Montaigne sözleri - Montaigne'den hayat hakkında sözler - Montaigne'den den insanlar hakkında sözler - Felsefik Montaigne sözleri1-Dünya durmayan bir salıncaktır: orada her şey toprak kafkasın kayalıkları Mısır'ın ehramları hem etrafiyle birlikte hemde kendi kendine sallanır.Durmanın kendisi bile daha ağır bir salıntıdan başka bir şey değildir.
2-Ben duruşu degil geçişi anlatıyorum:fakat yaştan yaşa yahut halkın dedigi gibi "yedi yıldan yedi yıla" geçişi degilgünden günedakikadan dakikaya geçişi.
3-Hikayemi saati saatine yazmam gerekiyor.Az sonra degişebilirim.Yalnız halim değilamacımda degişebilir.
4-Benim yaptığımdegişen ve birbirine benzemeyen olaylarıkararsız ve bazen çelişmeli fikirleri yazıya dökmektir.
5-Kendimi kırk yaşını aşıp ihtiyarlığın yolunu tuttugum şu andaki halimle anlatıyorum.Bundan sonraki halim ancak yarım bir varlık olacak;ben artık o ben olmayacağım.Gün geçtikçe kendimden ayrılıyor ve uzaklaşıyorum.
6-Anlattıgım hayat basit ve gösterişssizdir;zararı yok.Bütün ahlak felsefesi alelade ve kendi halinde bir hayata da girebilirdaha zengin gösterişli bir hayatada:her insandainsanlıgın bütün halleri vardır.
10-Kendinden söz etmeyi kötü görmekyasak etmek adet olmuştur;çünkü kendinden bahsetmek her zaman kendini övmek gibi görünür;kendini övmekse herkesin zıddına gider.Ama kendinden söz etmeyi yasak etmekçocuğun burnunu silecek yerdeburnunu koparmak olur.
11-Bir devleti hiçbir şey yenilik kadar rahatsız etmez.Degişiklik hep kötülüğe ve zorbalığa yol açar.Bir tek parça bozulunca düzeltilebilir.Her şeyin özündeki bozulma ve çürüme eğiliminin bizi ilkelerimizden uzaklaştırmasınada karşı koyabiliriz;ama koca toplumu yeniden kalıba dökmeye bu kadar büyük bir yapının temellerini degiştirmeye kalkmak düzeltecek yerde silip süpürmekufak tefek kusurları toptan bir kargaçalıkla düzeltmek hastalıkları ölümle iyi etmek."devlet degiştirmekten çok yıkmak isteyen"(cicero) kimselerin işidir.dünyanın birden düzelecegi yoktur;ama insan kendini sıkan şey karşısında o kadar sabırsızdır kiher ne pahasına olursa olsun ondan kurtulmak ister.Binlerce örnekte gösteriyor ki dünya böyle çabuk iyileşme olmadıkça bir anda dertten kurtulması iyileşmesi demek değildir.
12-Bana sorarsanızbirçokları içip sarhoş oluyor diyeşarabı yasak etmek yanlıştır;fazla kaçırılan şeyler hep iyi şeylerdir.
13-Benim mesleğimsanatım yaşamaktır.
14-Bana diyebilirler ki:kendini kuru sözle değiliş ve eserle anlat.Ben her şeyden önce düşüncelerimi anlatıyorum bunlarsa ün ve eser haline gelemeyecek kadar belirsiz şeyleri söz haline bile getirmekte güçlük çekiyorum.
15-Yaptıgımız işler kendimizden çok tesadüflerin eseridir: bu işler kendi özlerini belli ederler;beni ise ancak şöyle böylebelli belirsizparça parça gösterebilirler.
16-Ben kendimi olduğum gibi gösteriyorum:öyle bir beden yapısı koyuyorum ki ortaya bir bakışta damarlarıkaslarıher şeyi yerli yerinde görürsünüz.Ben yaptıklarımı değil kendimi öz benliğimi anlatıyorum.
17-Bence insan ne olduğunu bilmekte dikkatli olmalı;iyi tarafınıda kötü tarafınıda aynı titizlikle ortaya çıkarmalıdır.
18-Kendini oldugundan az göstermektevazu degil budalalıktır; kendine degerinden az paha biçmek korkaklıktır pısırıklıktır.Kendini oldugundan fazla göstermek de çok defa gururdan değil budalalıktandır.
19-Bence bu kendini beğenme illetinin esasıkendindan pek fazla hoşlanmakkendi kendine hayasızca aşık olmaktır.Bunun en iyi devası kendinden söz etmeyi yasaklayan ve böylece bizi kendimiz üzerinde düşünmekten büsbütün alıkoyanların dediklerinin tam tersini yapmaktır.
20-Gurur insanın düşüncesindedir; söze dökülen onun pek küçük bir parçasıdır.
21-Bu adamlar öyle sanıyorlar ki insanın kendi üzerinde durmasıkendinden hoşlanmasıhep kendisiyle ugraşması kendine fazla düşkün olması demektir.oysaki aşırı bencillerkendilerini pek üstün körü bilenler kendilerinden önce işlerine bakanlardır.onlara göre kendi kendisiyle baş başa kalmaksırt üstü yatıp vakit öldürmektir.ruhunu zenginleştirmeyekendini adam etmeye çalışmak boş hayaller kurmaktır.sanki kendimiz bizden ayrıbize yabancı birisiymişiz gibi.
22-Kendinden aşagıya bakıpta kendi kafasına hayran olan adamkendinden yukarıyageçmiş yüzyıllara gözlerini kaldırsın; o zaman yüzlerce devin ayakları altında kalacak ve burnu kırılacaktır.
23-İnsan kendindeki eksik ve cılız degerleriüstelik insan hayatının hiçligini hesaba katarak düşünecek olursahiçbir degeriyle övünmeye kalkışmaz.
24-Bir tek sokrates tanrısının dedigine uyup kendisini gerçekten tanımasını ve kendisini küçük görmesini bildigi için bilge adını almaya hak kazanmıştır.
25-Yazarken kitapları bir yana bırakıraklımdan çıkarırım; neden mi? Kendi gidişimi aksatırlar diye.
26-Ben yazarken rastgele gittiğim için bol bol hatalara düşerim. Bunları pekala düzeltebilirdim. Ama o zaman benim adetim malım olmuş kusurları düzeltmekle kendi kendimi yanlış tanıtmış olurdum.
27-Herkes kitabımda beni bende kitabımı görsün.
28- Çok gariptir; çağımızda işler o hale geldi ki felsefe anlayışlı insanlar arasında bile ne teorik ne pratik hiçbir yararı ve değeri olmayan boş ve kuru bir laf olup kaldı. Bence bunun nedeni felsefenin ana yollarını sarmış olan safsatalardır. Felsefeyi çocuklar için ulaşılmaz asık suratlı çatık kaşlı ve belalı göstermek büyük bir hatadır. Onun yüzüne bu sahte bu kaskatı bu çirkin maskeyi kim takmış? O ki hep bayram ve hoş zaman içinde yaşamayı emreder bize. Gamlı ve buz gibi soğuk bir yüz içimizde felsefenin barınamadığını gösterir. Felsefeyi barındıran ruh kendi sağlığıyla bedeni de sağlam etmeli. Huzur ve rahatın ışığı ta dışardan görünmelidir. Dış varlığı kendi kalıbına uydurmalı ve böylece ona sevimli bir gurur hareketli ve neşeli bir tavır memnun ve güleryüzlü bir hal vermelidir. Bilgeliğin en açık görüntüsü sürekli bir sevinçtir.
29-Felsefenin amacı erdemdir; bu erdem de medresenin söylediği gibi sarp yalçın ve çıkılmaz bir dağın başına dikilmiş değildir.
30-Eğer eğitilecek genç acayip yaratılışlı olur da güzel bir yolculuk hikayesi yahut anlayabileceği bir felsefe konusu yerine masal dinlemeyi yeğ tutarsa arkadaşlarının genç dinç yüreklerini coşturan davullar çalındığı zaman o kendisini hokkabaz oyunlarına çağıran arkadaşının yanına giderse bir savaştan toz toprağa ve zafere bürünüp dönmeyi top oyunundan yahut balodan bir armağanla dönmekten daha hoş ve daha çekici bulmazsa bu genç için bir tek çare görüyorum: Eğitmeni onu daha çocukken kimseye duyurmadan boğar; yahut da bu gence bir düka'nın oğlu bile olsa herhangi bir şehirde pastacılık yaptırılır. Platon der ki çocuklara babalarının yeteneklerine göre değil kendi yeteneklerine göre meslek bulmak gerekir.
31-Mademki asıl felsefe bize yaşamayı öğreten felsefedir ve mademki çocuğun da öbür yaştakiler gibi ondan alacak olduğu dersler vardır niçin çocuğa felsefe öğretilemezmiş.
32-Bize yaşamayı ömür geçtikten sonra öğretiyorlar. Cicero dermiş ki iki insan hayatı yaşayacak olsam bile lirik şairleri incelemeye zaman harcamam.
33-Yasalar doğru oldukları için değil yasa oldukları için yürürlükte kalırlar.
34-Yasalardan daha çok daha ağır daha geniş haksızlıklara yol açan ne vardır?
35-Şu kesin ki çocuğa kendiliğinden bir şey yapmak özgürlüğünü vermemekle onu korkak bir köle durumuna sokuyoruz.
36-Tümüyle kitaptan bir bilgi ne sıkıcı bilgidir! Böyle bir bilgi bir süs olarak kullanılsın: Ama temel olarak değil.
37-Felsefenin insanlara yaşamaya başlarken de ölüme doğru giderken de söyleyecekleri vardır.
38- Doğa bir ana gibi davranmış bize: İstemiş ki ihtiyaçlarımızı gidermek zevkli bir iş de olsun üstelik: Aklımızın istediği şey iştahımızın da aradığı şey olsun: Onun kurallarını bozmaya hakkımız yok.
39-Bizim işimiz kitap doldurmak değil ahlakımızı yapmaktır; savaşmak ülke kazanmak değil yaşayışımıza dirlik düzenlik getirmektir; En büyük en onurlu eserimiz doğru dürüst yaşamaktır. Geri kalan her şey başa geçmek para yapmak binalar kurmak nihayet ufak tefek eklentiler yollardır.
40-Güzellik insanlar arasında çok tutulan bir şeydir. Aramızda ilk anlaşma onunla başlar.
41-İnsan yaratıkların en zavallısı en cılızıdır öyleyken en mağruru da odur.
42-Biz insanlar öteki yaratıkların ne üstünde ne altındayız. Bilge der ki göklerin altındaki her şey aynı yasanın ve aynı yazgının buyruğundadır.
43-Bunca bekçili silahlı evler yok oldu gitti de benimki niçin duruyor? Anlaşılan diyorum o evler bekçili silahlı oldukları için yok olup gittiler.
44-Korunmak saldırana hem istek veriyor hem de hak kazandırıyor:
45-Her korunma savaşçı bir kılığa girer ister istemez.