1. Ana Sayfa
  2. Azərbaycan
  3. Sarılıq Növləri - Sarılıq Necə fərqinə varılar

Sarılıq Növləri - Sarılıq Necə fərqinə varılar

Son güncelleme: 26.03.2012 16:03
Nerissa-Su Nerissa-Su foto
  • sarılıq bulaşıcımıdır - sarılıq növləri - sarılıq səbəb olar

    Sarılıq xəstəliyi ümumiyyətlə həkimlərin müayinəsi zamanı saptanıyor, bəzən də xəstənin şikayətləri üzərinə ortaya çıxır. Prof. Dr. Hakan Şentürk, adamın göz aklarında və sonrasında bədənində sararma olaraq meydana çıxan sarılığı və növlərini izah edir.

    Sarılıq Yoluxucu vardırmı?

    Sarılığın meydana gəlmə səbəbi, qanda bilirubin dediyimiz kimyəvi maddənin artmasıdır. Sonrasında göz ağlarına və dəriyə yerləşməsiylə sarımtrak bir rəng meydana gətirməkdədir. Burada xalq arasında ən sıx soruşulan sual sarılığın yoluxucu olub olmadığıdır. Bu suala cavab olaraq demək olar ki, sarılıkların əksəriyyəti yoluxucu deyil çünki əksəriyyətində, bir mikroorqanizm (mikrob) səbəb deyil.

    Sarılıq Növləri

    Qaraciyər və öd yolları ilə əlaqəsiz sarılıklar: Burada ən əhəmiyyətli yeri hemoliz (qırmızı qan hüceyrələrinin həddindən artıq parçalanması) nəticəsində yaranan sarılıklar etməkdədir.

    Hemoliz'in müxtəlif səbəbləri ola bilər. Genetik ola bilər, genetik zəmində bəzi dərmanlar və ya qidalar ilə artırar olmuş ola bilər. İmmunitet sistemi anormallıqlarına bağlı ola bilər. Bədənin hər hansı bir yerindəki iltihabın doya yayılması və bəzən benign və malign şişlərdə hemoliz səbəbi ola bilərlər.

    Qaraciyər ilə əlaqədar sarılıklar: Qaraciyəri təsir edən akut və ya xroniki xəstəliklər sarılığa yol aça bilməkdədir. Ancaq qaraciyəri təsir edən xəstəliklərin əhəmiyyətli bir qisimində, xüsusilə bu xəstəliklərin erkən mərhələlərində, sarılıq olmaya bilər. Kəskin, yəni ani başlanğıclı qaraciyər xəstəliklərində sıx olaraq sarılığa rast gəlinər. Burada qanda həm indirekt, həm də birbaşa bilirubin artdığından və birbaşa bilirubin sidiyə da keçdiyindən, sidik rəngində kahverengileşme mövcuddur. Bu qaraciyər xəstəliklərinin başında hepatit gəlməkdədir.

    Öd yolları ilə əlaqədar sarılıklar: Öd yolları ilə əlaqəli xəstəliklər, ümumi olaraq iki qisimdə irdelenmektedirler: Birinci kateqoriyada qaraciyər-line öd kanallarından mənşə alan sarılıklar iştirak etməkdədirlər. İkinci kateqoriyada isə qaraciyər xaricində olan öd kanallarının tıxanmasına bağlı sarılıklar iştirak edərlər. Bu xarici öd kanalı tıkanıklıklarının səbəbləri və müalicələri daxili öd kanalı tıkanıklıklarından çox fərqli olduğu üçün bu ayrı-seçkiliyin edilməsi çox əhəmiyyətlidir.

    Öd kanalları yaxşı işləməyən bir insanda nə kimi ifadə edilər olar? Əgər öd kanalı tıxanması çox erkən dövrdə isə heç bir əlamət olmaya bilər. Yalnız karaciğerle əlaqədar qan təhlillərini və ya ultrasonografi, tomoqrafiya kimi araşdırmalar bəzi anormallıqlar ola bilər. Bu anormallıqların səbəbi, o anda xəstə özünü çox yaxşı hiss olsa belə, diqqətlə araşdırılmalıdır. Bəzən bu anormallıqları əhəmiyyətli bir xəstəliyin başlanğıc tapıntıları ola bilərlər. Əgər tıxanma bir az daha irəliləmişsə, həzmsizlik, yeməklərdən sonra qarında dolğunluq, qabarıqlıq və bəzən kürəyə da yayılan mübhəm qarın ağrıları ola bilər. Bunları bulanma, qusma, halsızlıq, kilo itkisi izlər.

    Öd yolu tıkanıklıklarında tez rast gəlinən nəticələrdən biri də quru bir qaşıntının. Isti mühitlərdə və yağlı yeməklərdən sonra artar. Nəhayət tıkanıklığı bir az daha artmasıyla, sidik rəngində aşkar bir tündləşmə (Hətta xəstələr bəzən bunu sidik yollarında qanama olduğu şəklində yorumlamaktadırlar), və göz aklarından başlayıb bədənə yayılan bir sararma ortaya çıxmaqdadır. Öd yolu tıkanıklarında erkən diaqnoz, müalicənin müvəffəqiyyəti baxımından çox əhəmiyyətlidir.

#26.03.2012 16:03 0 0 0