depresyon nedir - depresyona girmek - depresyondan çıkmak - depresyon ile başedebilmekSiz hiç mutsuz oldunuz mu? Hüzünlü, keyifsiz peki ya umutsuz? Mutlaka böyle hissettiğiniz zamanlarınız olmuştur değil mi? İşte bu hislerin çok güçlü olduğunu düşünün şimdi, baş edemediğiniz kadar güçlü olduğunu, uzun sürdüğünü, tepenizden hiç ayrılmayan karabulut gibi.. Biz bu çökkünlük hissine depresyon diyoruz. Depresyonu sıradan mutsuzluktan ayıran şeyler şunlardır;
* Uzun sürmesi
* Hemen hemen her gün veya gün boyu sürmesi.
* Şiddetli olması ve birazdan bahsedeceğim başka başka nedenler.
Depresyon Nasıl Anlaşılır?
Depresyonu yenmenin ilk adımı onu iyi tanımaktan geçer. Belirtilerini gelip geçici üzüntüden ayırt edebilmek lazım. Nedir peki bu belirtiler? Aslında birçok belirtisi vardır depresyonun Mesela… Örneğin; mutsuzluk, hüzün, keder, moral bozukluğu, çaresizlik, sıkıntı.. Sanki boşluktaymış gibi, hayat koskoca bir kısır döngüye girmiş gibi. O kadar ki çok zevk aldığınız şeyler artık zevk vermemeye başlamıştır. Bazen sürekli uyumak istersiniz, hani uykuya doyamıyormuş gibi. Göz kapaklarınızı açık tutmak bile çok zor gelir. Ama bazen de uykuya dalmakta güçlük çekersiniz, erkenden sıkıntı ile uyanabilirsiniz, uykularınız düzensizleşmeye başlar. Sadece uyku problemleri değil ağrılarda başınıza dert olur, vücudumuzun çeşitli yerlerinde neden olduğunu bir türlü anlayamadığınız ağrılar.. Özellikle başınızda, sırtınızda, belinizde, kollarınızda ve bacaklarınızda.. Başınız çatlıyor gibi ağrıyorsa depresyonun habercisi olabilir. Hatta baş dönmesi, bağırsak problemleri, çarpıntı ve bunaltı da belirtilerden bazılarıdır. Ha birde yorgunluk.. Ne kadar dinlenseniz de geçmeyen bir yorgunluk, hiçbir şeye enerjiniz yokmuş gibi.
Hani parmağımı kıpırtacak halim yok derler ya işte öyle. Bazen de konuşmalarınız veya davranışlarınız etrafınızdakilerin anlayabileceği kadar yavaşlar.
Zaten kafanızda karmakarışık olmuştur. Zihninizin eskisi gibi çalışmadığını farkedersiniz. Kafanızdaki konuları toparlayamıyor gibi, sanki beyniniz durmuş gibi. Bir de bakmışsınız dalgın biri olup çıkıvermişsiniz. Sonra kendinizi değersiz hissetmeye başlarsınız, kınarsınız, suçlarsınız, suçluluk duyarsınız. Ben hiçbir işe yaramam ki, kimsenin umrunda değilim gibi laflar edersiniz kendi kendinize.. Dikkatli olun bu düşünceler sizi intihara kadar götürebilir. Ölsem de kurtulsam gibi düşünceler geçer aklınızdan, böyle bir hisse bir kere bile kapılsanız doktorunuza başvurmanız gerekir.
Peki depresyonda olmanız için bu saydığım belirtilerin hepsi olması mı gerekiyor? Hayır, son 2 hafta boyunca hemen hemen her gün özellikle mutsuzluk, hüzün, keder ve hayattan zevk alamama belirtilerinden en az birine diğer belirtilerden biri eşlik ediyorsa deprosyanda olabilirsiniz. Bir hekime danışmanınız sizin için en iyisi olacaktır. Farkında olmak tedavi için ilk adımdır. Unutmayın! Son sözü doktorunuz söyleyecek.
Depresyon kimlerde görülür?
Depresyon deyince akla ilk gelen şey üzüntü. En çok üzüntüyle bağdaştırılıyor depresyon. Üzücü şeyler herkesin başına gelir tabi, herkesin kötü dönemleri olabilir normaldir. Peki neden hepimiz kötü dönemler geçirirken sadece bazılarımız depresyona giriyor? Hayat taşınmaz büyük haline geliyor. Tabi bazılarımız için stres yaratan bir durum bazılarımız için önemsiz olabilir. Demek istediğim bunda genetik faktörler de etkili, kişisel özelliklerimiz de. Bunun yanında başka risklerde var tabi. Bedensel engel yaratabilecek rahatsızlıklar, yaşamsal travmalar ve stres hepsi depresyonun ortaya çıkışına zemin hazırlayabilir. Ama özellikle söylemek istediğim başka bir şey daha var. Hayatının bir döneminin bitim başka bir dönemin başlandığı zamanlar.. Adaptasyon gerektiren zamanlar, ergenlik dönemini düşünün mesela veya yaşlılığı, doğum sonrası dönemi, kronik hastalık teşhisi aldığınızı.. İşte bu zamanlarda depresyona girme riski arttığından çok dikkatli olmak gerekir. Her 5 kişiden biri depresyonda bunu biliyor muydunuz? Ama kadınlar ağırlıklı, aslında her 2 cinste de görülen bir hastalık ama kadınlarda 2 kat daha fazla. Sosyo-ekonomik durum ve yaş-eğitim durumuna bakarak bir şey söylemek çok zor. Ancak kesin olan bir şey var ki depresyon karakter zayıflığından veya tembellikten olmaz. Unutmayın, bir doktora danıştığınız taktirde size depresyonun nedenleri daha detaylı aktaracaktır.
Depresyondan nasıl çıkılır?
Hımm.. Yoksa doktorunuz size depresyon teşhisi mi koydu? Tamam, tamam panik yok, endişelenmeyin. Depresyon, tedavisi mümkün olan bir hastalıktır bunu sakıın unutmayn! Evet tedavisi var dedik.. Peki ama nasıl? İyi haber şu ki tedavide birçok seçenek var. Doktorunuz sizi en uygun seçeneğe yönlendirecektir şüphesiz. Çünkü hastalığının şiddetine göre değişebilecek şeyler bunlar. Mesela hafif bir depresyonda yaşam tarzını değiştirecek değişikler iyi gelebilir. Spora vakit ayırmak, arkadaşlarla buluşup bir şeyler yapmayı sıklaştırmak vs. vs. Ya da psikoterapi ya da ilaç terapisi. Bazen de ağır durumlarda elektroşok.
Şimdi bu ilaçlarla söyleyeceğim.. Depresyon hastalarının bir çoğunda tedavinin olmazsa olmazı antidepresan ilaçlardır. Mutlaka doktor gözetiminde alınmalı, doktorunuzun önerdiği doz ve şekilde kullanılmalı. Asla acele etmemeli, sabırlı olunmalı.. Çünkü ilaçların etkisini göstermesi ve tedavi zaman alan şeylerdir. Kendinizi biraz iyi hissettiğinizde ilaçlarla oynanmamalı.Yan etkileri de önemli elbette. Ama merak etmeyin, yan etkiler sadece tedavinin başında görülür. İşte görüyorsunuz dimi antidepresan hemen bırakılmamalı çünkü ilaçların etkisi ortalama 2 ile 4 hafta sonrası görülmeye başlar. Gerçek anlamda iyileşme 2-3 ay sonra ortaya çıkar
Depresyon tekrar eder mi?
Depresyonu atlattınız yani kötülükler geride kaldı. Fakat yinede o günlerin geri gelmesinden endişeleniyorsunuz. Uygun tedavi edilmeyen depresyon dönemler şeklinde tekrarlayabilir. İkincisinin gelme olasılığı %50. İkinci atak da geldi. O zaman 3. atağın gelme oranı %75. Üç atak geçirdiniz ve tedavi görmediniz.. Bu sefer %90 larda.. Doğru tedavi edildiğinde oran çok düşüktür. Tedavi edilmezse depresyon büyür büyür, ataklar sıklaşır ve kronikleşir. Depresyon ne kadar kronikleşirse tedavi o kadar zor olur. İlaç kullanımı böylece artar, eğer iyileştiyseniz tedaviye 6 ay daha devam etmelisiniz.
Yanlış Bilinenler:
Kimse depresyondan ömrü boyunca kurtulamaz. (YANLIŞ) Depresyon tedavisi olan bir hastalıktır.
Depresyon tamamen deliliktir. (YANLIŞ) Depresyon delilik falan değildir, depresyon bir hastalıktır. Depresyon hastalarının bilinç düzeyleri normaldir çünkü, gerçekle bağlantılarını da kaybetmemişlerdir halbuki..
Bütün üzüntüler evet hepsi bir depresyondur. (YANLIŞ) Her üzüntü depresyon değildir. Depresyon için hastalığının belirtileri en az 2 hafta sürmelidir.
Depresyon hastaları içine kapanır, dünyadan elini çeker. (YANLIŞ) Hayır, ne alakası var.. Depresyonun fiziksel belirtileri de vardır. Ama bu kimselerle görüşmedikleri, işe gitmedikleri anlamına gelmez
Tüm depresyon hastaları intihara meyillidir. (YANLIŞ) Hayır, her depresyona giren intihar etmez. Ya da bir insan ancak intihara teşebbüs ediyorsa depresyondadır diye bir şey yok..
Bütün antidepresanlar bağımlılık yapar. (YANLIŞ) Hayır, kesinlikle yanlıştır. Başka ilaçlarla birlikte kullanılmamaları gerektiği falan şehir efsanesidir.
İyileşmeye başlayınca ilaçlar bırakılmalıdır. (YANLIŞ) En az 6 ay devam edilmelidir.