Toplum - Toplum'un Yönetilmesi - Yönetilme Mekanizması
En geniş anlamı ile "aidiyet bilinci sürecinin tekil olgularının, bütüncül toplamı sonucu" diyebileceğimiz toplum terimi(ki bu bir çok terimi de kendi içinde ihtiva eder) nereden bakılsa tarihsel kargaşanın en eskisi, çoğumuza göre insan olma bilincinin ilk başlangıcıdır. Toplum teriminin tanımında da bahsettiğim üzere, aidiyet bilinci sürecinin tekil olguları, toplumsal yapılanma içerisinde Hegelyan bir ilerleme kaydediyor, bunu yaparken "kendi çocuklarını da yemekten" alıkoymuyordu.
Bu çekincesiz sürecin( Hegelyanvari tekillerin zıt yönlü türeyişleri: burada tek olan çift başlı bir hale dönüşebiliyor) yapıcı kaotikleşmeye katkısı kuşkusuz büyüktür. Şöyle ki tekil olgular kendi antitezini yaratırken dış faktörleşmenin getirdiği antitekillerle de çift yönlü bir savaşıma girmek zorundadırlar. Yani A aidiyet tekil olgusu (örneğin tartışılmaz din), B gibi bir antitez yaratıyor(dinin sorgulanabilme hareketleri); diğer yandan da C gibi bir dış faktörün çarpık entegre istenci ile (başka bir din) de çatışıyor. Dikkat edilmesi gereken şudur ki A faktörü kendi içinden türemiş B'nin yıkıcılığını bir an önce yapıcılaştırmaya çalışırken aynı süreçte bütüncül toplamı elde edebilmek için C ile daha sıkı bir savaşa girmek zorunda.
Sürecin her tekil olgu işleyişi bu şekildedir. Bilmemiz gereken en önemli şey sürecin bu kaotik yapısının nasıl ilerleyebildiği, nasıl bütüncül bir sonuca varabildiğidir. Bu kısım tamamen toplumun, yönetici gücünü belirleyip kaotizmin yıkıcı sonuçlarından zarar görmeden çıkmak için haklarını ona devretmesi ile alakalıdır. Leviathana yaklaştırabileceğimiz modelimizin asıl tartışma noktası burada yatmamaktadır. Bahsetmeye çalıştığım çatışma sürecinin yönlendirilebilmesi için, toplumun kendi kaderini belirleme yetkisini, kendi içinden çıkan kendilerini gözeten bir otoriteye bırakmasıdır. Lakin bu içerikselliğin dışında Toplum olabilmenin bundan daha normal başka bir yanı olamaz yüzeysel Leviathan'a göre. Bu fıtri bir durum olan, içinden çıkılmazlıkta, inanılsa da inanılmasa da kendisini her yönden bilen ve yardım edebilecek yegâneliği taşıyan bir varlığa yönelmekle benzerdir.
Artık elimizde karmaşık bir yapı ve yapının yöneleceği yönü belirleyecek olan bir yönetme mekanizması var. Dikkat edildiği üzere aslında kendi kendini oluşturan bireysel bütüncüllük(aidiyet) yapıcı kaotikleşmenin sonuçlarından da korkmaktadır. Bu oldukça normaldir. Çünkü insanın doğası gereği var olan hazzı arayış, toplumsal bilinçte "en iyi olan mekanizma"ya eştir. En iyi olan mekanizmayı her birey toplumsal bilinci ile onaylarken yine her birey kaotik yapıya, otorite sürecini ivmelendiren, dahası ortaya çıkaran, şahsi menfi katılımlar da sağlamaktadır. Burada da devreye üçüncü olarak sokmamız gereken "gruplaşma" terimi girmektedir. Burada bir çok toplumbilimci gruplaşmayı yönetimden sonra da alsa ben nedenlere döndüğüm zaman sürekli olarak aynı mekanizmanın işlerliğini görmekteyim. Bunu bir şekil yardımı ile gösterip açıklayalım:
-----------
Bireyler ===== (devamlı paylaşım ve etkileşim)===== aidiyet bilincinin tekil öğeleri=====(tekil öğelerin antitezini yaratması)==(çok geçmeden dış faktörleşmenin ortaya çıkması)====gruplaşmalar=====yönetme mekanizmasının oluşumu.
-------------
Elbette bu ilerleme burada sona ermemektedir. Bunu birazdan açıklayacağım. Öncelikle şeklin gruplaşmalara olan kadarki kısmını yukarıda geniş olarak anlattım. Şunu bilmeliyiz ki yapıcı kaotik yapının var olabilmesi için derhal yönetici mekanizmaya ihtiyaç vardır. Lakin şu soru asla sorulmamıştır? Kaotik yapı tek başına neden yönetim mekanizmasının gerekliliğini ortaya çıkarsın? Üstteki paragrafta net bir şekilde topyekûn aidiyetin yapıcı kaotikleşmeden korkmaya başlamasından söz etmiştim. Daha buraya varmadan toplum içinde tez ve antitez, tez ve dış tez çarpışması ile bireyler, gruplaşmalara giderek toplum içinde güçlü tezlerin yanına geçip yönlendirici mekanizma olmak isterler. Burada sayın toplumbilimcilerin atladığı nokta tamamlanmış olmakta. Çünkü yönetim mekanizması fikrinin başlangıcının gruplaşmalar olduğu noktası hiç de yadsınacak bir nokta değildir. Öyle ki yine toplumun içindeki toplumcuklarla ortaya çıkan tezler yerini çarpışmaları yönlendirmek isteyen gruplara bırakmıştır. Bu grupları bu noktada "kötü" olarak düşünmek yanlış olmaz.
Gruplaşmaların sonucu olarak ele geçirilen tezlerin farklı noktalarla güçlendirilmesi ve diğer tezleri zararlı gösterircesine yıkmaya başlaması, sürecin yapıcı kaotikleşmesini sekteye uğratmakta, işte o aidiyet dediğimiz toplum tabakasının korkuları, yaratılma evresine girmiş bulunmaktadır.
Bu noktada da yönetim mekanizmasının nasıl bir istençle doğduğu sorgulanmalıdır. Bu istenç Hobbes'un Leviathan'ındaki kadar yüzeysel değildir. Herkesin hakkını devretmesi gibi. Özde, hak devretmek isteyen gruplardır. Asıl hedef ise devredilen kişisel haklardan çok "bireyselliklerinin yokluğu" yaratılmak istenen aidiyet tabakasıdır(Machiavelli, Nietzsche gözünde sürü).
Böylece haklar devredilir ve tezlerin yönlendiricileri artık tezlerin ele geçirilmişliğinden çok toplumun ele geçirilmesi ile ilgilenecekleri devlet örgütlenmesini oluşturacaklardır.
Görüldüğü üzere henüz tanımdaki bütüncül olgu sonucuna yaklaşmadık. Bütüncül olguyu belirleyecek olan güçlü gruptur. O halde diyebiliriz ki toplumun mihenk taşları olan tekil olgular süreç sonunda değişmezlik arz etmeye başlasalar da bütüncül sonuç her halde değişebilme özelliği gösterir. Bu şuna benzer, binanın temelleri yerinde fakat duvarlarından içerisindeki her türlü levazımatına değin hiçbir şey yok. Sadece demirler, temeli oluşturan çimento ve tahtalar. Bütüncül yapının bu sürekli değişkenliği kısmi ve tamamen olabilmektedir. Tamamen bütüncül değişimler devrimler iken, kısmi değişimler ideolojik siyasi gruplaşmaların(modern dönemde partiler) ele geçirdikleri yönetimlerin yarattığı düzendir.
Artık devlet modeli altında ele geçirilmiş olan aidiyet tabakası sadece iyi bir şekilde yönetilmek istemektedir. Gruplar ellerinde tuttukları tezlerle aidiyet tabakasını da kendi içerisinde sınıflara ayırırlar. Bu da yandaşçılıktır(modern anlamı ile partizanlıktır). Henüz büyük otorite yaratılıp iktidar mekanizması ortaya çıkmadan önce bir olan bireyler, bundan böyle sadece yapıcı tezlerin birine entegre edilmeye çalışılacaktır. İyi bir şekilde yönetilme iç güdüsü, yönetim mekanizmasının aslında hukuki görülen ama gayet de cezalandırmaya yönelik olan çalışmaları ile asimile edilmiş seçme iradesinden başka işe yaramayan sönük bireyselleşme, toplumun her bir kişisini bir inanca yöneltecek ve bir grubun tezine inanıp toplumsal devamlılığın faydasının onda olduğunu hissetmeye başlayacaklardır. Böylece istençleri doğrultusunda, toplumun bekası doğrultusunda en iyi şekilde yönetilmek isteyen aidiyet tabakası böylece en inandırıcı olana(bu kimi zaman hukuksal yöntemlerle, kimi zaman propagandalarla, kimi zaman devlet elinden endoktrine yolları ile kişilere dikte ettirilir) inanmaya başlayacaktır.
-------------------------- o ---------------------
Aidiyet Tabakası ------- = iyi bir şekilde yönetilme İSTENCİ
/
/
/
/
Seçim sürecine giden yol
Gruplar tarafından sınıflara ayrılma.
(A1 , A2, A3 :A'lardan her biri grubun dahil olduğu tezin temsilcisi olan oluşumları benimser. Bu kabile sınıfları, farklı aşiretler, modern anlamda siyasi partilerdir)
------------------------- o --------------------------
Tezin ana teması bu birinci kısmı ilgilendiren "oluşumlar ve süreçler"dir. İkinci aşaması Toplum tezinin iktidar olmuş otorite üzerindeki etkileri, yaratılan sistemin yönlendirilişindeki sorunsallardır.