akut böbrek yetmezliğinin zararları - akut böbrek yetmezliğinin komplikasyonları - akut böbrek yetmezliği teşhisi - akut böbrek yetmezliği tedavisiAkut böbrek yetmezliği hemen hemen her zaman başka bir tıbbi durum ya da olay ile bağlantılı olarak ortaya çıkar. Akut böbrek yetmezliği riskini artırabilen hastalık ve koşullar şöyle sıralanabilir:
• Özellikle yoğun bakım gerektiren ciddi bir durum için hastanede yatıyor olmak,
• Yaşın ilerlemesi,
• Kol ve bacaklardaki kan damarlarında tıkanıklık (periferik arter hastalığı)
• Diyabet (şeker hastalığı)
• Yüksek tansiyon
• Kalp yetmezliği
• Böbrek hastalıkları
• Karaciğer hastalıkları gibi
KOMPLİKASYONLAR
Akut böbrek yetmezliğine bağlı olarak gelişebilecek komplikasyonlar şunlar olabilir:
• Sıvı birikmesi: Akut böbrek yetmezliği göğüste sıvı birikmesine neden olarak nefes darlığına yol açabilir.
• Göğüs ağrısı: Kalp kapakları astarlarında iltihaplanma nedeniyle göğüs ağrısı yaşanabilir.
• Kaslarda güçsüzlük: Akut böbrek yetmezliği nedeniyle vücuttaki sıvı, elektrolit dengesi ve kanın kimyasal dengesi bozulduğu için kaslarda güçsüzlük ortaya çıkabilir. Özellikle kandaki potasyum düzeylerinin yükselmesi tehlikeli olmaktadır.
• Kalıcı böbrek hasarı: Bazen, akut böbrek yetmezliği böbreklerde işlev kaybına veya diğer böbrek hastalıklarına neden olur. Böbrekleri ileri derecede hasar gören ve işlev kaybına uğrayan hastalarda, vücutlarından toksinler ve atıkların uzaklaştırılması için kullanılan bir mekanik filtrasyon işlemi olan sürekli diyaliz işlemi veya böbrek nakli yapılması gerekebilir.
• Ölüm: Akut böbrek yetmezliği böbrek fonksiyon kaybına yol açarak ölümle sonuçlanabilir. Bu risk en çok daha önce böbrek sorunları olup da akut böbrek yetmezliği yaşayan hastalarda vardır.
TESTLER VE TEŞHİS
Belirti ve bulgular akut böbrek yetmezliği olduğunu işaret ediyorsa, doktorunuz tanıyı doğrulamak için bazı testler ve prosedürler yapılmasını isteyebilir:
• İdrar çıkışı ölçümleri: Bir günde çıkarılan idrar miktarı doktorunuzun böbrek yetmezliğinin nedenini belirlemesine yardımcı olacaktır.
• İdrar testleri: Alınan idrar örneği incelenerek böbrek yetmezliğine neden olan anormallikler ortaya çıkarabilir.
• Kan testleri: Analiz edilen bir miktar kan örneği ile böbrek fonksiyonlarını ölçmede kullanılacak iki madde olan “üre” ve “kreatin” düzeylerindeki hızlı artış görülebilir.
• Görüntüleme testleri: Ultrason ve bilgisayarlı tomografi (BT) gibi görüntüleme testleri doktorunuzun böbrekleri görmesini sağlayacaktır.
• Test için böbrekten doku örneği alma: Bazı durumlarda laboratuarda analiz edilmek üzere böbreklerden doku örneği alınmasını isteyebilir. Bu işleme “biyopsi” denir ve doku örneğini almak için deri yüzeyinden bir iğne ile böbreklere ulaşılarak örnek alınır.
TEDAVİ VE İLAÇLAR
Akut böbrek yetmezliğinin tedavisi genellikle bir süre hastanede kalmayı gerektirir. Akut böbrek yetmezliği olan çoğu kişi hala sürekli olarak hastanede kalmaktadır. Hastanede kalınacak süre böbrek yetmezliğinin nedenine ve böbreklerin ne kadar sürede iyileştiğine bağlıdır.
Böbrek yetmezliğinin altında yatan nedenlerin tedavisi
Akut böbrek yetmezliği için uygulanacak tedavi, ilk olarak böbreklerde hasarlara neden olan hastalık ve yaralanmaların tespit edilmesini içerir. Tedavi seçenekleri de bu nedene göre belirlenecektir.
Böbrekleri kurtarmak için ortaya çıkan komplikasyonların tedavi edilmesi
Tedavi sürecinde doktorunuz böbreklerin iyileşmesini kolaylaştırmak için komplikasyonları önlemeye ve tedavi etmeye çalışacaktır. Olası komplikasyonları önlemeye yardımcı tedaviler şunlardır:
• Kandaki sıvı miktarını dengelemek için tedavi uygulanması: Eğer böbrek yetmezliğine kandaki sıvı eksikliği neden olmuşsa damar yoluyla sıvı takviyesi yapılır. Bazı durumlarda ise böbrek yetmezliğine hastanın kol ve bacaklarında şişmeye yol açan çok fazla sıvı birikmesi neden olmaktadır. Bu gibi durumlarda, fazla sıvıları vücuttan atmak için idrar söktürücü ilaçlar (diüretikler) reçete edilir.
• Kandaki potasyum düzeyini kontrol etmek için ilaç kullanımı: Böbrekleriniz kandaki potasyumu düzgün şekilde filtre edemiyorsa, doktorunuz kanda yüksek düzeylerde potasyum birikmesini önlemek için kalsiyum, glikoz veya sodyum polistiren sülfonat (Kayexelate, Kionex) reçete edebilir. Yüksek düzeylerde potasyum, tehlikeli şekilde düzensiz kalp atışları (aritmi) ve kaslarda zayıflığa neden olabilir.
• Kandaki kalsiyum seviyesini düzenleyen ilaçların kullanımı: Kalsiyum düzeylerinin çok düşük olması durumunda doktorunuz bir kalsiyum serumu bağlatabilir.
• Kandaki toksinleri almak için diyaliz yapılması: Kanda toksin birikmesi durumunda “geçici hemodiyaliz” işlemi gerekebilir. Genellikle sadece “diyaliz” olarak adlandırılan bu işlemle böbreklerin iyileşmesi sırasında vücuttan toksinler ve aşırı miktardaki sıvılar atılır. Diyaliz ile aynı zamanda vücuttan fazla olan potasyum da atılabilir. Diyaliz sırasında, vücut bir makineye bağlanır. Yapay böbrek (diyalizer) makinesi vücuttan aldığı kanı dışarıda mekanik olarak filtreden geçirip temizledikten sonra vücuda geri gönderir.