xəstəlik bulaşdıran qidalar - mikrob daşıyan canlılar hansılardır - mikrob daşıyıcı canlılar - mikroblar hansı yollarla bulaşarlar - süddən bulaşan mikroblar
Mikrobların bilvasitə keçməsində, biri canlı, biri cansız olan iki vasitəsi vardır. Bu cür bulaşmadan su və qidalar cansız vasitəçilər olaraq qəbul edilir. Su və qida maddələrinin bəziləri xəstələrin ya da portörlerin çölə atdıqları mikroblarla bulaşırlarsa, bunların möhkəm bir insan tərəfindən içilməsi ya da məğlub olması nəticəsində mikrob keçmiş olar.
Xəstəlik bulaşdırma xüsusiyyəti ən çox qida süttür. Süd mikroplu ola biləcəyi kimi sağıldığı heyvan da xəstə ola bilər. Süddə ən çox vərəm, Malta humması mikrobları olur. Ayrıca südün mikroplanmasında, sağıcısının xəstəlikli olması ya da sağılan qabın təmiz olmaması da rol oynayır.
Xəstəlik daşıyan canlı vasitəçilər isə bit, birə, gənə və qan əmən ağcaqanadlar ilə farelerdir.
Bir vasitəsi heyvan bədənində inkişafa uğrayan mikrob buradan bir insana keçsə dərhal xəstəlik təsirini göstərir. Heyvanlar kanalı ilə insanlara keçən xəstəliklərin başında vəba, vərəm, tifüs və qızdırma gəlir. Bu cür bulaşma çox vaxt böyük kütlələri təsir edən epidemiyalara da yol aça bilər.