Safra Kesesi Taşı - Kolelitiasis
Son güncelleme:
-
safra kesesi - safra ameliyatı - kapalı safra ameliyatı - açık safra ameliyatı - kolesistektomi - safra kesesi taşı - kolelitiasis - kolelitiasis nedir - safra kesesi iltihabı - safra taşı tedavisi - safra kesesi taşı tedavisi
Safra kesesi, karaciğerden salgılanan safranın toplandığı, karacigerin alt kısmında bulunan torba şeklinde bir organdır. Kesenin görevi, safrayı depolayıp, yoğunlaştırmak, ve gerekli aralıklarla oniki parmak bağırsağına safra salgılamaktır.
Safra kesesi iltihabı, safra kesesi taşlarının neden olduğu bir çeşit iltihaplanmadır. Tıp dilinde kolesistit denir. İki çeşidi vardır. Müzmin safra kesesi iltihabında safra kesesi büzülür, gereği gibi çalışamaz hale gelir. Ayrıca sürekli safra salgısı kese hacminin artmasına neden olur. Hastanın karnında, özellikle yemeklerden sonra gaz ve gerginlik vardır. Ayrıca; sağ taraftan başlayıp, kaburgaların altına kadar yayılan geçici bir ağrı ve sarılık nöbetleri de görülür. Tıp dilinde kronik kolestit denir. Bu hastalık genellikle 40 yaşını geçmiş şişman kadınlarda görülür. Akut safra kesesi iltihabı özellikle safra yollarına yerleşmiş taşın neden olduğu bir hastalıktır. Tıp dilinde akut kolestit denir. Hastada karnın sağ üst kısmına gelen ani, şiddetli ve çabuk gelişen, sırta, hatta sağ omuzun ucuna kadar yayılan ağrı vardır. Ateş artar, kusma ve bulantı görülür. Her iki çeşit safra kesesi iltihabında da; vakit kaybetmeden doktora başvurmak gerekir. Ameliyat gerekebilir.
Yetişkin bir insan vücudu günde yaklaşık 700 ml safra üretir.
Safranın önemli işlevlerinden birincisi, yağları çok sayıda küçük damlacıklara ayırmaktır. İkinci işlevi, yağ sindiriminin son ürünleri ile yağda çözünen vitaminlerin (A, D, E, K Vitaminleri) emilimine yardım etmektir. Diğer bir önemli işlevi ise, kanda önemli yıkım ürünlerinin atılmasında rol almaktır. Örneğin hemoglobin parçalanma ürünü olan "biluribin" ve karaciğer hücrelerinde sentezlenen kolesterol gibi.
Safradan aşırı miktarda su ve tuz kaybı, safraya aşırı miktarda kolesterol salgılanması gibi anormal koşullarda, kolesterol çökebilir ve "safra taşları" oluşabilir. Safra kesesi, safra taşları veya başka nedenlerle tıkanırsa safra bağırsağa dökülmez, safra pigmenti karaciğer veya safra kesesi tarafından geri emilerek kana karışır. Böylece "sarılık" adı verilen hastalık ortaya çıkar. Deri ve göz akı sarı bir renk alır.
Safra bağırsağa gelen asidik besinleri nötralize eder. Antiseptik özelliğiyle zararlı bakterileri öldürür.
safra bileşenlerinin büyüme ve birleşme yoluyla safra kesesinde oluşan kristal yapılardır. Kolesterol taşları genelde koyu yeşil, ama bazen beyaz veya sarı da olabilirler. Kolelitiasis hastalığı safra kesesinde taş olmasıdır.Safra kesesinde büyük tek taş veya yüzlerce daha küçük taş da olabilir.
Safra Kesesi Taşının Nedenleri
Kalıtsal faktörler, şişmanlık, safra kesesi hareketi ve beslenmenin safra taşlarına neden olduğu gösterilmiştir.
Safra Kesesi Taşının Belirtileri
karında şişkinlik, hazımsızlık, karın ve sağ omuzda ağrı, geğirme
Safra Kesesi Taşının Tedavisi
Kolesterol taşlarını eritmek için ağızdan alınan ursodeoksikolik asit kullanılır. Ancak bu ilaç çok pahalıdır ve kullanımı kesilince yeniden taş oluşabilir.Dolayısıyla tercih edilen bir tedavi yöntemi değildir.
Cerrahi seçenekler
Safra kesesinin ameliyatla alınması (Kolesistektomi) %99 olasılıkla safra taşının tekrar oluşumunu ortadan kaldırır. İki cerrahi seçenek vardır: açık ameliyat ve kapalı (laparoskopik) ameliyat.
kapalı safra kesesi ameliyatı (Laparoskopik Kolesistektomi): Kamera ve aletler için 4 küçük delik açılır. Aynı günde veya ertesi sabah taburcu olunur, bunu bir hafta ev dinlenmesi ve ağrı tedavisi izler. Bir hafta sonra normal beslenme ve hafif faaliyete geri dönülebilir.
Açık safra kesesi ameliyatı : karında sağ kaburgaların altında büyük bir kesi yapılır. Bir hafta hastanede kalınır, taburcu olduktan bir hafta sonra normal beslenmeye, bir ay sonra da normal faaliyete geri dönülebilir.