Metabolik Sendrom Tedavisi
Son güncelleme:
-
Metabolik sendrom tedavi hedefleri; insulin direncine neden olan risk faktorlerinin yaşam şekli değişiklikleri ile kontrol altına alınması ve gerekli koşullarda klinik hedeflere ulaşmak amacıyla ilac tedavisinin başlanmasıdır. Yaşam tarzı değişikliği dışında, metabolik sendromu tedavi edebilecek tek bir ajan soz konusu değildir. En uygun tedavi yontemi, kilo kaybının temini ve duzenli egzersiz icin yaşam şekli değişikliğinin sağlanması, sağlıklı beslenme ve sigaranın kesilmesidir.
Kilo kaybı
• %5-10"luk kilo kaybı bile metabolik sendromun tum bileşenlerini kontrol altına alabilir.
• %7"lik kilo kaybı ile birlikte duzenli fizik aktivite 4 yıl icinde Tip 2 DM gelişme riski
%50 azaltmaktadır.
• Total kalorinin % 10"undan azı poliansature, % 20"sinden azı ise monoansature yağlardan
oluşmalıdır. Karbohidratlar total kalorinin %50-60"ını, proteinler ise %15"ini oluşturmalıdır. Diyet 20-30 gram kadar lif icermelidir.
• Diyet onerilerine uyum icin davranış tedavisi ve uzun sureli takip gerekir
Fizik aktivite
• Duzenli fizik aktivite insulin direncini duzelterek glukoz, lipid ve kan basıncı kontrolunu
sağlar ve kardiyovaskuler fonksiyonları duzeltir.
• Kilo alımının engellenmesi icin duzenli olarak hergun 45-60 dakika fizik aktivite
yapılmalıdır. Kardiyovaskuler risk azalması icin ise gunde 10000 adım atılması onerilmektedir
İnsulin direnci
• Metformin insulin direncini duzeltir. Anti-hiperglisemik etkilerine ek olarak iştahı
azalttığı icin kilo kaybı sağlar. Serum lipidleri uzerinde olumlu etkileri vardır. Değişik
dokularda kanser gelişimini azaltmaktadır.
• Glitazonlar ise PPAR-g reseptorlerinin aktivasyonunu sağlayarak insulin direncini
duzeltirler. Lipidler uzerinde olumlu etkileri vardır. Subkutan yağ dokusunda artış
oluşturmasına karşın visseral yağ dokusunda artış yapmazlar.Odem ve kilo alma gibi
yan etkileri vardır.Kalp yetmezliğinde kullanılmamalıdır.Koroner arter hastalığı ve
osteoporozu olanlar dikkatle izlenmelidir.
• DM olmayan metabolik sendromlu hastalarda metformin ve glitazonların kullanımı
icin ulkemizde henuz onay yoktur.
Tip 2 diabetes mellitus
• Metabolik sendromlu hastalarda diabetes mellitusun tedavisinde ilk secilecek ilaclar
insulin direncini azaltanlar olmalıdır. Hedeflenen glisemik kontrolun sağlanamaması
durumunda diğer ilaclarla kombinasyon tedavilerine gecilebilir.
• Metformin ve akarboz haric tip 2 DM tedavisinde kulllanılan ilacların kilo alımına
neden olabileceği unutulmamalıdır.
Dislipidemi
• Fibratlar serum trigliseridlerini azaltıp, HDL"yi yukselterek kardiyovaskuler risk faktorlerini
kontrol ederler.
• Aşikar DM ve KAH varlığında statinler hedef LDL duzeyine ulaşmada etkilidirler.
• HDL duşukluğunu kontrol etmede sigara kesilmesi ve duzenli egzersiz en etkili yontemdir.
Obezite
• Yaşam tarzı değişikliği ile ilk 3-6 ayda %5-10 kilo kaybı sağlanamazsa sibutramin ve/
veya orlistat kullanılabilir.
• Morbid obez olgularda cerrahi tedavi uygulanabilir.
Hipertansiyon
• Diyette tuz kısıtlanmalıdır.
• ACE inhibitorleri ve anjiotensin II reseptor antagonistleri insulin sensitivitesini artırdıkları
ve Tip 2 DM gelişimini onlediklerinin yanısıra kardiyoprotektif ve renoprotektif
etkileri nedeniyle metabolik sendromda kullanılırlar.
• Kalsiyum kanal blokerleri ve alfa-blokerler metabolik sendromun diğer bileşenleri
uzerinde olumsuz etki gostermeden hipertansiyonu kontrol ederler.
• Tiazid diuretiklerin dislipidemik ve hiperglisemik yan etkileri, beta-blokerlerin ise
kilo alımına neden olmaları ve HDL duşukluğune yol acmaları tedavide goz onunde
bulundurulmalıdır.
Antiinflamatuar tedavi
• Aşikar tip 2 DM veya koroner arter hastalığı gelişmiş tum bireylerin asetilsalisilat
(75-150 mg/gun) kullanması onerilmektedir
Dünya Sağlık Örgütü-1999, Metabolik Sendrom Tanı Kriterleri
• Aşağıdakilerden en az biri:
• İnsulin direnci
• Bozulmuş glukoz toleransı
• Aşikar diabetes mellitus
ve
Aşağıdakilerden en az ikisi:
• Hipertansiyon (kan basıncı > 140/90 mmHg veya antihipertansif kullanıyor olmak)
• Dislipidemi (trigliserid duzeyi > 150 mg/dl veya HDL duzeyi erkekte < 35 mg/dl, kadında< 39 mg/dl)
• Abdominal obezite (VKİ > 30 kg/m2 veya bel/kalca oranı erkekte > 0.90, kadında >
0.85)
• Mikroalbuminuri (idrar albumin atılımı > 20 mcg/dakika veya albumin/kreatinin oranı
> 30 mg/g)
National Cholesterol Education Program (NCEP) Adult Treatment Panel III (ATP
III)-2001, Metabolik Sendrom Tanı Kriterleri
Aşağıdakilerden en az üçü:
• Abdominal obezite (bel cevresi: erkeklerde > 102 cm, kadınlarda > 88 cm)
• Hipertrigliseridemi ( ≥150 mg/dl)
• Duşuk HDL (erkeklerde < 40 mg/dl, kadınlarda < 50 mg/dl)
• Hipertansiyon (kan basıncı ≥ 130/85 mmHg)
• Hiperglisemi (aclık kan glukozu ≥ 110 mg/dl)
International Diabetes Foundation (IDF)-2005, Metabolik Sendrom Tanı Kriterleri
• Abdominal obezite (Bel cevresi: Avrupalı erkeklerde ≥ 94 cm, kadınlarda ≥ 80 cm)
ve
Aşağıdakilerden en az ikisi
• Trigliserid ≥ 150 mg/dl
• HDL: erkekte < 40 mg/dl, kadında < 50 mg/dl
• Kan basıncı ≥ 130/85 mmHg
• Aclık kan glukozu ≥ 100 mg/dl
alıntı
https://www.main-board.com/saglik-genel/761152-metabolik-sendrom-kriterleri.html#post5090529