Ölçme ve Değerlendirme - 3

Son güncelleme:
  • ölçmenin amacı - değerlendirme kavramı - değerlendirme nedir - değerlendirme şartları - ölçme ve değerlendirme ilişkisiÖlçmeyi belli bir amaçla yaparız. Sonra da elde ettiğimiz sonucun amacımıza uygun olup olmadığını araştırırız. Ölçme sonucunu amacımıza göre yorumlamak, az, çok, yeterli, iyi, kötü şeklinde bazı değer hükümlerine ulaşmak bir değerlendirmedir. Böylece değerlendirme, ölçmeden sonra gelen ve onu takip eden bir işlemdir.

    Değerlendirme, her ne kadar ölçmeyi takip eden bir işlemse de, ölçme sonucunu kendi başına değerlendirme olanağı yoktur. Ölçme sonucunun değer kazanabilmesi, ya da ona değer biçilebilmesi için, mutlaka onu karşılaştırabileceğimiz bazı dayanakların olması gerekir. Ölçme sonuçlarının değerlendirilmesi için karşılaştırmaya ve yorumlamaya esas alınan dayanaklara ölçüt denmektedir. Ölçüt olmadan değerlendirme olmaz.

    Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşılacağı gibi değerlendirme, üç basamaklı bir işlem olarak karşımıza çıkmaktadır. Bunlar sırasıyla şunlardır:

    1- Ölçme ya da ölçme yerine geçebilen gözlem verileri: Ölçme yapılmazsa veya ölçme yerine geçebilecek gözlem verileri olmazsa değerlendirme olmaz. Çünkü, ortada değerlendirecek bir şey yok demektir.
    2- Ölçme veya gözlem verilerini karşılaştıracak, yorumlamayı kolaylaştıracak dayanaklar: (Ölçüt, kıstas, kriter) Elimizdeki ölçme verilerine değer biçebilmek için, bazı dayanaklara gerek vardır.
    3- Hüküm: Ölçme verilerinin ölçüt ya da ölçütlerle karşılaştırılması ile varılan sonuç. İyi, başarılı, başarısız, yeterli gibi değer hükümleri.

    Bazı değerlendirme tanımları:

    Değerlendirme, bir çalışmanın sonucu üzerinde varılan yargı, bir şeye değer biçmedir. (Türkçe Sözlük)

    Değerlendirme, bir obje veya işin belli ölçütler karşısında niteliğini veya değerini tayin etme, bir konuda ölçütlerle gözlem verilerini karşılaştırmadır. (Öğretmenlik Meslek Dersleri Sözlüğü)

    Değerlendirme, niceliği ya da niteliği üzerinde yapılan, çalışma sonucu varılan yargıdır. (Eğitim Terimleri Sözlüğü)

    Değerlendirme, aynı biçimdeki olayların, birtakım ölçütlere göre önemini belirtmedir. (Eğitim Terimleri Sözlüğü)

    Değerlendirme, türlü öğretim amaçlarının gerçekleşme oranını, değişik yollarla ölçme ve ortaya çıkan sonuçlar üzerinde değer biçmedir. (Eğitim Terimleri Sözlüğü)

    Tanımlarda da görüldüğü gibi değerlendirme bir yorumlama işidir. Bunun için de yorumlanacak verilere ve bunların yorumlanmasını sağlayacak ölçütlere (dayanaklar) gerek vardır. Sonuç olarak bir tanım yaparsak, değerlendirme; «ölçme ya da gözlem verilerini, uygun ölçütlerle karşılaştırmak suretiyle, bazı değer hükümlerine (yargı) ulaşmaktır.» diyebiliriz.


    ÖLÇME İLE DEĞERLENDİRMENİN İLİŞKİSİ

    1-Ölçme bir değişkenin miktarını gösterir. Değerlendirme ise, bu miktarın yeterli olup olmadığını ya da amaca uygun olup olmadığını gösteren hükümdür.
    2-Genel olarak ölçme objektiftir. Değerlendirme ise yargıya dayandığı ve ölçüte göre değiştiği için sübjektiftir.
    3-Kapsam bakımından değerlendirme daha geniştir, ölçmeyi; içine alır.
    4-Ölçme daha çok gözleme, değerlendirme ise, karşılaştırma; yorum ve yargıya dayanır.

    İYİ BİR ÖLÇME ARACININ ÖZELLİKLERİ

    Bir ölçme aracının en önemli özelliği, geçerli olmasıdır. Çünkü, geçerli olan bir araç, hemen hemen diğer bütün özelliklere de sahiptir. Aracın, bütün özellikleri birbiriyle ilgilidir. Her hangi bir özelliğin bulunup, bulunmayışı, aynı zamanda aracın diğer özelliklerine de tesir eder. İyi bir ölçme aracında bulunması gereken, en önemli altı özellik aşağıda açıklanmıştır.


    İyi Bir Ölçme Aracı Geçerli Olmalıdır

    Ölçme aracının ölçülmek istenen özelliği ölçme gücüne ölmedeki geçerliği denir.

    Eğitim ve öğretimde kullanılan ölçme araçları tam standart olmadığı için geçerli bir ölçmenin yapılması oldukça zordur. Bir ölçme aracını oluşturan sorular tek tek geçerli ise, bu aracın tamamı da geçerlidir. Bundan dolayı, ölçme aracındaki soruları hazırlarken şu sorulara cevap aramalıyız.

    1.Neyi ölçmek istiyoruz? Bu sorunun cevabını kesinlikle bilmeliyiz

    2.Sorumuz, ölçmek istediğimizi doğru olarak ölçebilir mi?

    Uyum geçerliği

    Yapı geçerliği

    Test geçerliğinin belirtilmesinde korelasyondan yararlanılır. Korelasyonun, değişik ölçülerle yapılan sıralamaların ne ölçüde birbirine benzediğini belirtmek için kullanışlı bir ölçü olması, onun bu amaçla da kullanılmasında önemli bir etkendir. Ancak, geçerlik göstergesi olarak kullanılan korelasyon, -1,00 ile 1,00 değerleri arasında değişebilir, ilişkinin miktarını korelasyonun mutlak değeri gösterdiğinden, sadece 1,00 veya ona yaklaşan değerler değil, -1,00 veya ona yaklaşan korelasyonlar da yüksek bir ilişki olduğunu gösterir. Ancak bu son durumda ilişkinin yönü terstir; birinin yüksek değerlerine ikincisinin düşük değerleri karşılık gelmektedir. Geçerlik göstergesi olan korelasyonun sıfıra yaklaşması, iki ölçü dizisi arasında ilişki bulunmadığını; geçerliğin düşük olduğunu gösterir.

    alıntı

    https://www.main-board.com/genel-konular/715150-olcme-ve-degerlendirme-4-a.html#post5002302

    https://www.main-board.com/genel-konular/715148-olcme-ve-degerlendirme-1-a.html#post5002300
0 0 0