İnsanda Destek ve Hareket

Son güncelleme:
  • insanlardaki destek ve hareket sistemi - insanda kemikler - kemik çeşitleri - kemiklerin yapısı...İnsan vücudundaki destek ve hareket sistemi diğer omurgalılarda olduğu gibi kas sistemi ve kemiklerden meydana gelir.
    ...Bu iki yapı birlikte organizmanın yer değiştirmesini ve organizmaların hareket ettirilmesini sağlarlar.

    A.)İnsanda İç iskelet:

    ...İnsan iskeleti kaslara bağlanma yüzeyi oluşturarak hareketin gerçekleşmesini sağlar.
    ...Kalp ,akciğer ve beyin gibi iç organların etrafını sararak onları darbelerden korur.
    ...Besinlerle birlikte alınan kalsiyum ve fosfor gibi minerallerin depolanmasını sağlar.
    ...Kan hücrelerinin yapımında görev yaparlar.


    1.Kemik Yapısı ve Çeşitleri:

    ...Vücuttaki kemiklerin bir kısmı bağ dokudan ,bir kısmı ise kıkırdak dokudan meydana gelmiştir.
    ...Hayat devam ettiği sürece kemik yapımı ve yıkımı her zaman gerçekleşir.
    ...Yaşlılıkla birlikte yapım azalırken yıkım oranı artar.
    ...İnsan vücudunda şekil ve yapı yönüyle farklılaşmış dört çeşit kemik bulunur.

    a.)Uzun Kemikler:

    ...Kol ve bacaklarda bulunan iki ucu şişkin silindir şeklindeki kemiklerdir.
    ...Şişkin olan uç kısımlarına kemik ucu,iki uç arasında kalan kısma da kemik gövdesi denir.
    ...Uzun kemiklerin en dış kısmında kemiğin enine büyümesini ve onarılmasını sağlayan kemikzarı(periost) bulunur.Kemiğin boyuna büyümesini ise kıkırdak doku sağlar.
    ...Kemiklerin uç kısmında ince bir tabaka halinde sıkı kemik(sert kemik) dokusu ,onun altında da süngerimsi kemik dokusu bulunur.
    ...Kemik gövdesi ise sıkı kemik dokusundan meydana gelir.
    ...Bu kısmın ortasında da uzunlamasına kanal şeklinde bir boşluk bulunur.Bu boşluk sarı kemik iliği olarak adlandırılır.
    ...Kemik uçları daha gevşek süngerimsi bir yapı gösterir.
    ...Bu yapının boşlukları da kırmızı kemik iliği ile doludur.
    ...Uzun kemiğin baş kısmı ile gövdesi arasında kemiğin boyuna uzamasını sağlayan kıkırdak dokudan yapılmış bir tabaka bulunur.
    ...Bu tabaka bir süre kemiğin boyuna uzamasını sağlar ve daha sonra kemikleşir.
    ...Bundan sonraki boyuna büyümeler eklem kıkırdağı tarafından devam ettirilir.
    ...Sert doku ve sarı ilik diğer kemiklere oranla uzun kemiklerde daha fazla bulunur.
    ...Sarı ilik memelilerde bulunurken kuşların uzun kemiklerinde bulunmaz.

    b.)Kısa kemikler:

    ...El ve ayak bileklerinde bulunan yaklaşık eni boyuna eşit kemiklerdir.
    ...Bu kemikler de uzun kemiklerde olduğu gibi dıştan kemik zarı ile sarılmıştır.
    ...Kemik zarının hemen altında sert kemik,ortada ise süngerimsi kemik bulunur.
    ...Süngerimsi kemik dokuda kırmızı kemik iliği bulunur.
    ...Kısa kemiklerde kemik( ilik ) kanalı ve sarı kemik iliği bulunmaz.


    c.)Yassı Kemikler:

    ...Kafatası,göğüs,kaburgalar ve kalça kemiklerinin genişliği eninden fazla olduğu için yassı kemikler olarak adlandırılır.
    ...Bu kemiklerin yapısı kısa kemiklerle aynı özelliktedir.


    d.)Düzensiz Şekilli Kemikler:

    ...Belli bir şekilli olmayan ve genellikle birkaç kemikle birden bağlantı kuran kemiklerdir.
    ...Örneğin omurgayı oluşturan omurlar ve bazı yüz kemikleri.

    Diz kapağında bulunan kemikler gibi bazı kemik çeşitleri dört çeşit kemik grubuna da dahil olmaz.Bunun için oval kemikler olarak adlandırılır.

    2.İskeletin Bölümleri:

    ...İnsan iskeletinde 207 kadar kemik bulunur.
    ...Bazı kaynaklar bu sayıya kulakta bulunan 6 kemiği ve dildeki 1 kemiği de kattıkları için sayı 214’ekadar çıkarabilmektedirler.
    ...Bazı kaynaklar ise kuyruk sokumu ve sağrı kemiklerini kabul etmediklerinden iskeletteki kemik sayısını 206 kabul eder.
    ...İskeletin yapısını oluşturan bütün kemikler baş ,gövde ve üyeler(kollar ve bacaklar) iskeleti olarak ayrılan üç bölümden oluşur.

    a.)Baş İskeleti:

    ...Kafatasını oluşturan kemikler ve yüz kemiklerinden meydana gelir.
    ...Kafatasında 1alın,2yan kafa, 2 şakak,1 art kafa,1 temel ve 1 kalbur kemiği olmak üzere 8 çeşit kemik bulunur.
    ...Kafatası kemikleri doğum sırasında ince,yumuşak ve birbiriyle kaynaşmamış durumdadır.İki yıl içinde sıkıca kaynaşırlar.
    ...Kafatasında sadece omurilik ve sinirlerin çıkmasını sağlayan çeşitli delikler bulunur.
    ...Yüz kemikleri 2 tırnaksı,2 elmacık,2 burun,1 sapan,2 boynuzcuk ,2 üst çene,2 damak ve 1 alt çene kemiklerinden oluşur.
    ...Alt çene kemiği ,şakak kemiğine oynar eklemlerle bağlanır.

    b.)Gövde İskeleti:

    ...Gövde iskeleti; omurga,göğüs kemiği ve kaburga kemiklerinden oluşur.
    ...Omurga boyundan kuyruk sokumuna kadar uzanan 33 omurdan meydana gelir.
    ...Her omur genel olarak iki yarı çıkıntı,bir dikensi çıkıntı,omur gövdesi ,omur deliği ,omur yayları ve eklem çıkıntılarından oluşur.
    ...Omurlar kıkırdak yastık disklerle üst üste bağlanarak omurgayı,üst üste omur delikleri ise omurga kanalını meydana getirir.
    ...Omurga boyun,sırt,bel sağrı ve kuyruk sokumu olmak üzere 5 bölümden meydana gelir.

    Boyun Bölgesi:

    ...7 omurdan oluşur.Bunlardan birincisine atlas,ikincisine eksen denir.
    ....Eksende oluşan bir çıkıntı atlasın içine girmiştir.
    ...Kafatası atlas kemiğine bağlıdır.
    ...Bu sayede başın hareketi kolaylaşır.

    Sırt bölgesi:

    ...12 omurdan oluşur.Kaburgalar bir uçlarıyla sırt omuruna bağlanır.

    Bel bölgesi:

    ....5 omurdan meydana gelmiştir.
    ...Bel omurlarının vücudun hiçbir bölgesi ile bağlantısı olmadığı için bel bölgesi kolay hareket edebilir.

    Sağrı bölgesi:

    ...4 omurdan oluşur.

    Kuyruk Sokumu Bölgesi:

    ...4 omurdan oluşur.

    Bu omurlar birleşerek tek bir kemik oluştururlar.Omurga omuriliğin korunmasını ve vücudun dik durmasını sağlar.Kaburga ve iç organların bağlanma yerini oluşturur.

    Göğüs Kemiği:

    ...Vücudun göğüs bölgesinde yer alan üst kısmı geniş alta doğru sivrilen yassı bir kemiktir.(İman tahtası da denir.)

    Kaburga Kemikleri:

    ...12 çifttir.
    ...Bunlardan 7 tanesi doğrudan göğüs kemiğine bağlıdır ve gerçek kaburgalar adını alır.
    ...8.,9., ve 10. kaburga kemikleri önce kendi aralarında birleşir,sonra 7.kaburgaya bağlanırlar.
    ...Son 2 kaburga kemiğinin ön uçları serbesttir.Bunlara yüzücü kaburgalar denir.
    ...Yüzücü kaburgaların ön ucunun serbest olması nefes alma sırasında diyafram kasının aşağıya doğru kasılmasına ve göğüs boşluğu hacminin artırılmasına olanak sağlar.
    ...Kaburga kemikleri önden göğüs kemiğine ,arkadan omurganın sırt bölgesine bağlıdır.

    c.)Üyeler İskeleti:

    ...İskeletin bu kısmı omuz kemeri ve kalça kemeri ile gövdeye bağlanırlar.

    Omuz Kemeri:

    ...Önde köprücük ,arkada ise kürek kemiğinden meydana gelir.
    ...Bir ucuyla göğüs kemiğine bir ucuyla da kürek kemiğine bağlanır.

    Kalça kemeri:

    ...Kalça,çatı ve oturga kemiklerinden oluşur.
    ...Bu kemikler önden birbirleriyle ,arkadan da sağrı omurlarıyla kaynaşarak leğen kemiğini oluştururlar.
    ...Bu yapı gövdeye bağlanarak karın boşluğundaki organlara alttan desteklik sağlar ve korur.
    ...Bacaklar , gövdeye leğen şeklindeki kalça kemeri ile bağlanır.

    Kollar; 1 pazu kemiği,1 ön kol kemiği,1 dirsek,8 el bilek,5 el tarak ,14 el parmak olmak üzere her biri 30 kemikten oluşur.
    Bacak kemikleri 1 uyluk,1 diz kapağı,1 baldır,1 kaval,7 ayak bilek,5 ayak tarak ve 14 ayak parmak olmak üzere her biri 30 kemikten oluşur.

    ...Uyluk kemiği vücudun en uzun ve en sağlam kemiğidir.
    ...Üstte yuvarlak ucuyla kalçadaki eklem çukuruna girer.
    ...Bacağın alt kısmında bulunan kaval,arkada bulunan kemiğe baldır kemiği denir.
    ...Kaval kemiği üstten uyluk kemiğinin alt ucuyla diz eklemini meydana getirir.
    ...Bir öğrenci uyluk kemiklerinden birini fırında kül haline getiriyor diğer uyluk kemiğini ise asit içinde bekletiyor.Yaptığı deneyde amaç kemikteki organik ve inorganik maddelerin yapısını incelemektir.

    alıntı
0 0 0
```[cite: 10]