Ölçme ve Değerlendirme - 4

Son güncelleme:
  • değerlendirme araçları - iyi bir değerlendirme aracının özellikleri - güvenirlik katsayısı nasıl hesaplanırAracın güvenilir olması, aynı şartlar altında hep aynı sonucu vermesi demektir. Buna kararlılık da denir. Bir testi aynı sınıfa değişik zamanlarda uyguladığımız zaman, aynı veya çok yakın sonuçları alıyorsak bu test güvenilir demektir. Her seferinde değişik sonuçlar alıyorsak, o taktirde test güvenilir değildir.

    Saydığımız bu faktörleri dikkate almak suretiyle, bir ölçme aracının güvenilir olup olmadığını anlamak için, yapılabilecek başlıca çalışmaları şöylece sıralayabiliriz:

    (a)Aracın tek ve çift sayılı sorularından iki ayrı araç elde edilir. Bu iki araç biraz arayla aynı sınıfa uygulanır. Elde edilen puanların bağıntısı (korelasyon) ne kadar yüksek ise, aracın güvenilirliği o derece iyi dernektir.

    (b)Bir ölçme aracı hazırlanırken, eş değerli sorularla ikinci bir araç hazırlanır. Bu iki araç biraz arayla aynı sınıfa uygulanır. Alınan puanların bağıntısı bulunur. Bağıntı, katsayısının pozitif ve yük*sek olması aracın güvenilir olduğuna işarettir.

    (c)Aynı araç belli aralıklarla, aynı sınıflara uygulanır, Puanlar arasındaki bağıntının derecesi bulunur. Böylece de, aracın güvenilir olup olmadığı anlaşılabilir.

    (d)Sınıf eşit iki gruba ayrılır. Bu iki grubun aynı araçtan aldıkla*rı puanlar arasındaki bağıntının derecesi bulunur. Buna göre de aracın güvenilirlik durumu anlaşılır.

    Geçerli olan her ölçme aracı güvenilir demektir. Fakat güvenilir olan her araç geçerli olmayabilir. Ölçmek istediğimizi en doğru şekilde ölçebilen araç geçerlidir. En doğru şekilde ölçtüğüne göre, aynı şartlar*da hep aynı sonucu verecektir. Bu bakımdan da güvenilir demektir. Aynı veya benzer şartlarda hep aynı sonucu veren -güvenilir- araç, ölçmek istediğimizi doğru olarak ölçmeyebilir.

    Hangi yöntemle güvenirlik tahmini yapılırsa yapılsın, sonuçta 0.00 ile 1.00 arasında bir korelasyon elde edilir. Korelasyonun 1.00'e yakın olması testin güvenirliğinin yüksek olduğu, 0.00'a yakın olması ise düşük olduğu anlamına gelir. Testin güvenilirliğinin yüksek olması, test puanlarına yansıyan hataların az olduğu, güvenilirliğinin düşük olması ise hataların fazla olduğu anlamını taşır.

    GÜVENİRLİK KATSAYISI HESAPLAMA

    1. Güvenirlik katsayısı (R) "Kuder Rıchardsonz" formülü ile hesaplanabilir.

    R = N / N-1 [ 1 – X (1-X/N) / S2 ]

    N = madde (soru) sayısı
    X = puanların ortalaması
    S = standart sapma

    Geçerlik ve güvenirlik ile ilgili bir noktanın daha belirtilmesinde yarar vardır. Testler için güvenirlik ve geçerliğin ikisinin de yüksek olması testin ölçülmek istenen özelliğinin gerçek değerine yakın değerler verdiğini gösterir. Ancak, testlerin geçerlikleri güvenirlikleri kadar yüksek olmaz. Örneğin, grup karşılaştırmasında kullanılmak üzere hazırlanan testlerin güvenirlikleri 0,60-0,80 arasında olabilir. Bireyler hakkında karar vermede kullanılacak testlerin güvenirliklerinin 0,80'in, karar çok ciddi sonuçlara yol açabilecekse 0,90'ın üzerinde olması beklenir. Öte yandan, grup karşılaştırmalarında kullanılacak testlerin geçerlikleri 0,20-0,60 arasında olabilirken bunun bireysel kararlar temel olacak ölçüleri elde etmede kullanılacak testler için biraz daha yüksek, 0,40-0,70 arasında olması iyi olur.

    İyi Bir Ölçme Aracı Objektif (Nesnel) Olmalıdır

    Ölçme aracının objektifliği (nesnelliği), aynı zamanda aracın geçerli ve güvenilir olmasına da etki eder. Objektiflik, kişiye göre değişmemesi ve kesin olması demektir. Ölçme aracının objektifliğinin 3 yönü vardır.

    1-Sorularda objektiflik: Ölçme aracındaki soruların herkes tarafından aynı şekilde anlaşılması demektir.
    2-Uygulamada objektiflik: Aracın uygulanışının kişiye göre değiş*memesi, herkes tarafından aynı şekilde uygulanabilmesi demektir.
    3-Puanlamada objektiflik: Kâğıtları puanlayan kişinin, kanaatlerinin puanlamaya etki edememesi demektir.

    Çoğunlukla, kısa cevaplı ve seçmeli tipindeki soruların objektifliği yüksektir. Uzun cevaplı kompozisyon tipindeki soruların objektifliği çok zayıftır.

    İyi Bir Ölçme Aracı Ayırt edici Olmalıdır

    Uygulanan aracın, bilenle bilmeyeni, zayıf ile başarılıyı birbirinden ayırması demektir. Bir soru bütün öğrenciler tarafından doğru olarak cevaplanmışsa veya hiçbir öğrenci tarafından doğru olarak cevaplanamamışsa, bu soru ayırdedici değildir. Bir sorunun ayırdediciliği, onun zorluk derecesi ile ilgilidir. Bir sorunun zorluk derecesi şöyle bulunur. Soruyu cevaplayanların sayısı, o soruyu cevaplamaya çalışanların (sınayanların) sayısına bölünüp, 100 ile çarpılır. Örneklersek; 45 kişilik bir sınıfta, testin son sorusuna doğru cevap veren 24, yanlış cevaplayan 16, erişemeyen de 5 kişi olsun. Demek ki, erişemeyen (son soruya kadar gelemeyen) 5 kişinin dışındaki 40 kişi soruyu sınamıştır. Bu sorunun güçlük derecesi, 24 : 40 x 100 = 60 eder. Sorunun güçlük derecesi ortanın üzerinde demektir.

    Bir soruya doğru cevap verenlerin sayısı azaldıkça, sorunun ayırma gücü artar. Ancak, bir ölçme aracındaki soruların hepsinin ayırma gücünün yüksek olması gerekmez. Özellikle, başarı testleri değişik güçlükteki sorulardan oluşmalıdır. Seçme ve yarışma sınavlarında daha çok zor sorulara yer verilir. Aracın uygulanmasından elde edilen puanların, en düşüğü ile en yükseği arasındaki fark fazla ise, öğrencilerin puanları bu iki puan arasında dağılmışsa, bu araca ayırt edici denebilir.

    İyi Bir Ölçme Aracı Örnekleyici Olmalıdır

    En iyi ölçme, öğretilenlerin veya ölçülmek istenen alanın tamamını ölçmektir. Fakat bu çoğunlukla, özellikle ölçme alanımız çok geniş olduğu zaman pek mümkün olmaz. Bu durumda, yapılacak iş ölçme alanını en iyi şekilde örnekleyebilecek sorular seçmektir. Örneklemenin iyi ol*ması, bütünü kapsayacak şekilde çok sorunun sorulması ile sağlanır. Fakat, sadece çok soru sormak da bizi amacımıza ulaştırmaz. Sorunun çokluğu kadar, niteliği de önemlidir. Olanaklar ölçüsünde, her konudan soru çıkarılmalı, çıkarılan soru ilgili olduğu konuyu örnekleyebilmeli ve bu sorularla amaçların gerçekleşip gerçekleşmediği anlaşılabilmelidir. Hatta, sorular iyi hazırlandığı zaman, az soruyla bile örnekleme yapılabilir. Fakat çok sorunun ölçülecek alanı daha iyi örnekleyeceği muhakkaktır. Az sorulu klas** yazılı yoklamaların örnekleyiciliği azdır.

    İyi Bir Ölçme Aracı Kullanışlı Olmalıdır

    Ölçme aracının kullanışlı olması, kullanılışında bir takım kolaylıkların bulunmasıdır. Aracın kullanılışı ile ilgili olarak, aranan başlıca nitelikler şunlardır:

    (1) Uygulanması kolay olmalıdır.
    (2) Puanlaması kolay olmalı, uzun zaman almamalıdır.
    (3) Kolay okunmalı, yanlış anlamaya fırsat vermemelidir.
    (4) Aracın düzeni ve soruların yerleştirilmesi iyi olmalıdır.
    (5) Ekonomik olmalı, farla masrafı gerektirmemelidir.
    (6) Süre ayarlaması iyi yapılmalı, verilen zaman az veya çok olmamalıdır.
    (7) Ayrı cevap kağıdı varsa, test defteri ile ikisi birbirine uymalı, karışıklığa meydan vermemelidir.

    Bir testin kullanışlılığı, güvenirlik ve geçerlikten sonra düşünülmesi gereken bir özeliktir. Amacı için yeterli olabilecek güvenirlik ve geçerlikte olan testler arasında en kullanışlı olan seçilmelidir. Aksi durumda çok kullanışlı olduğu halde güvenirliği ve geçerliği düşük olan bir test amaca uygun sonuç vermez.

    alıntı

    https://www.main-board.com/genel-konular/715147-olcme-ve-degerlendirme-2-a.html#post5002299

    https://www.main-board.com/genel-konular/715149-olcme-ve-degerlendirme-3-a.html#post5002301
0 0 0