Yaşlı Baxım Təklifləri - Yaşlılıqda Sağlamlığın Sirri məlumatlar - sağlamlığa faydalı yeməklər - sağlam bəslənmə
Vitamin, mineral və yağ turşuları olaraq təsnif edilən "mikronutrientler" sağlam bir yaşlılıq üçün böyük əhəmiyyət daşıyır Ankara Universiteti Ziraat Fakültesi Müəllim Prof. Dr. Köksal Dəmir, 65 yaş və üstü fərdlərin bəslənmələrində, mikronutrientlere ehtiyac duyulduğunu söylədi.
Dəmir, "ABŞ-da edilən bir araşdırmada, 65 yaşın üzərindəki kişilərin yüzdə 47, qadınların yüzdə 52'si hipertansiyon, kişilərin yüzdə 37, qadınların yüzdə 27-si ürək, kişilərin yüzdə 25 və qadınların yüzdə 18-i xərçəng xəstəlikləriylə mübarizə edir" dedi .
Yaşlılığın sağlam keçirilməsində bəslənmənin əhəmiyyətinə diqqət çəkən Demir, "Makro və mikro nutrient ehtiyacları yaşa bağlı olaraq dəyişir" deyə danışdı.
Bəslənmə elementlərinin makronutrient və mikronutrient olaraq ikiyə ayrıldığını vurğulayan Dəmir, makronutrientlerin karbonhidrat, zülal, yağ və diyet lifi olduğunu bildirdi.
MİKRONUTRİENTLERİN FAYDALARI
Prof. Dr. Dəmir, mikronutrientlerin isə vitamin, mineral və yağ turşuları olaraq 3 qrup altında sınıflandırıldığını ifadə edərək, belə davam etdi:
"Vitaminlər ümumi olaraq böyümə və inkişaf, həzm və sinir sistemlərinin normal funksiyalarının davam etdirilməsi, immunitet sisteminin funksiyalarına dəstək kimi əhəmiyyətli rolları olan bileşiklerdir. Həyati əhəmiyyət daşıyan minerallar isə bədən mayelərinin elektrolit tarazlığında, turşu-əsas tarazlığının davam etdirilməsinə, ferment reaksiyonlarında, böyümə və inkişafda, sümük və qığırdaq meydana gəlməsində əhəmiyyətlidir. A vitamini gözün müxtəlif İyiki vəziyyətlərində, xüsusiyyətdə qaranlıqda görməsinə köməkçidir. Qeyri-kafiliyinə gecə korluğu meydana gələr, epitel toxunun işində pozuqluq səbəbindən infeksion riskində artma görülər. "
C vitaminin bağ toxumalarından olan kollagen sintezində vəzifə aldığını ifadə edən Dəmir, qan damarlarının qüvvətli olmasını təmin edən bu vitaminin, bədəni infeksiyadan və bakteriya toksinlərini qoruduğunu söylədi.
Qeyri-kafiliyinə diş ətlərində şişmə, qanama, diş itkisi və sümük kırılmalarının yaşana dilə gətirən Dəmir, əhəmiyyətli mikronutrientlerden olan D vitaminin əskikliyində isə skelet sistemində Raşitizmi ortaya çıxa bildiyini izah etdi.
Vitamin və mineral Bəzi qaynaqlar
Dəmir, mineral maddə qaynağı olaraq tərəvəzlərin çox əhəmiyyətli olduğuna vurğu edərək, bu məlumatları verdi:
"100 qram qida maddəsinin ortalama mineral maddə məzmunu və bu məzmunun yaşlı qruplar üçün təklif edilən gündəlik alış səviyyəsini qarşılama nisbəti diqqətə alındığında, kalsium üçün şüyüd yüzdə 16.8, cəfəri 15.8, ispanaq yüzdə 10.8 ilə önə çıxır."
Vitamin bucağında baxıldığında isə tərəvəz və meyvələrin qaynaq olaraq ələ alına biləcəyini ifadə edən Dəmir, bunları qeyd etdi:
"100 qram qida maddəsinin ortalama mineral maddə məzmunu və bu məzmunun yaşlı populyasiya üçün təklif edilən gündəlik alış səviyyəsini qarşılama nisbəti diqqətə alındığında isə, A vitamini üçün kök yüzdə 84, ispanaq yüzdə 38.8 və cəfəri yüzdə 52.8, C vitamini üçün cəfəri yüzdə 373, quş üzümü yüzdə 219.3, brokoli yüzdə 146.7, Brüssel kələmi yüzdə 144.2, E vitamini üçün böyürtkən yüzdə 36.7, cəfəri yüzdə 18 və ahududu yüzdə 9.3, ilə əhəmiyyətli besinsel qaynaq xüsusiyyətindədir. "
Antioksidanca zəngin olan qida məhsulları qədər B12 və D vitaminince zəngin meyvə və tərəvəzlərin istehlak edilməsinin yaşlılar üçün böyük əhəmiyyət daşıdığını vurğulayan Dəmir, "Yaşlıların Alzheimer və Parkinson xəstəliyi ilə ağlını itirmə kimi narahatlıqlarla qarşılaşması, sinir sistemi funksiyaları baxımından əhəmiyyət daşıyan B12 vitamini əhəmiyyətli edir. Skelet sistemi xəstəliklərinə qarşı da D vitamini lazımlılığı görülür "dedi.