Sadaka - 12. Sınıf
Son güncelleme:
-
Sadaka Ne Demektir - İlahi ve Beşeri Dinlere Göre Sadakanın Ölçütleri Nelerdir - Sadaka Neden İnsanalrı Kötülüklerden Uzaklaştırır - 12. Sınıf Dinkültürü Sadaka Konusu
Sadaka, muhtaç durumda bulunanlara karşılık beklemeden yardımda bulunmak demektir. Bütün dinlerde sadaka, önemli bir ibadet olarak kabul edilip, verilmesi teşvik edilmiştir. Günahları örtücü, sevap kazandırıcı yönü ile gösterişten uzak ve gizlice verilmesi tavsiye edilmiştir. Sadaka, toplumsal dayanışmanın, yardımlaşmanın, birlik ve beraberliğin, paylaşmanın en etkin yollarındandır. Bu nedenle, bütün dinlerde inananla ısrarla tavsiye edilen bir ibadettir.
Yahudiler, Tevrat'ın "Kendi imkânlarınca hayırseverlik yap" emri doğrultusunda, kendi olanakları ölçüsünde sadaka vermekle yükümlüdürler. Tevrat'ta sadakanın verilmesi emir olarak kabul edildiğinden, zengin, fakir her birey, sadakasını verir. Hatta kendisi yardıma muhtaç bile olsa, insanın kalbini yumuşatması ve insani değerleri hatırlatması nedeniyle az da olsa başkalarına sadaka vermelidir. Çünkü verilen her şey, "mislince daha fazla olarak sana geri dönecektir" düşüncesi hâkimdir. Eski Yahudi geleneğinde cemaate ait bir kasa bulunur, her cuma fakirler, sadaka olarak kasaya atılan paralardan alarak yemek ve giyim ihtiyaçlarını karşılarlardı. Bu uygulama, günümüzde bazı yerlerde hala devam etmektedir. Gerek fakirlerin onurunu korumak, gerekse dilenmeyi önleme adına yapılan bu uygulama önem taşımaktadır. Hıristiyanlıkta sadaka vermek; günahları örten samimi bir tövbe olarak algılanmaktadır.
Sadaka vermekle, inananlar gerek tanrı ile gerekse sosyal çevresi ile barışık olurlar. Gösterişten uzak bir şekilde sadece tanrının rızasını kazanmaya yönelik verilen sadaka, Hristiyan geleneğinde önemli bir yer tutar. İncil'de sadaka ile ilgili şu ifadeler bulunmaktadır: "Sadaka verince, münafıklardan hürmet görmek için havralarda ve sokaklarda yaptıkları gibi önünde boru öttürme (başkalarına haber verme!). Doğrusu şudur; Onlar yaptıklarının karşılığını aldılar. Fakat sadaka verdiğin zaman, sol elin sağ elinin ne yaptığını bilmesin ve sadaka gizli olsun!" (Matta İncili, 6:2-3-4). Hıristiyanlara göre, Cuma günü, hem Hz. İsa'nın ölüm günüdür, hem de tövbelerin kabul edileceği gündür. Özellikle Katolik Hıristiyanlar, Cuma günü bu nedenle sadaka verirler.
İslam dinine göre insanların ellerindeki malların gerçek sahibi Allah'tır. Bundan dolayı inananlar, kazançlarından ve ellerinde bulunan mallardan bir miktarını Allah rızası için yardıma muhtaç kimselere sadaka olarak vermeli, hayır işleri yapmalıdır. Gerek Kur'an ayetlerinde gerekse Peygamberimizin hadislerinde, sadaka vermek, "cömertlik" kavramıyla değerlendirilmiş, bireylerin "cimrilik"ten uzak durması tavsiye edilmiştir. Hz. Muhammed bir sözünde, "Her Müslüman için sadaka vermek bir ödevdir" buyurmuştur. Bakara Suresi 264. ayette ise, Allah, şöyle buyurmaktadır: "Ey iman edenler, Allah'a ve ahiret gününe inanmadığı halde malını gösteriş için harcayan kimse gibi, başa kakmak ve incitmek suretiyle sadakalarını boşa çıkarmayın.". Müslümanlar, çalışıp kazandıktan sonra gelirlerinin bir kısmını ihtiyaç sahiplerini vermelidir. Böylece hem insanlar hem de Allah nezninde başkalarına faydalı olan birey konumuna gelirler. Sadaka karşılık beklemeden, gösterişe kaçmadan, insanları incitmeden hatta gizli bir şekilde verilmesi teşvik edilmiştir. Özellikle sadaka verilen kişi minnet altında bırakılmaması önemle tavsiye edilmektedir. Hinduizmde de, sadaka vermek, "bir kardeşinin ihtiyacını gidermek, sadaka verenin ileride başına gelebilecek sıkıntılardan kendisini korumak" amaçlarını taşımaktadır. Bu nedenle sadaka vermek teşvik edilmiş, verenlerin ise tanrılar tarafından ödüllendirileceği müjdelenmiştir.
Sadullah Sarı