Türk Toplumunda Çölyak Hastalığı
Son güncelleme:
-
çölyak nedir - çölyak hastalığının nedenleri - çölyak teşhisiÇölyak Hastalığı, ince barsakta mukozasında karakteristik patoloji gösteren bir hastalıktır. Türk toplumunda çölyak hastalığının prevelansı daha önce araştırılmamıştır. Bu çalışma, sağlıklı kan bağışçılarında çölyak hastalığının sıklığının araştırılması için düzenlendi. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Kan Bankası’na başvuran 2000 sağlıklı kan bağışçısının serum örneklerinde doku transglutaminaz (tTG) IgA ve IgG “enzymelinked immunosorbent assay (ELISA; Euroimmune, Germany)” yöntemi kullanılarak test edildi.
Serolojisi pozitif olan olgularda histopatolojik bulgular değerlendirildi. Cinsiyet dağılımı %95,7 erkek ve %4,3 kadındı. Ortalama yaş 33 ± 9’du. Tüm bağışçılar arasından 23 (1.15%)’ünde tTG IgA antikoru ve 3 (0.15%)’ünde tTG IgG antikoru pozitif bulundu. Her iki antikorun birlikte pozitif olduğu örnek yoktu. tTG IgG antikoru pozitif örneklerden 2’sinde total serum IgA düzeyi düşük bulundu. tTG pozitif kişilerden 20’si endoskopiyi kabul etti.
Histopatolojik inceleme 1 tane Marsh III–II, 2 tane Marsh II, 7 tane Marsh I ve 2 tane Marsh 0 değişiklik saptandı. Bu çalışma Türk popülasyonunda tTG pozitifliğinin prevelansının saptanması için gerçekleştirildi. Sağlıklı kan bağışçılarında tTG antikor pozitiflik prevelansı 1,3 gibi yüksek bir orandaydı. Bu çalışma Türk popülasyonunda, batı dünyası ile karşılaştırıldığında çölyak hastalığının prevelansının göreceli olarak yüksek olduğunu göstermektedir.
Çölyak Hastalığı, ince barsakta besinlerin malabsorbsiyon ile karakterizedir. Yüksek özgünlük ve duyarlılıktaki serolojik testlerin geliştirilmesi çölyak hastalığı tanısını kolaylaştırmış ve prevelansını artırmıştır. Bu çalışmanın amacı erişkin Türklerde çölyak hastalığının klinik, laboratuar ve histopatolojik özelliklerini belirlemektir. Gastroenteroloji ünitesine 1968-2002 yılları arasında başvuran çölyak hastaları geriye dönük olarak değerlendirildi. 2002’den sonra yeni tanı konulan hastalar prospektif olarak izlendi. Altmış hasta (39 kadın, 21 erkek) çalışmaya dahil edildi. Ortalama vücut kitle indeksi 22,2 ± 5,4 kg/m2.
En sık semptomlar ishal, kilo kaybı ve gazdı. En sık eşlik eden hastalıklar kansızlık, osteoporoz, tip 1 diabet ve karaciğer yağlanmasıydı. Altı (%10) hastada diabet ve 1 (%1,7) hastada çölyak hastalığı ailede mevcuttu. Plazma glukoz and serum γ –glutamiltransferaz düzeyleri anlamlı olarak kadınlarda erkeklere göre yüksekti. En sık hitopatolojik bulgular lamina propriada (%76,2) ve villus epitelinde (%59,5) lenfosit artışıydı. Yıllar içinde çölyak hastalığının kümülatif frekansı kadınlarda erkeklerden daha fazla artmıştır.
Bu çalışma literatürde Türk erişkinlerde çölyak hastalığının karakteristik özelliklerini gösteren ilk çalışmadır. Yakın tarihli önceki çalışmamızda, sağlıklı kan bankası bağışçılarında doku transglutaminaz antikor pozitiflik oranının %1,3 olması, toplumumuzda çölyak hastalığının prevelansının yüksek olduğunu göstermiştir. Bu çalışmada çölyak hastalığının kümülatif frekansı kadınlarda erkeklerden daha fazla artmıştır. Bu hastalığın daha iyi anlaşılması ve daha çok şüphelenilmesi ile toplumumuzdaki daha fazla hastaya tanı konulacaktır.
Dr.Yasemin H Balaban
alıntı