Türkiye'de Özel Güvenlik Olgusu
Son güncelleme:
-
Türkiyede özel güvenliğin tarihçesi - Türkiyede özel güvenliğin doğuşu - Türkiyede özel güvenlik olgusunun gelişimi1950'li yıllardan sonra büyük şehirlerde sanayileşmenin artmasına ve gelişmesine bağlı olarak mülkün korunması gerekliliği doğmuştur. Bu durum devlet eliyle güvenliğin yok olması ve kendi imkanlarıyla güvenliğin doğmasına neden olmuştur. Hukuki hiçbir zemini olmamasına rağmen bazı güvenlik firmaları kurulmuş yada şirketler kendi güvenlik birimlerini oluşturmuştur. Yıllarca bu durum kanunsuz olarak devam etmiş ve hiçbir yasal zemine oturtulmamıştır. Takı 12 Eylül ihtilalin den sonra her konuda yeniden yasal düzenleme getirtilmesi esasına bağlı olarak özel güvenlikte 22.07.1981 tarihli 2495 sayılı kanun numarası ve Bazı Kurum ve Kuruluşların Korunması ve Güvenliklerinin Sağlanması hakkında kanun adıyla Özel güvenlik yasal bir zemine oturtulup hukuki bir hal almıştır.
Bu konunla birlikte kamuya hizmet eden ve devlete gelir sağlayan bazı stratejik kurumların kendi içinde özel güvenlik birimleri oluşturmaları sağlanmıştır. 2000 yılında 2495 sayılı kanuna göre görev yapan yasal personel sayısı 106.208'dir. Özel güvenlik kanununa tabi olmadığı halde özel güvenlik alanında faaliyet gösteren şirketlerde ise çalışan sayısı 50.000'in üzerinde olduğu tahmin edilmektedir. 2495 sayılı kanunun bu sektörün sorunlarına ve bu kanun dışında da hizmet veren güvenlik şirketlerine yasal zemin oturtmak ve bu olguyu geliştirip daha sistemli hale getirmek için 10.06.2004 tarihinde 5188 kanun numaralı ve özel güvenlik hizmetlerine dair kanun adlı kanun yürürlüğe girmiştir. 5188 sayılı kanunla birlikte kamu kurum ve kuruluşları bünyesinde özel güvenlik birimi oluşturulmasından hariç olarak diğer kurum kuruluş ve mesleki alanların korunması ve özel mülkün güvenliğini sağlamak içinde ticari amaçlı güvenlik şirketlerinin kurulmasına izin verilmiştir. 5188 sayılı kanunun yürürlüğe girmesiyle birlikte 1003 özel güvenlik şirketi ile 573 özel güvenlik eğitim kurumu faaliyet izni almıştır.
2010 verilerine göre aktif görev yapan 170.000 bin güvenlik görevlisi olduğu tespit edilmesine rağmen mesleğin gördüğü itibar pekte sayısıyla aynı orantıda büyüklükte değil. Bunun en büyük nedenlerinden biri güvenlik görevlilerini istihdam eden şirketlerin istihdamı gerçekten güvenliği sağlamak için değil sadece kanuni gerekliliklerine yerine getirmek için yapmaları ve hazırlanan kanunun mesleğin ihtiyaçlarını karşılamamasıdır. Güvenliğin en büyük sorunlarından biriside imaj sorunudur, toplum içinde güvenlik mesleği çokta iyi anlaşılamamıştır ve hiçbir iş bulamazsan al bir sertifika güvenlik ol gibi genel bir kanı vardır kişilerde. Aslın da bu kanı nın oluşması çokta garipsenecek bir durum değil. Çünkü haklı nedenlere dayandırmak için bu tezi o kadar çok neden var ki. Dışarda her zaman her yerde güvenlik görevlisiyle karşılaşmamız mümkün, gittiğimiz hastanede, alışveriş merkezlerinde vb. bir çok yerde her zaman görmekteyiz. Karşılaştığımız görüntü güvenliğin imaj sorununu çok iyi açıklamakta, kıyafetlerde ki aşırı aksesuar güvenlik görevlisinin hal ve hareketleri gayet olumsuz görüntü vermektedir tabi ki askeri ücret verdiğiniz bir kişiden de daha fazlasını beklemek güvenlik görevlisine de haksızlık olur.
5188 sayılı kanun tamamıyla güvenlik görevlisini değil iş vereni destekleyen ve onun çıkarlarına hizmet eden bir kanundur, genel olarak güvenlik görevlilerinin çalışma prensibi belirlenmemiş, ücret konusu açıklığa kavuşturulmamış ve sosyal hakları tespit edilmemiştir, tamamen güvenlik görevlisinin çalışma prensibi işvereninin istek ve arzularına bırakılmıştır. Kanun eğitim ve denetleme konusunda da isteklere cevap verebilecek içeriği sahip olmamakta birlikte mesleğin kalitesinin düşmesine kaynak olmaktadır. Özel eğitim veren şirketlerin eğitim alanları ve verilen eğitimlerin kalitesinin ölçümü olmaması bu kalitenin düşmesine neden olur, hiç eğitime katılmadan bu sertifikayı almakta gayet mümkün, çünkü güvenlik olgusu ne kadar ticari bir hal alırsa o kadar suiistimale açık olur. Amerika ve İngiltere ile karşılaştırıldığında Türkiye'de güvenliğin çok vahim bir durumda olduğu görülmektedir. ABD nin ırakta görevlendirdiği Blackwater güvenlik personelinin ABD ye yıllık maliyeti 550 bin dolar, Türkiye deki güvenlik görevlisinin maliyeti ise 20/1'i oranında daha düşük.
Özel güvenlik olgusu Türkiye de belki de en acemice yürütülen meslek konumunda, mesleğin itibarı da o ölçüde düşmektedir. Sorunun çözümü 5188 sayılı kanunun silinip baştan Avrupa normları kısas alınarak hazırlanmasıdır, kanun içerinde işverenin çıkarından çok personelin çıkarlarının korunması esas olmalıdır, sosyal haklar belirlenmeli ve mesleği kalifiye hale getirecek fikirlerle donatılmalıdır yeni kanun. Görev yerleri ve sorumluluk alanları yeniden belirlenmeli ve güvenliği sağlanan yerler hakkında derecelendirme yoluna gidilmelidir. Örneğin silahlı ve silahsız çalışan personelin aynı haklara sahip olması veya stratejik yerlerin korunmasında görevli personelle, risk değeri düşük yerlerde görev alan personelin aynı hak ve müdahale kanunlarına tabi olması ne kadar yanlış bir uygulamadır. Göreve hazırlanan personelin eğitimin kalitesi yükseltilmeli, eğitim şartları ağırlaştırılmalı ve eğitim saati arttırılmalıdır, personelin çalışma prensibi işverenin inisiyatifinden alınarak sadece kanunlara bağlanmalıdır, bu sayede personele angarya işler yaptırılması engellenmiş olur. Genel itibariyle konunun çözümü tüm bilindik güvenlik uygulamalarını yerinden silip yeniden yapılandırılan ve sadece insan odaklı ve mesleğin imajına hizmet eden yeni bir kanun hazırlanmasıyla mümkündür.
alıntı
https://www.main-board.com/yabanci-tarih/723612-amerikada-ozel-guvenlik-olgusu.html#post5019870
https://www.main-board.com/yabanci-tarih/723613-dunyada-ozel-guvenlik-olgusu.html#post5019871