Keşke diyenlerden olmak yada olmamak insanın elindedir.
* * *
I) Bu gece Af Gecesidir:
Zaman zaman devletin çıkardığı af gibi, Cenab-ı Allah da duaların, tövbelerin daha çok makbul olduğu zamanlar olduğu bildirilmiştir.
Bu gece, günahların en çok affedildiği gecedir. Öğretmenin yaptığı kurtarma sınavı gibi verilen bir fırsattır.
Bu gece, İlâhî rahmet coşar, yapılan ibadetler Allah’a yükselir. Rabbimizin: “Yok mu af dileyen, affedeyim” buyurduğu bir gecedir.
Bu gece, sevgili Peygamberimize ümmetine şefaat etme hakkının tamamı verilmiştir. Bu hak daha önce hiçbir peygambere verilmemiştir. Peygamberlerin “Nefsim, nefsim” dediği bir zamanda Peygamberimiz “Ümmetim, ümmetim” diyecektir.
Berat gecesi, mağfiret gecesidir. Hz. Aişe(ra) Peygamberimizin şöyle buyurduğunu nakleder:
“… bana Cebrail geldi, bana dedi ki: Bu gece Şabanın 15. gecesidir. Allah bu gece, Kelp Kabilesi koyunlarının tüyleri sayısınca insanı cehennemden âzâd eder. Ancak Allah’a şirk koşanların, buğz edenlerin, ana ve babasının haklarına riayet etmeyenlerin, içki ve zinaya düşkün olanların bu gece Allah yüzlerine bakmaz. Meğerki tövbe etmiş olsunlar.” Bundan sonra Allah’ın elçisi müsaade istedi, geceyi ibadetle geçireceğini söyledi. Kalktı namaza durdu. Secdeyi öyle uzattı ki, korktum, ruhunu Allah’a teslim etti sandım. Hafifçe dokundum, kımıldayınca rahatladım. Dinledim, secdede şöyle dua ediyordu: “Allah’ım! Azabından affına, gazabından rızana sığınıyorum. Ya Rabbi: senden yine sana sığınıyorum. Sen bütün yücelerden yücesin. Seni lâyık olduğun şekilde methü senâ edemiyorum.”
Hz. Aişe devam eder: Bu duayı iyi öğrenmemi ve başkalarına da öğretmemi istedi, der.
Geçen fırsatları bir daha yakalama şansımız yok. Öyleyse bu geceleri gafletle geçirmemeliyiz.
Allah Rasulü: “Berat gecesi ibadetle kâim olun, gündüzünü oruç tutun. Bu gece Allah’ın rahmeti iner ve şöyle buyurur: “Agah olun ey kullarım, istiğfar eden yok mu mağfiret edeyim, rızık isteyen yok mu rızıklandırayım. Bir derde dücar olan yok mu ona afiyet vereyim, bir şey isteyen yok mu, istediğini vereyim” bu nidâ tanyeri ağarıncaya kadar devam eder” (Ramuz: 61/5) + (Taç: 2/28) + (İbnimace ikinme: 19)
Bu gece ay gecesidir. Bir af ihtimali olan mahkûm nasıl af ümit ederse, biz de daha fazla bir bekleyişle af beklemeliyiz. Mahkûmun ümitleri boşa çıkabilir. Ama Rabbim, bu gece açılan elleri geri çevirmez.
Allah’a sunabileceğimiz bir hayatımız yok.
“Bugün Allah için ne yaptın” levhaları duvarlarımızı süslüyor! Ama gönüllerimiz çorak. Levhaları kalbimize ve gönlümüze taşımalıyız, oradan da hayatımıza taşımalıyız. Gözümüzü dünyaya dikmişiz, birçok şeyi göremez, düşünemez hale geldik. Dünya ön plânda, dünya adamı olmuşuz.
Bir önemli husus da kurtuluşumuzu geciktiriyoruz. Bekli bazı şeyler geciktirilebilir, ama kurtuluş asla geciktirilmez. Depremde, yangında gecikiyor muyuz? Kurtulmayı geciktiriyor muyuz?
Ömür kısa, Azrail ensemizde, çabuk hareket etmeliyiz. Acele etmeliyiz. Sonra geç kalmış oluruz.
Şeytan, son anda kelime-i şehadet getirir, kurtuluveririm deyince Peygamber üzülmüş. Cenab-ı Allah:
- Sen üzülme! Biz ona unuttururuz, demiş.
Peygamber nasıl yaşarsanız öyle ölürsünüz. Nasıl ölürseniz öyle haşrolunursunuz, buyurmuş.
Ölüm, ömrün devamıdır…
Gözümüzü dünyaya dikmişiz, kopamıyoruz, doyamıyoruz.
Bir hadiste Rasûlullah buyurdular ki:
Dünya sevgisiyle birlikte kişinin kalbine şu üç şey de yerleşir.
Birincisi: Sürekli bir meşguliyet ki, dert ve meşakkat ondan ayrılmaz. İkincisi; fakirlik ve yoksulluk korkusu ki, bunun giderilmesi imkânsızdır. Üçüncüsü; doymak bilmeyen bir ihtiras ki, dünya ve her şeye sahip de olsa o kişi yine fakirdir.
İşte şimdi bu hastalıklara müptelayız.
Gelin bu gece kendimize gelelim değişelim, değiştirelim.
Rabbimiz bir gece bir semtin zelzele ile belaya uğratılmasını emreder meleklerine. Ancak melekler o semte vardıklarında halkı ibadet üzere bulurlar. Dönüp niyaz ederler:
- Rabbimiz, belaya müstahak oldukları için zelzeleye maruz bırakılmalarını emir buyurduğunuz semt halkı, bizim vardığımızda ibadet halindeydiler. Onun için belaya maruz bırakmaya gönlümüz razı olmadı, aflarını niyaz etmek üzere geldik, derler.
Rabbimizin cevabı şöyle olur:
- Mademki onlar durumlarını değiştirmişler. Öyleyse ben de onlara takdirlerimi değiştiriyor, aflarını kabul ediyorum, içinde bulundukları iyi halleri hürmetine.
İsteyen için kurtuluş kolay.
Kabir azabı görene:
- Sen hiç Berat gecesine rastlamadın mı? denileceği bildirilmiştir.
Bizi aldatan önemli bir husus da şöyle:
İlerde ibadet ederim, sonra tövbe ederim düşüncesi, insanın helâkına neden olur.
Adam, “Ben şeytanı görmek istiyorum” demiş. Ne yapacaksın onu görüp de demişler. Israr etmiş, görmüş. Arayan Mevla’sını, arayan belâsını bulacak ya. Şeytan ona: “Daha 40 yıl ömrün var” demiş. Adam, 20 yıl daha hayatımı yaşayayım, 20 yılda ibadet ederim, demiş. Ama 19 yıl sonra ölmüş. Şeytan onu amelsiz götürmeyi başarmış.
Kurtuluş geciktirilmez. Örtünmek için geciken, kefenle örtünür. Namaz da geciken kendini musalla taşında bulur, cenaze namazı kılınır. Tövbede geciken, günahlarının narına yanar.
Gel kardeşim, gencim daha var deme, ilerde yaparım, ederim deme. Yarına çıkacağını bilemezsin. Nice genç insanlar mezara giriyor.
Sen gel, kendini kurtararak bu dünyadan ayrılanlardan ol.
i) Kimler Bu Gece Affa Uğramaz?
Af ve mağfiret gecesi olan bu gecede bazı kimselerin affa uğramayacağı, bu gecenin feyzinden yararlanamayacakları bildirilmiştir.
Bunlar, Allah’ın haram ve yasaklarından sakınmayan, şüpheli şeylerden kaçınmayan, Allah’a ortak koşan, içki içmeye devam eden, zinadan vazgeçmeyen ana – babaya isyan eden, Müslümanlar arasında fitne ve fesat çıkaran ve hatalarında ısrar edip tövbe etmeyen kimseler olduğu haber verilmiştir.
Her isteyen bu geceden nasibini alırken, bir kısım insanın bundan mahrum kalması acıdır. Aslında böyle zamanlar, sapıklık içinde olan, kötü alışkanlıklara devam eden, yaptıkları kötülükler yüzünden azap çeken kimseler için bir fırsattır. Daha çok böyle insanların kurtulmaya, arınarak huzura kavuşmaya ihtiyaçları vardır.
Peygamberimiz bir defasında bu gecenin feyz ve bereketinden mahrum kalacak olanları şöyle ifade etmiştir:
“İçinde kin ve düşmanlık saklayanlar, tövbe etmeyenler, katiller, içki içmeye devam edenler, zina edenler, kibirlenip gururlananlar, ana – babasına âsi olan ve azgın devenin sahibinden kaçtığı gibi, Allah’ tan uzaklaşanlar.”
Demek oluyor ki, bu kişiler tövbe edip, yapmakta oldukları işleri terk etmedikçe, herkesin affolunduğu bu gecede onlar mahrum kalacaklardır.
Kulun cennette de cehennemde de yeri vardır. Kul, dilediğini seçer. Dilediği yere gider. Kendini yakacak ateşi de buradan götürür.
Bir de insan, şeytana mahkûm değildir. Şeytan insana zorla kötülük yapamaz. İnsan onu davet eder.
Peygamberimiz (SAV) Af gecesinde affa uğramayacak olanları şöyle bildirmiştir:
1) “Berat gecesi Allah (cc) her dileyeni af eder. Yalnız müşrikleri ve din kardeşine karşı bozuk yürek taşıyanı affetmez.” (Ramuz ul Ehadis: 90/2)
2) Berat gecesinde “La ilâhe illallah” sözünü Allah’tan hiçbir şey men edemez, ancak içki içen bir kimsenin veya gözünü dünyaya dikmiş olanın ağzından çıkan müstesna. (Ramuz u Ehadis 484/6)
3) Berat gecesinde beş haslet vardır:
Her mühim iş bu gece tayin olur.
Bu geceki ibadetin sevabı büyüktür.
Bu gece ilahi rahmet iner.
Bu gece peygambere şefaat hakkının tamamı verilmiştir. Bu şefaatten mahrum olanlar, devenin ürküp kaçtığı gibi Allah’tan kaçanlardır. (K. Sitte 3/288)
Allah’a şirk koşanlar,
Kin besleyenler,
Zina edenler, nikâhsız yaşayanlar,
Hırsızlık yapanlar,
Akraba ile ilişki kesenler,
Hayat ve ihtişama mağrur olanlar,
Ana babasına asi olanlar,
Haksız yere Müslümanı öldürenler,
İçkiye düşkün olanlar.” (Tergip ve Terhip: 4/359)
Herkes yaşadığı hayatın sonunda bir karne alacak. Biz nasıl karne alacağız acaba?
Cenab-ı Allah soruyor:
- “Ey İnsan! Seni yaratıp, düzgün ve dengeli kılan… İhsanı bol Rabbine karşı seni aldatan nedir?” (İnfitar: 6-8)
Bu gece, duaların kabul olacağı müjdesi vardır. Yeter ki, helal yiyen ağızla yapılmış olsun.
Peygamber (sav): “Beş gece vardır ki dualar kabul olunur:
1- Regaip gecesi,
2- Berat gecesi,
3- Cuma geceleri,
j
4- Ramazan bayramı gecesi,
5- Kurban bayramı gecesi.” buyurmuştur.
Peygamberimiz (sav) geceleyin yatmaya gittiği vakit: “Allah’ın adı ile yattım. Ey Allah’ım! Günahlarımı mağfiret et, şeytanımı kov, uzaklaştır, üzerimde olan her haktan beni kurtar ve beni en yüksek bir topluluk içinde kıl.” derdi.
Aişe validemiz Peygamberimizin kendisine şu duayı tavsiye ettiğini bildirmiştir: “Allah’ım! Ben hayrın her çeşidini; acil olanı ve geç olanı, bildiğim ve bilmediğim her türlü iyiliği Sen’den istiyorum. Her türlü şerden; acil olanından ve geç olanından, bildiğim ve bilmediğim tüm kötülüklerden de Sana sığınıyorum. Allah’ım! Ben Sen’den, kulun ve Peygamberinin istediği hayrı istiyorum. Kulun ve Peygamberinin sığındığı şerden de Sana sığınıyorum. Allah’ım! Ben Sen’den cenneti ve cennete yaklaştıran söz ve ameli diliyorum. Cehennem ateşinden ve cehenneme yaklaştıran söz ve amelden de Sana sığınıyorum. Benim için hükmettiğin her kaza (ve kaderi) de hayırlı kılmanı niyaz ediyorum.” (İbni Mace, Dua: 4)
Hz. Aişe (ra), Hz. Peygamber’in (sav) Berat gecesi kıldığı namazın secdesinde şöyle dua ettiğini anlatıyor:
“Allah’ım! Gazabından rızana sığınıyorum. Cezandan affına sığınıyorum. Allah’ım! Senden, yine sana iltica ediyorum. Sana yaptığım senayı (övgüyü), senin kendine yaptığın sena ölçüsünde yapmaktan aciz olduğumu itiraf ederim. Senin komşuluğun ve yakınlığın, azizliktir. Senin sena ve övülmen yücedir. Senin ordun mağlup edilemez. Sen, vaat ettiğin şeyde, vaadinden dönmezsin. Senden başka tanrı, senden başka mabud yoktur.” (Müslim, Salat: 222)
Hz. Peygamber’in (sav) bu duası, Berat Gecesi’nde çok yakışan, tam bir iltica, sığınma ve bağışlanma duasıdır. Benzer bir duayla, Yüce Yaratan’a sığınıp her türlü günah ve kötülükten bol bol ve içtenlikle tövbe istiğfar edebilir.
8 Ağustos 1389 tarihinde Berat Gecesi, Kosava ovasında bir fırtına çıkar. Göz gözü görmez. Padişah Murat Han iki rekat namaz kılar ve gözyaşları ile şöyle dua eder: “Ya Rabbi! Bu fırtına Murat kulunun günahları yüzünden çıktıysa, masum askerlerini cezalandırma! Onlar buraya senin adını yaymak için geldiler…” Biraz sonra fırtına diner.
Bu gece alemlerin Rabbi olan Cenab-ı Allah’a şöyle dua edebiliriz:
Allah’ım! Benim Rabbim sensin.
Senden başka ilah yoktur. Beni sen yarattın. Senin kulunum ben.
Gücüm yettiğince sana verdiğim söz ve ahitte duruyorum. Yaptıklarımın şerrinden sana sığınırım.
Bana verdiğin nimetleri ikrar ve günahlarımı itiraf ederim. Beni bağışla. Zira senden başka günahlarımı bağışlayacak yoktur Allah’ım.
Elhamdülillahi Rabbil alemin. Esselatü vesselamü ala Rasülina Muhammedin ve ala elihi ve sahbihi ecmain.
Allahümme ağni ala zikrike ve şükrike ve husni ibadetike.
Allahümme inneke affüvvün kerimün tuhibbul affe feğfü anni.
Allahümmağfirli velivalideyye velil mü’mine yevme yegunül hiseb.
Ya müfettihul ebvab iftahlene hayralbab.
Allahümme ecirma ninennar.
Rabbena Atina fiddünya haseneten vefil ahreti haseneten ve gına azabennar. Birahmetike ya erhamerrahimin.
Ey merhametlilerin en merhametlisi! Ey tövbeleri kabul eden ve dualara cevap veren Rabbimiz! Sana yöneldik efendimizi şefaatçi yapıyor, ellerimizi O’nun mübarek ellerinin altında tutuyor ve isteklerimizi böylece istiyoruz.
Ey Rabbimiz! Ettiklerimize binlerce tövbeler olsun!
Günahımız çoktur ama, senin rahmetinde her şeyi aşkındır, her şeyi kuşatmıştır. Rahmetin gazabını geçmiştir. Bize rahmetinle muamele eyle.
Ey Rabbimiz! Bazı yüzlerin ağarıp, bazı yüzlerin kararacağı günde bize yardım et.
Allah’ım! Bizim için hayırlar ihsan eyle! Hayırlı ömür ver, hayırlı ölüm ver. Kimselere muhtaç etme, imanla Kur’an’la bu dünyadan ayrılan, Müslüman olarak ölen sevgili kullarından eyle.
Arkasından hayırlı anılan, kendisi için Kur’an okunan kullarından olmak nasip eyle.
Ya Rabbi! Kabir azabından ve cehennem azabından sen bizleri koru. Kabrin darlığından, azabından, karanlığından sana sığınırız. Kabrimizi cennet bahçelerinden bir bahçe yap. Kabirden cenneti gören, cennetin kokusunu duyanlardan eyle.
Ya Rabbi! Sıratı kolay geçen, amel defteri sağ tarafından verilen, hesabı kolay görülenlerden eyle. Kıyamet günü rezil olan, zelil olan, amelleri boşa giden ve pişman olanlardan etme Allah’ım! Peygamber Efendimizin sancağı altında toplanan, havzı kevserinden içen, şefaatinden istifade eden, affına mazhar olan, nur cemalini gören ve cennete giren kullarından eyle Allah’ım!
Allah’ım! Beni Müslüman olarak yarattın, Müslüman olarak yaşat ve canımı da Müslüman olarak al!
Bilerek bilmeyerek işlediğim günahlarımı bağışla.
Ya Rabbi! Kötü ahlaktan, kazadan, beladan, acizlikten, tembellikten, zelil olmaktan, zulmetmekten, zulme uğramaktan sana sığınırım.
Allah’ım! Müsriflikten, cimrilikten, sapıttıran zenginlikten, isyan ettiren fakirlikten sen koru.
Rabbim! Şirke düşmekten, küfre girmekten sana sığınırım.
Rabbim! Ben günahkarım sen günahları bağışlayansın. Benim günahlarımı affet. İki cihanda aziz eyle. İki cihanda yüzümü güldür. Dünya da ve ahiretten iyilik ver. Dünyanın sıkıntılarından, ihtiyarlık hastalığından, ölümün acılarından, kabir azabından, cehennem azabından sen koru.
Allah’ım! Boş, anlamsız işlerle uğraşmaktan, seni unutturacak işlerden, sorumlu olacağım işlerden sen koru. Doğru sözlü olmayı, doğru işler yapmayı nasip et.
Allah’ım! Dünyaya yönelip ahireti unutanlardan etme, pişman olacağımız işlerden sen koru.
Allah’ım! Helalinden kazandır, helal yedir içir, hayra sarfettir, son nefesimizde iman nasip et.
k) Sonuç:
Çok ihmalkârız, çok unutkanız.
Bu gece, Azrail’e öleceklerin listesi verilmiş, şöyle bir bakmış, hayret etmiş.
– Ne oldu, demişler.
– Falanca bir saat sonra ölecek, hâlâ dünya için çırpınıp duruyor, demiş.
- Bu gece fırsatı değerlendiren kurtuluş berâtını alır.
– Dönüşü olmayan bir yolculuktayız. “Keşke” demek fayda vermez.
– Çoğumuz zevksiz, tatsız, tuzsuz bir hayat yaşıyoruz. Bu gece dönüm gecesi olmalıdır. Alışkanlıklardan kurtulma gecesi olmalıdır. Günahları terk gecesi olmalıdır.
Bu gece gelin söz verelim Allah’a. Diyelim ki:
– Bu geceden itibaren gaflete son, isyana son ya Rabbi! diyelim.
– Kötü alışkanlıklara günahlara son. (Sigaraya, içkiye, kumara, zinaya, haram lokmaya, yalana dolana, ikiyüzlülüğe son diyelim.)
– Bu geceden itibaren ibadetsizliğe, itaatsizliğe son, diyelim.
– Bu geceden itibaren “Ya Rab! Rızana uygun yaşamam için bana yardım et, bana hidayet ver” diyelim.
– Ya Rabbi! Bu geceyi bizim hakkımızda, Müslümanlar hakkında hayırlara vesile kıl. Bizim için hayırlı kararlar alınmasına, hayırlı yazılar yazılmasına vesile kıl.
Şair şöyle niyaz ediyor:
Berat gecesidir bugün,
Berat Allah’ım berat.
Kalbimizde korku hüzün,
Berat Allah’ım berat.
Bu gece Berat gecesi,
Hak’kın bize var müjdesi.
Tövbe eden kullarına,
Verir berat belgesi.
Günahlar yığılmış kat kat,
Taşımaya yoktur takat,
Olmak istiyoruz azat,
Berat Allah’ım berat.
İsteyecek yok yüzümüz,
Kapalıdır kalp gözümüz,
Tövbeyle yanar özümüz,
Berat Allah’ım berat.
Mağfiret sahibi Gaffar,
Sana geldik biz günahkar,
Bu gece berat vaadin var,
Berat Allah’ım berat.
Bu gece af deryan taşar,
Yıkanırlar tövbekarlar,
Kullar sana avuç açar,
Berat Allah’ım berat.