Kişinin kurallarının olması disiplinli olması titiz olmasının muhakkak ki pek çok olumlu yönü vardır. Hiç kimse sorumluluk sahibi olmayan disiplinsiz ve her şeye boş vermiş bir insanla yaşamak istemez. Fakat aşırı kuralcılık aşırı mükemmeliyetçi'liğin getirdiği olumsuz sonuçlar da olmaktadır. Zira kurallar insanların mutluluğu içindir ve kişi kendisini kurallar ile aşırı sınırlandırırsa hem kendisine hem de çevresindekilere eziyet etmeye başlamaktadır.
Evlilikte uyumun şartlarından biri de mükemmeliyetçi olmamak eşini olduğu gibi kabul etmektir. Erkeğin veya kadının eşini sürekli eleştirmesi devamlı kusur bulması karşı tarafta zamanla kaygı bozukluklarına, takdir görmediği anlaşılamadığı hissine yol açmaktadır.
Serkan Bey diyor ki: Eşim çok iyi bir ev kadınıdır. Çok düzenli ve tertiplidir. Çok iyi bir eş ve müşfik bir annedir; fakat kusura hiç tahammülü olmaması çocukları da, beni de bunaltıyor. Evde sürekli misafir gelecek gibi her şeyin yerli yerinde olmasını çocukların devamlı düzenli olmasını, yemeklerine üstlerine başlarına son derecede titizlik göstermelerini ister. İşten eve gelince şemsiyeyi şöyle bir kenara bırakmamdan eşyalarını masanın üzerine koymamdan rahatsız olur.
Eşim çok titiz
Eşim çok iyi bir insandır, onunla mükemmeliyetçi bir insan olması dışında her bakımdan anlaşıyoruz. Çok iyi bir eş, çok iyi bir babadır. Fakat kusura hiç tahammülü yok. Bir yere çıkacak olsak tam vaktinde onunla birlikte kapıdan çıkmalıyım. Son anda bir dikkatsizlik yapsam veya vaktin nasıl geçtiğini anlamayıp geciksem hiç tahammül edemez. Evde devamlı buzdolabını bir şey bozuldu mu diye kontrol eder. Bir şeyi pahalı mı aldım, ucuza mı aldım sürekli öğrenmek ister. Bunun gibi şeyler. Belki kırıcı davranmıyor; ama sürekli eleştirmesi beni tedirgin yapıyor. Bir eşin diğerini devamlı eleştirmesinde farklı bakış açılarının da etkisi vardır. Bu sebeple eşler arasında denklik önemlidir. Bazen eşler eş seçiminde birbirlerini olduğu gibi kabul etmelerine rağmen evlilikte biri diğerini ya da her ikisi birbirini farklı özellikleri açısından değiştirme gayreti içinde olmakta bu da aile içi iletişimde eleştiri dozunun yüksek olmasına yol açmaktadır.
Mükemmellik aslında izafi bir kavramdır. Birinin mükemmel dediğini diğeri eksik görebilir. Bir eş bir konuda az ile yetinmeyi, hırslı olmamayı erdem olarak görürken diğer eş bir şeyin en iyisini elde etmek için çalışmayı insanlık borcu olarak görebilir.
Eşler elbette birbirlerine ihtiyaçlarını, bir konu hakkındaki duygu ve düşüncelerini söyleyeceklerdir. Bu, eşlerin birbirini daha iyi tanımasını ve orta yolda buluşacak şekilde birlikte daha iyiye ve güzele doğru değişmelerine fırsat verir. Fakat olumlu düşüncelerden çok olumsuz düşüncelerin sürekli ifadesi, devamlı kusur görülüp eleştiride bulunulması evdeki duygusal havayı bozup evde stresin artmasına yol açmaktadır. Bu sebeple kişi karşısındakini değiştirmekten çok anlaşmayı tercih eder kendisini değiştirme, özeleştiriden geçirme gayreti içinde olursa mükemmeliyetçi bir eş olarak eşinin kaygı duymasına yol açmaz. Kaldı ki kişi değişme adına kendisine de zaman tanımalıdır.
Kimisi ev düzenine, kimisi bir yere vaktinde gitmeye, kimisi kılık kıyafete çok önem verir. Kimisi için sofra düzeni veya yemeğin lezzeti önemlidir. Fakat bunlar takıntı halinde değildir. Sağlıklı ailelerin çoğunda eşler birbirlerinin hassasiyetlerine önem vererek birbirlerini idare ederler. Bununla beraber bu hassasiyetler eş tarafından tam olarak anlaşılmadığında sorunlar artabilir.
Bazı ailelerde ise eşlerden birinin önem verdiği konular artık hassasiyeti aşmış takıntı haline gelmiştir. O konuda ufacık bir hataya tahammülü yoktur. Bu durumda eşi de sürekli kendisinin izlendiği hissine kapılır ve kaygı düzeyi artar. Böyle durumlarda bu tedavi de gerektirebilir. Aksi takdirde aile saadetini bozacak hale gelebilir.
Mükemmeliyetçi kişi önce kendine zarar verir
İster belli alanlarda ister sadece belli konularda olsun aşırı mükemmeliyetçilik önce kişinin kendisine zarar verir. Mükemmeliyetçi kişilerin diğerlerine göre kalp, damar, şeker hastalığı gibi hastalıklara yatkınlıkları daha fazladır. Mükemmeliyetçilik ile disiplinli ve programlı yaşamayı birbirine karıştırmamak gerekir.
Mükemmeliyetçi kişiler bir türlü bulundukları halden memnun olamazlar. Her şeyin hep daha iyisini elde etmeye çalışır ve bunun için durup dinlenmeden çalışabilirler. Kendi gayretlerinin başkalarında da olmasını isterler. Hataya tahammülleri yoktur.
Başarılı, gayretli fakat mükemmeliyetçi olmayan kişiler ise enerjik ve gayretlidirler. Fakat hayattan zevk almasını da bilirler. Farklılıkların farkındadırlar. Kendi hassasiyetlerinin herkeste olmasını beklemezler. İnsanların hata yapabileceklerini, unutabileceklerini bildikleri için hataya tahammülsüzlükleri de yoktur. Kendi kendilerine de hata yapma hakkı verirler. Bir başka güzelliği elde etmek için prensiplerinden fedakarlık da edebilirler. Kişi isterse olumsuz yönlerini değiştirebilir. Böylece hayatı hem ailesi hem de kendisi için daha huzur verici hale getirebilir.