Atopinin kəslər və allergiya - allergiya əlamətləri - sıx görülən allerjik xəstəliklər
Bədənimizi xəstəliklərdən qoruyan immunitet sistemi bəzi kəslərdə, normalda zərərli olmayan maddələrə qarşı da reaksiya göstərə bilər. Atopinin yəni "allergik bədənə sahib" kəslərdə, allerjenlerle immunitet sisteminin təkrarlayan qarşılaşmaları nəticəsində, allerjenlere qarşı pri tipində anticisimlər meydana gələr.
Bu prosesə "duyarlılaşma" deyilir. Duyarlılaşma müddəti tamamlandıqdan sonra, allerjenle hər təmas sonrasında, qısa müddət içində adamda allergik xəstəlik tapıntıları ortaya çıxar. Bu hadisələr mast hüceyrəsi və Bazofil adı verilən və üzərində allerjene xüsusi pri anticisminin daşıyan bir qrup hüceyrənin ifraz etdiyi mediatörler vasitəçiliyi ilə inkişaf edir. Bu mediatörlerin (başda histamin olmaq üzrə bir qrup biokimyəvi maddə) təsiri ilə hədəf orqanlara aid (gözlər, burun, tənəffüs yolları kimi) allergiya tapıntıları ortaya çıxar.
Allergik xəstəlik tapıntıları nələrdir?
Dəridə
Ürtiker; dəyişik böyüklüklərdə olan qaşın idili qabarıqlıqları. "Kurdeşen" və ya "dabaz" olaraq da adlandırılar.
Anjioödem: Dərinin alt təbəqələrində maye yığılması yəni şiş ilə ortaya çıxan şişliklerdir. Ümumiyyətlə üz, göz qapaqları, dodaqlar və genital bölgədə meydana gələr.
Göz və üst tənəffüs yollarında;
Gözlərdə qızartı və qaşınma,
Burun tıkanıklığı ya da burun axıntısı,
Burunda qaşıntı və asqırma.
Alt tənəffüs yollarında;
Tənəffüs çətinliyi,
Hışırtılı tənəffüs (vizing),
Öskürək.
Ürək və damar sistemində;
Vurman idi (nəbz sayında artma),
Təzyiq düşmə.
Mədə-bağırsaq sistemində;
Bulanma - qusma,
Qarın ağrısı ya da qarın krampları.
Sinir sistemində;
Şüur bulanıqlığı,
Huşunu itirmə
Anafilaksi (allergik şok);
Nadir də olsa bütün sistemlərə aid bu tapıntıların hamısı bir yerdə görülə bilər və anafilaksi olaraq adlandırılar. Allergik reaksiyaların ən ağır şəklidir.
Allergik xəstəliklər hansılardır?
Allergiyaya başladan mexanizmlər ümumiyyətlə eyni olmaqla birlikdə, zərər orqana görə dəyişən klinika əlamətlər ortaya çıxar. Allergik xəstəliklər ortaya çıxan tapıntılara və təsirlənən toxuma və orqan sisteminə görə adlandırılar.
Sıx görülən allergik xəstəliklər bunlardır:
* Allergik rinit
* Allergik konjunktivit
* Astma (bronşiyal astma)
* Qida allergiyası
* Dərman allergiyası
* Arı allergiyası
* Atopinin dermatit
* Ürtiker və anjioödem
* Lateks allergiyası