Tarihte, ilk halı dokuma örneği XIV. yüzyılda Altaylar’da yer alıyor. Bu dönemde, genellikle koyun yününden eğirilen ipliklerle dokunduğu, nadir de olsa deve ve keçi yünlerinin de kullanıldığı görülüyor. İpek ise bu dönemin en pahalı dokuması arasında yer alıyor. Artan nüfus, modernleşme ve gelir dağılımının düşmesi, halı sektörünü de daha pratik ve ucuz dokuma yöntemlerine yönelttiği ve böylece makine halılarının gözde bir konuma yükselmesine neden olduğu da bir gerçek.
En ucuz halıyı satın almak kısa vadede size kârlı görünebilir, ancak unutmayın ki bu zaman içinde size pahalıya malolacaktır. “Tüfte” olarak adlandırılan sık tüylü halılar, havların bir yaygı üzerine dikildikten sonra, yaygının tabanına ikinci bir katı geçilerek sağlamlaştırılması suretiyle imal edilir. Ucuz maliyetli tüfte halılar, genellikle düz renklerde ve nadiren desenli olur.
Doğal ürünler
Doğal liflerden üretilen yer kaplamaları henüz birkaç yıldır kullanılıyor. Hem dayanıklı olmaları sebebiyle, modern iç mekânlarda giderek daha çok tercih ediliyor. Kendi naturel renklerinde bırakıldıkları için kaplandıkları yere sıcak ve doğal bir atmosfer katıyor. Sık kullanılan bazı doğal lifler ise şöyle:
Jüt
Hindistan orijinli jüt bitkisinin liflerinin kullanıldığı bu kaplamalar, yatak odasında kullanılabilecek kadar yumuşak.
Seagrass
Bu sağlam, düzgün yüzeyli lifin doğal rengi, bej. Kesinlikle boya kabul etmediği için sadece kendi renginde bulunabiliyor ve leke tutmuyor. Özellikle koridorlarda çok kullanışlı.
Coir
Hindistan cevizinin yan ürünlerinden biri olan değişik desenlerde dokunabiliyor. Sert dokulu olduğu için genellikle paspas yapımında kullanılıyor.
Sisal
Yuka bitkisinden elde edilen sert ve düzgün yüzeyli sisal lifleri yünle birlikte dokunabildiği gibi, farklı renklere de boyanabiliyor.
Son bir uyarı...
Taban desteğinin (yaygı tabanına geçirilen ikinci kat) önemini küçümsemeyin. Halıyı olduğundan zengin göstermekle kalmaz, ömrünü uzatır ve ses izolasyonunu sağlar. İyice düşünerek seçilmiş bir halıyı, uzun yıllar boyunca kullanabilirsiniz.
Halı Alırken nelere dikkat etmeli?
Seçilecek halının kullanım rahatlığına ve alev almama özelliğine dikkat etmelisiniz. Antistatik olmasında fayda var. Seçilecek halının evdeki mobilyalara uygunluğu ise çok önemli.
Dokuma halılar...
Piyasada iki farklı türde dokuma halı bulunuyor: Axminster ve Wilton. Her ikisinde de dokuma ipliği (atkı) yaygıyla (çözgü) birlikte dokunuyor. Böylece halının daha tok ve kırışıksız olması sağlanıyor.
Halınızın ömrü nasıl uzar...
Halılar, temizlenirken çırpılmamalı, dövülmemeli, elektrikli süpürge ile süpürülmeli.
Temizlik sırasında vakumlu ve fırçalı ekipmanlar seçilmeli.
Ortalama altı ayda bir, halı temizleme firmaları tarafından detaylı temizlik yaptırılması tavsiye ediliyor. Temizleme yapılırken deterjan, çamaşır suyu gibi kimyasal maddeler kullanılmamalı. Tam anlamıyla lekelenmeyen halıyı üretmenin mümkün olmadığını unutmayın. Bu yüzden lekeye uygun temizlik ürünleri ile anında müdahale etmelisiniz.
Zaman zaman halı üzerindeki ağır eşyaların yerlerini değiştirip, eşya izi olan yerlerin bir fırça ile düzeltilmesi gerekiyor. Hammadde cinsine göre tüy dökülmesi olağan. Düzenli yapılan süpürme işlemiyle zaman içerisinde bu dökülme azalacaktır. Duvardan duvara kaplanan halıların temizliği, taban halılarının temizliğinden farklıdır. Halının yıkanması ya da su basması hallerinde, uygun olmayan maddeler ile yapılan temizlikler sonucunda, deformasyonlar olabilir.
Halılar kesinlikle katlanıp kırılmamalı. Rulo halinde, rutubet olmayan bir yerde saklanmalıdır.
Kirli halı verimi düşürüyor
Yapılan araştırmaya göre işyerindeki kirli halılar çalışanların verimini düşürüyor ve başağrısı gibi şikayetlere neden oluyor.
Danimarka'daki Teknik Üniversite'nin bilim adamları, konuyla ilgili araştırmalarının sonucunu açıklarken, verimi artırmak isteyen işverenlere hitaben, ''Maaş artışı ve ikramiye gibi yöntemlerle uğraşmaktansa, işyerinizdeki halıları değiştirin yeter'' dediler.
Araştırmanın sonucuna göre, halıların temiz olması ve işyerinin de bu sayede temiz kokması, çalışanların verimli olması açısından önem taşıyor.
Yaklaşık 20 yıldır bir işyerinin tabanını kaplayan ve seyrek olarak temizlenen halıları ellerine alarak işyerlerinde araştırma yapan bilim adamları, eski, kirli ve pis kokan halıların bulunduğu alanda üretkenliğin olumsuz etkilendiğini, bu ortamda çalışan kişilerde başağrısı, sersemlik ve mide bulantısı gibi şikayetlerin görüldüğünü belirledi.
Araştırmayı yürüten ekibin başkanı Prof. Ole Fanger, işyerlerinde kirlenmeye yol açabileceği sanılan diğer eşyaların verimlilik üzerindeki etkilerini de araştıracaklarını bildirdi.