Ekmeğin Beyazı Yasağın Siyahı
Son güncelleme:
-
elif şafak yazıları - elif şafak köşe yazıları - beyaz ekmek yasağı ile ilgili yazılar - demokrasi hakkında yazılar
KÜLTÜREL tarihe az da olsa merak duyan hemen herkesin kabul edeceği gibi vaktiyle bu topraklarda envai çeşit ekmek ve bir o kadar peynir üretilmekteydi. Yöresel tatlar, doğal malzemeler ve atadan gelme usullerle geliştirilmiş; çok uluslu, çok dinli/dilli bir imparatorluk olmanın verdiği mutfak zenginliği içinde düzinelerce ekmek ve peynirimiz vardı ki, bugün haberimiz dahi yok isimlerinden. (Bu arada yeri gelmişken, bu hususta hazırlanmış en kapsamlı ve güzel kitaplardan biri Artun Ünsal imzalıdır, tavsiye ederim: "Süt Uyuyunca: Türkiye Peynirleri" Okurken şaşıracaksınız, "Sahi bu kadar farklı peynir mi vardı bu ülkede? Varsa nasıl kayboldular birer birer?" diye geçecek zihninizden.)
Mutfak kültürü bu kadar renkli bir geçmişten gelip de bugün yediğimiz ekmeğin düşük niteliğine bakınca şaşırmadan edemiyor insan. Ekmek bir sanattır kıymetini bilen ellerde; sadece yapımıyla değil, sunumuyla da öyle.
Seneler var ki esmer ekmeğin ateşli hayranlarındanım. Hal böyle olunca, Başbakan Tayyip Erdoğan'ın beyaz ekmekle ilgili eleştirilerini hem ilgiyle hem memnuniyetle takip ettim. Ardından peş peşe haberler düşmeye başladı gazetelere. Adana polis yemekhanesinde beyaz ekmek kaldırıldı. Öğrenci yurtlarında da. Anadolu şehirlerinde ve İstanbul'da. Her şey birdenbire oldu ve olmakta. Bu hafta Giresun Valisi Dursun Ali Şahin'in beyaz ekmeği yasakladığı duyuldu. Okuyunca anlıyorsunuz ki valilik yemekhanesinde tam buğday ve kepekli ekmek uygulamasına geçilmiş. Derken gazete ve dergilerde beyaz ekmek aleyhine yarı-bilimsel yarı-"güne ayak uydurmuş" yazılar çıkmaya başladı.
Konumuz ister ekmek olsun ister yeni Anayasa'nın maddeleri (daha doğrusu, ihtimali), en gündelik meseleden en makro uygulamaya kadar, bir türlü hiçbir konuyu yeterince tartışamamakta, sükûnetle ve bilgiyle ve olgunlukla konuşamamaktayız. Bu ülke yukarıdan aşağıya değişikliklere ne yazık ki fazlasıyla alışkın. Üstelik siyasi tarihi boyunca toplumsal değişimlerin nicesi yasaklarla el ele gitti. Sonunda yasaklanmaya alışkın, sorgulamayan, ürkek ve tedirgin insanlar olduk çıktık. Bir tabelada "Yasak!" yazıyorsa, o kural anlamsız dahi gelse kurcalamamayı yeğledik ki aman başımız ağrımasın. Bunu öğretti analar babalar evlatlarına. Buna isyan etmekte bugün gençlerimiz.
Esmer ekmeğin faydalarını konuşmaya, Türkiye'de ekmeğin besin kalitesini ve hijyenik özelliğini artırmaya, vatandaşlarımızın önündeki seçenekleri bütçelerini zorlamadan artırmaya sonuna kadar varım. Bütün bunları yaparken gelir adaletsizliğinin göz önünde tutulması gerektiğine inanıyorum. Her kesimden insanın sofrasında olabilmeli çocuklarına çekinmeden yedirebilecekleri kalitede ekmek dilimleri.
Lakin yasaklara yokum. Konuşmadan, anlamadan, paylaşmadan, birdenbire ve hep yukarıdan aşağıya yasaklamak suretiyle ve rüzgâr nereden esiyorsa o yönde bir şeyleri aceleyle değiştirme refleksimizden endişe duyuyorum ve bunu demokratik kültürlerle bağdaştıramıyorum.
Beyaz olsun esmer olsun ama sonuçta nitelikli, besleyici, hijyenik ve illa ki "demokrasiyle pişirilmiş" ekmekler olsun sofralarımızda.