik görülə bilər. Həzm sistemini maraqlandıran orqanik xəstəliklər isə xora, yemək borusu iltihabı, dərmana bağlı gastrit, öd kisəsi daşı, pankreas iltihabları, parazitlər, pis qatılıq vəziyyətləri, iltihabı, bağırsaq xəstəlikləri və xərçənglər sayıla bilər.
Həzmsizlik problemi olan xəstələrdə problemin qaynağının qəti olaraq ortaya qoyulması üçün detallı olaraq araşdırma edilməsi böyük əhəmiyyət daşıyır. Çəki itkisi, udma çətinliyi, qansızlıq, qanama, sarılıq, qusma, ailədə xərçəng əhvalatı olması kimi xüsusiyyətlərin həyəcan əlamətləri olaraq görüldüyü ifadə edilir. Bu əlamətləri olan xəstələrdə mütləq endoskopik araşdırma edilməsi lazımdır. Funksional dispepsili xəstələrdə, xəstəliyə səbəb ola biləcək psixoloji pozuqluqlar ola biləcəyinə də işarə edilir.
Gastroenterologun yanında psixiatrik yanaşma da lazım ola bilər. Tətiyi çəkən hadisə ya da hadisələr, problemlər həll edilmədən bu cür xəstəliklərdə yalnız həzm sistemini istiqamətli müalicə qeyri-kafi qala bilər.
Dispeptik xəstələrdə müalicə səbəbə istiqamətli olmalıdır. Turşu aradan qaldırıcı dərmanlayar, bağırsaq hərəkətlərini təşkil dərmanları istifadə edilə bilər.
Siqaret, spirt, aspirin və bənzəri ağrı kəsicilərdən qaçınılmalıdır. Qəhvə, şokolad, turş meyvə suları, bibər istehlak.
Tez və az məğlub, yeməkdən dərhal sonra yatılmamalı, ən az 2-3 saat sonra yatılmalıdır.
Dar, qan təzyiqini artıran geyimlərdən qaçınılmalıdır.
Xüsusi bir diyet olmamaqla birlikdə xəstəni narahat edən, toxunan yemək və içkiləri almaması deyilə bilər.