Vitamin Nədir - multivitamin Nədir

Son güncelleme:
  • multivitamin nə deməkdir - multivitaminler zararlımıdır - multivitamin istifadəsi

    Dr. Murat Kınıkoğlu'nun yazısı:

    Vitaminlər, insan və heyvanlarda həyat üçün lazımlı olan, bədən tərəfindən üretilemedikleri üçün mütləq çöldən alınması lazım olan üzvi molekullardır. "Mütləq çöldən alınması lazımlı" deyərkən dərman halına gətirilmiş hallarını deyil meyvə və sebzelerdeki təbii halını nəzərdə tuturam. Birdən çox ədəddə vitaminin eyni kapsula içinə qoyulmuş halına də "multivitamin" deyirik. On on beş il əvvəl çox rəvacda olan multivitaminlerin heç bir işə yaramadıkları əksinə bəzən zərərli olabildikleri aydın olduğu üçün artıq xəstələrimə multivitamin təklif etmirəm. Ciddi bir narahatlığı olmayan, orta bir bəslənmə nizamına sahib insanlarda dayandıq yerə "yeməklə alınan" vitaminlərin əskikliyi olmaz. Yeməklə alınan deyə ayırmaq səbəbi günəşlə sentezlediğimiz "D vitamini" ni xaric tutmaq.

    Son illərdə az qala hər kəs multivitaminler mövzusunda bir şeylər söyləyir. Bəzi sağlamlıq professionalları multivitamin möhkəmlətməsinə təklif edərkən bəziləri şiddətlə qarşı çıxır. Sizin də qarşı çıxanlar tərəfində iştirak aldığınızı bilirik. Bizə niyə multivitaminlere və vitaminlərə qarşı çıxdığınızı izah edə bilərsinizmi?
    Multivitaminlere qarşı çıxıram çünki faydalarını isbat edən ciddi bir iş yoxdur. Əksinə, son illərdə faydalı olmadığını hətta zərərli olduqlarını göstərən bir çox işlə nəşr olundu. Məsələn E vitamini alan şəxslərin heç bir fayda görmədikləri kimi ürək xəstəliyi risklərinin də artdığı göstərildi. Bir başqa işdə 45 yaş və üzərində ki 40 min sağlam qadına 10 il müddətlə nizamlı olaraq "E vitamini" və "aspirin" verildi. Nəticədə; E vitamininin və aşağı doza aspirinin sağlam qadınları infarktından, felçte və xərçəngdən qoruyucu heç bir təsirinin olmadığı aydın oldu. Nümunələri daha da çoxalda bilərik; illərdir C vitamininin soyuq qəbulunluğuna birə-bir olduğunu söylədik dayandıq. Hələ də, xüsusilə qış günləri qripə qarşı özünü qorumaq üçün hər gün C vitamini udan bir çox insan vardır. Avstraliyalı Xalq Sağlamlığı Professoru Bob Douglas bu mövzuda edilmiş 60 işi araşdırmağa aldı və bu nəticəyə çatdı "Soyuq dəyməyə tutulma nisbəti baxımından nizamlı C vitamini yutanlarla yutmayanlar arasında heç bir fərq yoxdur". Araşdırmalar ani ölüm riskinin, Beta-caroten istifadə% 7, vitamin E istifadə% 4 və vitamin A istifadə% 16 artdığını göstərmişdir.

    Türkiyədə multivitamin bazarının milyon dolarlara çatdığını tələffüz edilir. Sizcə bunda nə təsirli olmuşdur?

    Vitamin istehsalçısı firmalar, satışlarını artırmaq üçün "vitamin əksikliyi" vəziyyətini şişirdirlər. Bu mövzuda elə bir beyin yuması etdilər ki insanlar hər narahatlıqlarının altında vitamin əksikliyi axtarar oldular. Xüsusilə yorğunluqdan şikayət edən insanlar ovuc ovuc vitamin udmağa başlayırlar. Faydasını görməyincə də buraxırlar, alınan dərmanlar dolaplarda vaxtının keçməsini gözləyir və sonunda zibilə gedir. Qazanan yalnız dərman firmaları olur.

    Multivitaminlerin istifadə səbəbi olaraq doğru bəslənə bilməmə göstərilir. Əslində iş bir az da dönüb gəzib balanslı bəslənməyə gəlir. Həqiqətən də belə mi?

    Çünki bəslənmə vərdişləri düzeltiğinde belə bəzi sağlamlıq profesyonellerinin əlavə möhkəmlətmə olaraq multivitamin istifadəsini təklif etdiklərini şahid oluruq.
    Sağlamlıq professionalları sırf özlərini isbat etmək üçün, "mən məlumatlı bir insan olaraq buradayam" demək üçün xəstələrinə multivitamin yazırlar. Daha sağlam olmaq üçün özünə pul ödəyən bir adama "vitamini boş ver, sağlam və doğru Beslen yetər" demək işlərinə gəlməz çünki xəstə bir daha onlara getməz. Ticari baxımdan baxıldığında dərman təklif sağlamlıq professional işlər üçün yaxşı bir şeydir. İnsanın təkamül prosesinə baxacaq olsaq, yüz minlərlə il qütblərdə və ya səhra çölündə yaşayan atalarımız nə pomidor nə portağal yeddilər amma ortalama həyat müddətini tutturdular. İnsan bədəni qida yolu ilə çox az miqdarda aldığı vitamini anbar edəcək və ondan faydalanacaq şəkildə inkişaf etmişdir. Bir nümunə verim B12 vitamini yalnız heyvani qidalarla alınır. Sabahdan etibarən heç heyvani qida olmasa belə bədəninizdəki B12 sizə altı ay boyunca çatır.

    Heç bir sağlamlıq problemi olmadığı halda vitamin və multivitamin möhkəmlətməsi edən kəslər də var. Sizcə bunun səbəbi nə?
    Bunun səbəbi böyük ölçüdə psixoloji. İnsanoğlu bədənində bir problem olduğunda dərhal öz-özünə "bunun səbəbi nə?" Deyə soruşur. Bədəndə bir şeyin əskik olduğu düşüncəsi həm çox ağla uyğun həm də kompensasiyası mümkün bir narahatlıqdır. Bu gün vitamincilerin etdiyi işi minlərlə il əvvəl qəbilənin sehrbazları edirdi. İçinizdəki cini çıxarmaq üçün bəzi sehrlər edir və ya güllə döküyorlardı siz də yaxşı oluyordunuz bu gün eyni faydanı vitaminlərdən gözləyirik. Yorğunluq problemi olan birisənsənik şikayətinizi səbəbinin iş yerinizdəki və ya evinizdəki narahatlıq (depressiya) olmasından çox vitamin əskikliyindən olmasını seçərsiniz. Yuxarıda dediyim kimi D vitamini xaric digər vitaminləri yediyimiz yeməklərdən alırıq. Əgər vitamin əskikliyinə səbəb olacaq başqa bir xəstəliyiniz yoxsa, orta bəslənmə səviyyəsinə sahib birisənsənik asan asan vitamin əskikliyi olmaz.

    Multivitaminlerin xərçəngi tətiklədiyi də gündəmə gəlmişdi. Sizin bu mövzu haqqında düşüncələriniz nələr? Şüursuz istifadə edildiklərində başqa hansı xəstəliklərin meydana gəlməsinə zəmin hazırlayır?
    Bir çox antioksidan preparatı içində olan "beta karoten" maddəsinin ağciyər xərçəngini% 28 nisbətində artırdığı göstərilmişdir. May 2010 da "American Journal of Clinical Nutrition" jurnalında nəşr olunan bir işdə multivitaminlerin faydadan çox zərəri olduğu göstərildi. Yaşları 49-83 arasında dəyişən 35.000 İsveçli qadın 10 il boyunca təqib edilir. Daimi multivitamin sahələrdə məmə xərçəngi nisbəti% 19 daha yüksək var. Multivitaminlerin içində olan folic acid məmə sıxlığını artırdığını və sıxlıq artımının da xərçəngi tətiklədiyi düşünülür.
0 0 0