Ekpss Hazırlık Notları - Tarih

DeRDeST · 2014-04-21T16:08:33+02:00

EKPSS TARİH NOTLARI • Türklerin ana yurdu orta asyadır • Tarihte bilinen ilk türk devleti hun imparatorluğudur. • Kurucusu Teoman olarak bilinmektedir • Yıllarca Çinlilerle mücadele etmişlerdir • Cin Seddi yapılan hun saldırılarına karşı savunma amaçlı yapılmışır • İslamiyetn önceki Türklerde hükümdara YABGU denilmiştir • Hun imparatorluğu türklri bir bayrak altında toplayarak ikl kez türk siyasi birliğini sağlamışlardır • Hun imparatorluğunu en parlak dönemi oğuz han yani mete zamanın da ulaşmışlardır • Rarihte ikl kez türk isminin kullanıldığı devlet Göktürk devletidir • Göktürk devleti hun imparatorluğu gibi ÖTÜKENDE kurulmuştur • Kurucusu bumin kağandır • Devlet ikiye ayrıulır daha sonra bu iki dvlette maalesef çine esir düşer • Ve 50 yılık esaret dönemi başlar • 2.göktürk devleti 681 yılın da kutluk tarafından kurulur • 2. Göktürk devleti zamanın da ilk türk yazıtları olan Göktürk yazıtları dikilir • Göktürkler kendilerine ait göktirk alfabesini kullnırlar • İkl istanbulu kuşatan türk topluluğu Avarlardır • Musevilipi hırıstiyanlıpı kabul eden ilk türk devletidir • Bizansla iyi ilişkiler içerisindedirler • Bizans iran savasşlarında bizansa destek vermişlerdir • Bizans ordusun da görev almışlardır • Hazarlar çok ululu bir yapıya sahip bir devlettiler. Bir mahallede hem kilise hem hem cami gibi dini yapıtlar bulunmaktaydı. • Bu yüzden çok hoş göülü bir yapıya sahip olan avarın yaşadıpı çağa HAZAR BARIŞ ÇAĞI denilmiştir • İlk yerleşik hayata geçen türk devleti Uygurlardır. • Türk mimarisi bu dönemde başlamıştır. • Uygurlar manizim ve budizim dinlrini benimsemişlerdir • İlk matbayı kullanmışlardır • İlk kütüphaneyi yapmışlardır • Yenisey yapıtları Uygurlara aitiir • Uygur alfabesini kullanmışardır • Budizim dinin de et yemek yasak oldupu için Uygurlar askeri özelliklerini kısa sürede kayıp etmişlerdir • İslamiyetten önceki (i.ö) türk devletlerin de • Devlet yönetimi doğu ve batı olmak üzere ikiye ayrılmıştır • Ülkenin doğusun da hükümdar batısın da ise yabgu adı ile kardeşi durmuştur • İ.Ö Türkler de sınıf ayrımı yapılmamıştır • İ.ö Türkler göcebe bir yaşantıya sahihtirler • İ.Ö türk devletleri şamanizim ve göktanrı dinini benimsemişlerdir (genelde) • İ.ö Türkler de devlet işlerinin görülşüldüğü yer kurultay da görüşlür dü • İ.ö türk devltlerin de cihan hakimiyeti anlayışı vardı • Cihan hakimiyeti anlayışı bütün dinyaya Türklerin egmen olması demektir • İ.ö Türkler de kurlutaydan sonraki verilen eğlencelere toy denilmiştir • İ.ö Türkler dokumacılık ve avlanma gibi ekonomik faliyetlerde bulunmuşlardır, • Türkler islamiyetle 751 yılın da Karluklarla tanışmışardı • İslamiyeri kabul eden ilk türk boyu Karluklardır • İlk Müslüman türk devleti karahanlılardır • Karahanlılar zamanın dailk cami yapılmıştır • Karahanlılar islamiyeti resmi devlet dini olarak kabul etmişlerdir • Gazneli devletini sultan gazneli Mahmut kurmuştur • Türk tarihin de sultan ünvanınnı kullanan gazneli mahmuttur • Türk İslam devletlrinin en büyüklerinden birisidir • Selçuk bey tarafından temelleri atıldı ve oğulları tarafından tam bir devlet haline geldi • İlk hükümdarı tuprul beydir • 1040 yılın da Selçuklu devleti gaznelilerle dandanakan savaşa yapmışlardır. Burada maazzam bir zafer alan Selçuklu yükselişe devam etmişrir. • Dandanakan zaferi serasında taht ta Tuğrul bey ve çarpı bey vardı • Çağrı beyin oplu Alparslan taht a geçti ve vizzamülmilkü sultanıu (vezir) i yaptı • Pasinler savaşı bizansla yapılan ilk savaştır • Miryakefelon savaşı sonun da Anadolu tamamen biznstan alınmıştır • Yassi çimen savaşı selçuklı ve harzemşahlar arasından yapılmıştır • Alp arslanın komutasındaki Selçuklu ordusu 26 apustos 1071 yılın a kanta kuzenin komutasın daki Bizans ordusunu yenerek tüklerin anadoluya kaısını açmıştır • Alparslan malazgit savaşından sonra ordusundaki komutanlkara anadoluya gidip hetih yapmalarını söyledi • Hatta hangi komutan nereyi fet ederse orası onun beyliği durumuna geleceğini söyledi ve anadolunun hızlı bir şekilde Türkleşmesini saplamıştır. • Bu olaya birinci beylikler dönemi denilmiştir. • Bu dönemde kurulan beylikler şunlardır • Saltuklular • Artuklular • danışmentliler • Sultan melih şah halife tarafından 25 nisan 1087 de dünya hükümdarı ilan edildi • Melih şahın ölmesi üzerüne oğullaı arasında saltanat savaşları başadı • Ülke bu şekilde karışıklıklarla çalkalanır oldu ve iyice zayıfladı • 1243 yılında Moğollara yenilerek tamamen ortadan kalkmıştı • Bu yenilgini üzerine Selçuklu topraklarında yeni beylikler kurumluya başlamıştır ve bu döneme 2.beylik dönemi denilmiştir • Bu dönemde kurulan beylikler • Ramazanoğulları • Dulkadiroğulları • Hamitoğulları • Candaroğulları • Karahanoğulları • Karamanoğulları • Germenoğulları • VD EN ÖMENLİSİ OSMANOĞULLARI • Süleyman şahın mücadeleleri sonucunda İznik merkez olmak üzere anadalu Selçuklu devleti kululmuştur • Anadolu Selçuklu devleti haçlılarla mücadele etmişlerdir • Haçlı seferleri toplam 4 tanı omuştur • Tek başarıya ulaşa haçlı seferi birinci haçlı seferidir • Selçuklu devletlerinde kültür vemedeniyet çok gelişmiştir • Nizamülk mülk medreseleri tarihdeki ilk ünüversitelerdir • Selçuklu mimari olarak da anadoluya çok hizmeltlerde bulunmuştur. • Kervansarayların da yapılması da ticarete verilern önemin bir göstergesidir • Sigortacılık da bu zaman başlamıştır • Selçukluda büyük ve disiplinli bir ordu vardır • Kültür ve sanat alanın da da önemli gelişmler yşanmıştır • Osmanlı devleti 1299 yılın da kilk urulmuştur • İlk padişahı Osman gazidir ilk parayı da Osman gazi bastırmıştır • Palekeon bizansla yapılan ilk savaştır • İlk Osmanlıya katılan beylik karasioğullarıdır • Tımar sisiteini ilk kez Orhan bey uygulamıştır • Bizanstan çimpe kalesinin alınması ile rumeliye geçiş saplanmıştır • 1.murad edirneyi başkent yaptı • Hüdavendigar ünvanını aldı • Sırssındığı savaşı haçlılarla yapılan ilk savaştır • Birinci kosava savaşı sırasında 1.murat şehit edildi • Niğbolu zaferini yıldırım Beyazıt zamanında olmuştur • Bunun ardına Edirne segedin anlaşması imzalanmıştır • Osmanlı haçlı arasında yapılan ilk anlaşmasır • Ankara savaşı 1402 yılında Timur ile yapılmıştır • Bu savaşı timurunun kazanması sonucunda Anadolu da siyasi birlik bozulmuştur • Yıldırımın oğulları arasında süren taht kavgaları yaşanmıştır • Bu döneme fetret devri denilmiştir • 2.murat Varna savaşın da haçlılar bozguna uğratılmıştır • 2.kosavanın kazanılması ile balkanlardaki Osmanlı hakimiyeti kesinleşmiş oldu • Haçlılarla yapılan son savaştrır • FATİH SULTAN MEHMET istanbulu fet etmiştir • Rönesans ve Osmanlının yükselmesi başlamıştır • Feodalite rejimi sona ermiştir • Mara yünanistan Sırbistan Bosna-hersek Arnavutluk kuzey ege adalarını fet etmiştir • Bosna-hersek kendi isteklri ile islamiyeti kabul etti • İlk deniz savaşı çelebi Mehmet zamanın da oldu • Şeyh Bedrettin isyanı çıktı (dini amaçlı ilk isyan Osmanlıda) • Osmanlı devletin de ilk halife YAVUZ SULTAN SELİM”dir • Anadolu türk siyasi birliği dulkadir oğulları beyliğinin alınması ile sağlanmıştır • Osmanlının en parlak dönemi kanuni sultan Süleyman zamanın da ulaşmıştır • Akdeniz kanuni zamanın da tamamen türk denizi olmuştur • Preveze deniz zaferi kazanıldı • Mimar Sinan by dönemde yaşadı • Osmanlı en geniş sınırlarına 3.murat zamanın da ulaşmıştır • Osmanlının ilk toprak kaybettiği anlaşma karlofça anlaşmasıdır • Avrupanın üstünlünü kabul etimiz anlaşma pasarofçadır • Osmanlıda ilk batılı gelişmeler lale devrin de başlamıştır • İlk matma ilk fabrikalar yapıldı • 3.selim zamanın da yapılan yeniliklere nizamul cedittir • Düzenlenen Avrupa tarzı ilk ordumuz olan nizami cedit ordusudur • Osmanlı da en çok değişiklik yapan yenilik yapan padişah 2.mahmuttur • İlk nufus sayımı bu zaman yapılmıştır • Yeni çeri ocağı kaldırıldı • Senedi itifakı imzaldı ayanlarla • Abdulmecid zamanın da Tanzimat fermanı yayımlandı • Hırıstıyanlarla müslimanlar arasındaki eşitlik salan de askeri vememurluk hariç • Islahat fermanı kırım savaşından sonra yayımlandı • İlk borçlanma kırım savaşından sonra yapıldı dış borç • 2.kanuni esasiye yayımladı (1876) • Yönetim şekli değişti • Meclis kuruldu • 93 harbi sebebi ile tekrar kapatıldı • Türk tarihin deki ilk siyasi parti ittihat ve terraki partisidir • 1909 yılında ise 2.meşrutüyet ilan edidi • 2.meşrutiyeti yıkmak için darbe girişimi yapıldı 31 mart olayıdır • Padişah sultan ünvanını ilk kullanan 1.murattır • Kazasder: milli eğitim,adalet, defterdar: maliye, nişancı:yazı işleri müdürü, divanı humayum; bakanlar kurulu, • Divanın başkanı vezirdir • Kapukulu ordusunu birinci murat kurmuştur • Osmanlı ordusunun büyük ve önemli bölümünü tımar lı sipahiler oluştururdu • Abdul Hamit dönemin de duyumu umumiye kuruldu • İtalyanlarla yaptığımız Trablusgarp savaşı kaybettikten sonra uşi anlaşmasını imzaladık • Kuzey Afrika daki son toprağımız olan yeri de kayıp ettik • 1.balkan savaşı: Sırbistan, Karadağ, Bulgaristan ve Yunanistan ile savaştık • İkinci balkan savaşı ise bulgaristanın fazla toprak almasın dan dolayı bulgaristana karşı yapılmıştır • Edirne ve kırklar elini geri aldıkkan • Birinci dünya savaşı 1914 ve 1918 yılları arasın da olmuştur • Not: ilk uçak trabluşgarp savaşın da kullanıldı • Birinci dünya savaşın da açılan ilk cephedir • Bol şevik ihtilalin den dolayı Rusya brest letevsk anlaşmasıyla savaştan çekildi • Kanal cephesi • İngilizlerle yapıldı mısırı geri almak için ama kayıp ettik • Surüye Filistin cepesi: İngilizlere karşı açılmıştır son cepedir • ÇANAKKALIE ZAFERİ Mustafa kemal komutasındaki türk ordusunu üstün mucadelesi ile kazanıldı • Bu savaştan sonra m.kemale albay ünvanı verildi • Birinci dünya savaşından sonra omsalı cumhuriyeti Mondros ateşkes anlaşması imzalamıştır • Mondurosun 7ve 24. maddeleri anadolunu işgaline zemin hazırlanmak üzere konulmuştur • Birinci dünya savaşı sonun da yıkılan devletler:Rusya Avusturya Macaristan Almanya • Kurulan devletler;Letonya estonya litvanya • Kurtuluş savaşı öncesin de yapılan kongrelere hazırlık dönemi denilmiştir • İlk olarak sivasta havza genelgesi yayımlanmıştır • Bu genelgede yapılan işgallere karşı tepkilerini dile getirmişlerdir • Amasya genelgesin de yer alan • Vatanın büyünlüğü ve milletin bağımsızlığı tehlikededir: kurtuluş savaşının gerekçesi olarak kabul edilmiştir • İstanbul hükümetine ilk defa karşı çıkılmıştır • Halkı yerel direnişe davet etmiştir • Millet egemenliğinden ilk defa söz edilmiştir • Amasya genelgesi kurtuluş mucadelesinin programı niteligindedir • Erzurum kongresi vilayeti sitte olarak anılan altı doğu Anadolu ilin de bir ermeni devleti kurluması planına karşı toplanılmıştır • Buraya gelen delegeler Anadolu mudafai hukuk cemiyeti tarafından seçilmişlerdir • Erzurum kongresin de vatan bir bütündür parçalanamaz ifadesi yer almıştır • İlk defa milli sınırlardan bahsedilmiştir • İlk defa yeni bir hükümetten burada bahsedilmiştir • Manda ve himayenin kabul edilemeyeceği ilk defa burada dile getirmişlerdir • Erzurum kongresin de sadece iç politika değil dış politika ile ilgili kararlarda alınmıştır • Erzurum kongresi toplanış amacı yerel olmasına rağmen ulusal kararlar alınmıştır • Erzurum kongresin de alınan kararlar aynen kabul edilmiştir. Bazı eklemeler de yapılmıştır. • Anadolu ve Rumeli mudafai hukuk cemiyetleri birleştirilerek milli mucadeleyi tek elden yönetmek istemişlerdir • Manda ve mimaye kesinlikle reddedildi • Temsilciler kurulu ilk defa yürütme yetkisini ALİ FUAT PAŞAYI BATI ANDOLU KUVAYI MILLEYE LUMANDDANI olarak atamıştır • Osmanlı hükumeti ile temsilciler heyeti Amasya görüşmelerinde bir aray gelmiştir • Amasya görüşmelerin de manda ve himaye kesinlikle reddedilmiştir • Vatan toprakları düşmana verilmeyeceği ifade edilmiştir • Mebuslar meclisinin toplanması kararlaştırılmıştır • İtilaf devletleri 16 mart 1920 de resmen istanbulu işgal etmiştir • Osmanlı devleti temsilciler kurulu ile görüşerek anadoludaki hareketi tanımıştır • Mebuslar meclisi toplanarak misaki milli kararlarını tanımıştır • Vatanın bütünlüğü mebuslar meclisi tarafından kabul edilmiştir • Ve mucadele edileceğine karar verilmiştir • Kapitilasyonlara karşı çıkılmıştır ilk defa • Mebuslar meclisinin kararlarını ardın dan itilaf devletleri mebuslar meclisini kapatarak Mustafa kemalin TBMM ni açmasına ortam hazırlamıştır • Kurtuluş savaşın da ilk kurşun Hatay dört yolda atılmıştır • Doğu cephesin de Ermenilere karşı mucadele ettik • Ermenileri burada yenerek ilk zaferimizi aldık • Bu savaşın ardından Ermenilerle gümrü anlaşması yaptık • Tbmm tanıyan ilk devlet ermenistadır • Ermenistan sevr anlaşmsını geçersiz saymıştır • Bu anlaşmanın sonucun da TBMM “YE OLAN GÜVEN ARTMIŞTIR • Bu anlaşmadan sonra doğu cephesi kapanmıştır • İkinci olarak güney cephesin de Fransızlara karşı Maraş,Antep,urfa da kuvayı mılliye birliklerinin üstün mucadeleleri ile burada başarılı sonuçlar alınmıştır • Bu cephe de fransanın hüsrana uğraması ile kapandı • Dopu ve güney cephelerinin kapanmasından sonra buradaki askerler ve muhimmat batı cephesine yollandı • Fransa Ankara anlaşması ile TBMM yi tanıyan ilk itilaf devleti olma onuruna sahip oldular • Batı cephesin de yünan görünümlü İngilizlerle savaşıldı • Milli mücadele de önemli savaşlar batı cephesin de yapıldı • İlk olarak İnönü zaferi alınmıştır • İnönü zaferi TBMM nin kurdu düzenli ordunu kazandı ilk savaştır • Teşkilatı esasiye kabul edildi • Londra konferansı toplandı • İstiklal marşı kabul edildi • Afganistanla dostluk anlaşması imzlandı • Rusya ile dostluk anlaşması olan Moskova anlaşması imzalandı • Londra konferansına TBMM nin davet edilmesi itilaf devletlerince tanındığını kanıtıdır • TBMM nin amacı misaki milliyi kabul ettirmek ve barış yanlısı odlunu göstermektir • Moskova anlaşmasının en önemli maddelerinden birisi de TBMM Yİ tanıyan ilk Avrupa devletinin Rusya olmasıdır • Doğu sınırımız büyük ölçüde belli oldu • Jesşb ıkaraj KARS anlaşması ile belli oldu • İkinci İnönü savaşı • Amaçlar yine aynı. TBMM ye servi kabul ettirmek falan filan • Sonuç da aynı yünanlar yenilmiştir • Bundan sonra yapılan Kütahya Eskişehir savaşın da yünanlar galip geldi • Ve Sakarya nehrinin doğusuna kadar çekildi • Bu malubiyetin ardından tekalifi milli emirleri yayımlandı • Mustafa kemale başkomutanlık yetkisi verildi • Sakarya savaşın da yünanlılara büyük bir darde vurduk • Yünanlar Sakarya nehrinin batısına atılmıştır • Türk ordusu daha hucum gücüne sahip olmadığı için durmuşlardır • Son savunma savaşımızdır • 1863 2. viyanadan sonra Türkler bu zamana kadar hep savunma yapmıştır • ACCAYİP ÖNEMLİ; MUSTAFA KEMAL BU SAVAŞTA “Hattı müdafaa yoktur, sathı müdafaa vardır. O satıh bütün vatandır...” sözünü söylemistir • Bu savaşın ardından gazi unvanı almıştır • bu savaşın ardından Fransa Ankara anlaşmasını imzalayarak anadoludan şutlandırlar • Kafkas devletleri ile kars anlaşması imzalanarak doğu sınırımız belli olmuştur • TBMM VE MİSAKİ MİLLİYİ tanıyan ilk itilaf devleti fransadır • Misaki milliden verinle 2 taviz batum ve Hatay • Büyük savaşı yünanların anadoludan tamamen şutlandı savaştır • Bunun ardından Mudanya ateşkes anlaşması imzalanmıştır • İngiltere Fransa İtalya ve TBMM katıldı • Yünanları İngiltere temsil etti • Kurtuluş savaşının askeri safası sona erdi • Savaşmasan doğu Trakya Marmara ve İstanbul alındı • Osmanlı hukuken sona erdi • Kurtuluş savaşı başarı ile sonuçlandı • Lozan barış anlaşması itilaf devletleri ve TBMM arasında yapılmıştır • Servin geçersiz olduğunu kanıtıdrı • Yabancı okullar, dış borçlar, nüfus mübadelesi, boğazlar, Musul meselesi ve Hatay sorunu çözüme uaşmayan sorunlar • 1.dünya savaşının en son imzalanan anlaşmasıdır Sınırlarımız Yunanistan ile sınır Mudanya’da olduğu gibi Meriç nehri olacak Bulgaristan ile sınır İstanbul ve Nöyyi Antlaşmaları’na göre olacak Bozcaada ve Gökçeada dışındaki Ege adaları Yunanlılar’a verilecek, özellikle sınırlarımıza yakın olan adalar silahlandırılamayaca-(Terbiyeden-Yoksunum)-k 12 ada İtalyanlar’a bırakılacak Türkiye-Suriye sınırı Ankara Antlaşması’na göre belirlenmiştir. Türkiye-Irak sınırı ilgili devletlerin (Türkiye, İngiltere) ikili görüşmelerine bırakılmış, Musul sorunundan dolayı anlaşma sağlanamamıştır. Türkiye-İran sınırı 1639 Kasr-ı Şirin Antlaşması’ndaki gibi kalmış, Zağros Dağları sınır kabul edilmiştir. Doğu sınırımız, Moskova ve Kars antlaşmalarına göre belirlenmiştir. Atatürk ilkelerini sıralayacak olursak; • Cumhuriyetçilik İlkesi: Cumhuriyetçilik, milli egemenliğin hakim kılındığı bir yönetim biçimidir. • Halkçılık İlkesi: Cumhuriyet ile yönetilen bir ülkede, siyasal açıdan kalkınmada, yönetimde, ulus ve devlet imkanlarının kullanılmasında halk yararının gözetilmesi demektir. • Milliyetçilik İlkesi: Türk vatandaşlarının kendi varlığı ve mutluluğu için çalışması, başka ülke insanlarının da ülke bütünlüğüne ve birliğine saygı gösterilmesi anlamı ifade edilmektedir. • Laiklik İlkesi: Din olgusunun çağdaş bir düzeye getirilmesidir. Din ile ilgili işlerin belli bir düzen haline getirilerek, devletin din ve vicdan hürriyetini tanımasıdır. Kısaca din işleri ile devlet işlerinin ayrı tutulması demektir. • Devletçilik İlkesi: Bireylerin özel girişimlerini ve yapacakları faaliyetlerini esas almak kaydı ile gerektiğinde devletin milletimiz adına memleket ekonomisini kontrol altında bulundurması anlamı ifade edilmektedir. • İnkılapçılık (Devrimcilik) İlkesi: Aklın, bilimin ve çağın gerektirdiği yeniliklerin, toplumun ihtiyaçları doğrultusunda yapılmasıdır. • Atatürk inkılaplarının neler olduğuna gelince; • Bunları bazı ana başlıklar altında toplayabiliriz. Atatürk’ün yapmış olduğu inkılaplar; • Sosyal alanda yapılan inkılaplar: Kılık kıyafette değişiklik, tekke ve zaviyelerin kapatılması, takvim, saat ve ölçülerde yapılan değişiklikler, sağlık alanında yapılan düzenlemeler, şapka kanunu, Türk kadınına tanınan haklar. • Siyasal alanda yapılan inkılaplar: Cumhuriyetin ilanı, saltanatın kaldırılması, halifeliğin kaldırılması, çok partili hayata geçiş denemeleri, 1924 anayasasının kabul edilmesi. • Eğitim alanında yapılan inkılaplar: Öğretimin birleştirilmesi, millet mekteplerinin açılması, harf devrimi, medreselerin kapatılması, güzel sanatlarda yapılan yenilikler, Türk Dil ve Tarih Kurumlarının kurulması, üniversite reformları. • Hukuk alanında yapılan inkılaplar: Teşkilatı esasiye kanunu, yeni anayasanın kabulü, medeni kanunun kabulü, Türk ceza kanunu, mecellenin kaldırılması, şeriyye mahkemelerinin kapatılması. • Ekonomik alanda yapılan inkılaplar: Aşar vergisinin kaldırılması, İzmir iktisat Kongresi, çiftçinin özendirilmesi ile ilgili çalışmalar, tarım kredi kooperatiflerinin kurulması, kabotaj kanunu, sanayi teşvik kanunu, 1. ve 2. kalkınma planlarının yapılması, ticaret ve sanayi odalarının kurulması, örnek teşkil edecek çiftliklerin kurulması. • Atatürk ilke ve inkılapları, ülkemizin gelişimi ve çağın yakalanması açısından oldukça önemli atılımlardır. Bu ilke ve inkılaplar Türkiye Cumhuriyeti Devleti’ne ve Türk Milleti’ne dünya devletleri arasında önemli bir prestij sağlamıştır ve tüm dünyaca takdirle karşılanmıştır.

Son güncelleme: 21.04.2014 16:08

DeRDeST

[INDENT=2]EKPSS TARİH NOTLARI

• Türklerin ana yurdu orta asyadır
• Tarihte bilinen ilk türk devleti hun imparatorluğudur.
• Kurucusu Teoman olarak bilinmektedir
• Yıllarca Çinlilerle mücadele etmişlerdir
• Cin Seddi yapılan hun saldırılarına karşı savunma amaçlı yapılmışır
• İslamiyetn önceki Türklerde hükümdara YABGU denilmiştir
• Hun imparatorluğu türklri bir bayrak altında toplayarak ikl kez türk siyasi birliğini sağlamışlardır
• Hun imparatorluğunu en parlak dönemi oğuz han yani mete zamanın da ulaşmışlardır
• Rarihte ikl kez türk isminin kullanıldığı devlet Göktürk devletidir
• Göktürk devleti hun imparatorluğu gibi ÖTÜKENDE kurulmuştur
• Kurucusu bumin kağandır
• Devlet ikiye ayrıulır daha sonra bu iki dvlette maalesef çine esir düşer
• Ve 50 yılık esaret dönemi başlar
• 2.göktürk devleti 681 yılın da kutluk tarafından kurulur
• 2. Göktürk devleti zamanın da ilk türk yazıtları olan Göktürk yazıtları dikilir
• Göktürkler kendilerine ait göktirk alfabesini kullnırlar
• İkl istanbulu kuşatan türk topluluğu Avarlardır
• Musevilipi hırıstiyanlıpı kabul eden ilk türk devletidir
• Bizansla iyi ilişkiler içerisindedirler
• Bizans iran savasşlarında bizansa destek vermişlerdir
• Bizans ordusun da görev almışlardır
• Hazarlar çok ululu bir yapıya sahip bir devlettiler. Bir mahallede hem kilise hem hem cami gibi dini yapıtlar bulunmaktaydı.
• Bu yüzden çok hoş göülü bir yapıya sahip olan avarın yaşadıpı çağa HAZAR BARIŞ ÇAĞI denilmiştir
• İlk yerleşik hayata geçen türk devleti Uygurlardır.
• Türk mimarisi bu dönemde başlamıştır.
• Uygurlar manizim ve budizim dinlrini benimsemişlerdir
• İlk matbayı kullanmışlardır
• İlk kütüphaneyi yapmışlardır
• Yenisey yapıtları Uygurlara aitiir
• Uygur alfabesini kullanmışardır
• Budizim dinin de et yemek yasak oldupu için Uygurlar askeri özelliklerini kısa sürede kayıp etmişlerdir
• İslamiyetten önceki (i.ö) türk devletlerin de
• Devlet yönetimi doğu ve batı olmak üzere ikiye ayrılmıştır
• Ülkenin doğusun da hükümdar batısın da ise yabgu adı ile kardeşi durmuştur
• İ.Ö Türkler de sınıf ayrımı yapılmamıştır
• İ.ö Türkler göcebe bir yaşantıya sahihtirler
• İ.Ö türk devletleri şamanizim ve göktanrı dinini benimsemişlerdir (genelde)
• İ.ö Türkler de devlet işlerinin görülşüldüğü yer kurultay da görüşlür dü
• İ.ö türk devltlerin de cihan hakimiyeti anlayışı vardı
• Cihan hakimiyeti anlayışı bütün dinyaya Türklerin egmen olması demektir
• İ.ö Türkler de kurlutaydan sonraki verilen eğlencelere toy denilmiştir
• İ.ö Türkler dokumacılık ve avlanma gibi ekonomik faliyetlerde bulunmuşlardır,
• Türkler islamiyetle 751 yılın da Karluklarla tanışmışardı
• İslamiyeri kabul eden ilk türk boyu Karluklardır
• İlk Müslüman türk devleti karahanlılardır
• Karahanlılar zamanın dailk cami yapılmıştır
• Karahanlılar islamiyeti resmi devlet dini olarak kabul etmişlerdir
• Gazneli devletini sultan gazneli Mahmut kurmuştur
• Türk tarihin de sultan ünvanınnı kullanan gazneli mahmuttur
• Türk İslam devletlrinin en büyüklerinden birisidir
• Selçuk bey tarafından temelleri atıldı ve oğulları tarafından tam bir devlet haline geldi
• İlk hükümdarı tuprul beydir
• 1040 yılın da Selçuklu devleti gaznelilerle dandanakan savaşa yapmışlardır. Burada maazzam bir zafer alan Selçuklu yükselişe devam etmişrir.
• Dandanakan zaferi serasında taht ta Tuğrul bey ve çarpı bey vardı
• Çağrı beyin oplu Alparslan taht a geçti ve vizzamülmilkü sultanıu (vezir) i yaptı
• Pasinler savaşı bizansla yapılan ilk savaştır
• Miryakefelon savaşı sonun da Anadolu tamamen biznstan alınmıştır
• Yassi çimen savaşı selçuklı ve harzemşahlar arasından yapılmıştır

• Alp arslanın komutasındaki Selçuklu ordusu 26 apustos 1071 yılın a kanta kuzenin komutasın daki Bizans ordusunu yenerek tüklerin anadoluya kaısını açmıştır
• Alparslan malazgit savaşından sonra ordusundaki komutanlkara anadoluya gidip hetih yapmalarını söyledi
• Hatta hangi komutan nereyi fet ederse orası onun beyliği durumuna geleceğini söyledi ve anadolunun hızlı bir şekilde Türkleşmesini saplamıştır.
• Bu olaya birinci beylikler dönemi denilmiştir.
• Bu dönemde kurulan beylikler şunlardır
• Saltuklular
• Artuklular
• danışmentliler
• Sultan melih şah halife tarafından 25 nisan 1087 de dünya hükümdarı ilan edildi
• Melih şahın ölmesi üzerüne oğullaı arasında saltanat savaşları başadı
• Ülke bu şekilde karışıklıklarla çalkalanır oldu ve iyice zayıfladı
• 1243 yılında Moğollara yenilerek tamamen ortadan kalkmıştı
• Bu yenilgini üzerine Selçuklu topraklarında yeni beylikler kurumluya başlamıştır ve bu döneme 2.beylik dönemi denilmiştir
• Bu dönemde kurulan beylikler
• Ramazanoğulları
• Dulkadiroğulları
• Hamitoğulları
• Candaroğulları
• Karahanoğulları
• Karamanoğulları
• Germenoğulları
• VD EN ÖMENLİSİ OSMANOĞULLARI
• Süleyman şahın mücadeleleri sonucunda İznik merkez olmak üzere anadalu Selçuklu devleti kululmuştur
• Anadolu Selçuklu devleti haçlılarla mücadele etmişlerdir
• Haçlı seferleri toplam 4 tanı omuştur
• Tek başarıya ulaşa haçlı seferi birinci haçlı seferidir
• Selçuklu devletlerinde kültür vemedeniyet çok gelişmiştir
• Nizamülk mülk medreseleri tarihdeki ilk ünüversitelerdir
• Selçuklu mimari olarak da anadoluya çok hizmeltlerde bulunmuştur.
• Kervansarayların da yapılması da ticarete verilern önemin bir göstergesidir
• Sigortacılık da bu zaman başlamıştır
• Selçukluda büyük ve disiplinli bir ordu vardır
• Kültür ve sanat alanın da da önemli gelişmler yşanmıştır
• Osmanlı devleti 1299 yılın da kilk urulmuştur
• İlk padişahı Osman gazidir ilk parayı da Osman gazi bastırmıştır
• Palekeon bizansla yapılan ilk savaştır
• İlk Osmanlıya katılan beylik karasioğullarıdır
• Tımar sisiteini ilk kez Orhan bey uygulamıştır
• Bizanstan çimpe kalesinin alınması ile rumeliye geçiş saplanmıştır
• 1.murad edirneyi başkent yaptı
• Hüdavendigar ünvanını aldı
• Sırssındığı savaşı haçlılarla yapılan ilk savaştır
• Birinci kosava savaşı sırasında 1.murat şehit edildi
• Niğbolu zaferini yıldırım Beyazıt zamanında olmuştur
• Bunun ardına Edirne segedin anlaşması imzalanmıştır
• Osmanlı haçlı arasında yapılan ilk anlaşmasır
• Ankara savaşı 1402 yılında Timur ile yapılmıştır
• Bu savaşı timurunun kazanması sonucunda Anadolu da siyasi birlik bozulmuştur
• Yıldırımın oğulları arasında süren taht kavgaları yaşanmıştır
• Bu döneme fetret devri denilmiştir
• 2.murat Varna savaşın da haçlılar bozguna uğratılmıştır
• 2.kosavanın kazanılması ile balkanlardaki Osmanlı hakimiyeti kesinleşmiş oldu
• Haçlılarla yapılan son savaştrır
• FATİH SULTAN MEHMET istanbulu fet etmiştir
• Rönesans ve Osmanlının yükselmesi başlamıştır
• Feodalite rejimi sona ermiştir
• Mara yünanistan Sırbistan Bosna-hersek Arnavutluk kuzey ege adalarını fet etmiştir
• Bosna-hersek kendi isteklri ile islamiyeti kabul etti
• İlk deniz savaşı çelebi Mehmet zamanın da oldu
• Şeyh Bedrettin isyanı çıktı (dini amaçlı ilk isyan Osmanlıda)
• Osmanlı devletin de ilk halife YAVUZ SULTAN SELİM”dir
• Anadolu türk siyasi birliği dulkadir oğulları beyliğinin alınması ile sağlanmıştır
• Osmanlının en parlak dönemi kanuni sultan Süleyman zamanın da ulaşmıştır
• Akdeniz kanuni zamanın da tamamen türk denizi olmuştur
• Preveze deniz zaferi kazanıldı
• Mimar Sinan by dönemde yaşadı
• Osmanlı en geniş sınırlarına 3.murat zamanın da ulaşmıştır
• Osmanlının ilk toprak kaybettiği anlaşma karlofça anlaşmasıdır
• Avrupanın üstünlünü kabul etimiz anlaşma pasarofçadır
• Osmanlıda ilk batılı gelişmeler lale devrin de başlamıştır
• İlk matma ilk fabrikalar yapıldı
• 3.selim zamanın da yapılan yeniliklere nizamul cedittir
• Düzenlenen Avrupa tarzı ilk ordumuz olan nizami cedit ordusudur
• Osmanlı da en çok değişiklik yapan yenilik yapan padişah 2.mahmuttur
• İlk nufus sayımı bu zaman yapılmıştır
• Yeni çeri ocağı kaldırıldı
• Senedi itifakı imzaldı ayanlarla
• Abdulmecid zamanın da Tanzimat fermanı yayımlandı
• Hırıstıyanlarla müslimanlar arasındaki eşitlik salan de askeri vememurluk hariç
• Islahat fermanı kırım savaşından sonra yayımlandı
• İlk borçlanma kırım savaşından sonra yapıldı dış borç
• 2.kanuni esasiye yayımladı (1876)
• Yönetim şekli değişti
• Meclis kuruldu
• 93 harbi sebebi ile tekrar kapatıldı
• Türk tarihin deki ilk siyasi parti ittihat ve terraki partisidir
• 1909 yılında ise 2.meşrutüyet ilan edidi
• 2.meşrutiyeti yıkmak için darbe girişimi yapıldı 31 mart olayıdır
• Padişah sultan ünvanını ilk kullanan 1.murattır
• Kazasder: milli eğitim,adalet, defterdar: maliye, nişancı:yazı işleri müdürü, divanı humayum; bakanlar kurulu,
• Divanın başkanı vezirdir
• Kapukulu ordusunu birinci murat kurmuştur
• Osmanlı ordusunun büyük ve önemli bölümünü tımar lı sipahiler oluştururdu
• Abdul Hamit dönemin de duyumu umumiye kuruldu
• İtalyanlarla yaptığımız Trablusgarp savaşı kaybettikten sonra uşi anlaşmasını imzaladık
• Kuzey Afrika daki son toprağımız olan yeri de kayıp ettik
• 1.balkan savaşı: Sırbistan, Karadağ, Bulgaristan ve Yunanistan ile savaştık
• İkinci balkan savaşı ise bulgaristanın fazla toprak almasın dan dolayı bulgaristana karşı yapılmıştır
• Edirne ve kırklar elini geri aldıkkan
• Birinci dünya savaşı 1914 ve 1918 yılları arasın da olmuştur
• Not: ilk uçak trabluşgarp savaşın da kullanıldı
• Birinci dünya savaşın da açılan ilk cephedir
• Bol şevik ihtilalin den dolayı Rusya brest letevsk anlaşmasıyla savaştan çekildi
• Kanal cephesi
• İngilizlerle yapıldı mısırı geri almak için ama kayıp ettik
• Surüye Filistin cepesi: İngilizlere karşı açılmıştır son cepedir
• ÇANAKKALIE ZAFERİ Mustafa kemal komutasındaki türk ordusunu üstün mucadelesi ile kazanıldı
• Bu savaştan sonra m.kemale albay ünvanı verildi
• Birinci dünya savaşından sonra omsalı cumhuriyeti Mondros ateşkes anlaşması imzalamıştır
• Mondurosun 7ve 24. maddeleri anadolunu işgaline zemin hazırlanmak üzere konulmuştur
• Birinci dünya savaşı sonun da yıkılan devletler:Rusya Avusturya Macaristan Almanya
• Kurulan devletler;Letonya estonya litvanya
• Kurtuluş savaşı öncesin de yapılan kongrelere hazırlık dönemi denilmiştir
• İlk olarak sivasta havza genelgesi yayımlanmıştır
• Bu genelgede yapılan işgallere karşı tepkilerini dile getirmişlerdir
• Amasya genelgesin de yer alan
• Vatanın büyünlüğü ve milletin bağımsızlığı tehlikededir: kurtuluş savaşının gerekçesi olarak kabul edilmiştir
• İstanbul hükümetine ilk defa karşı çıkılmıştır
• Halkı yerel direnişe davet etmiştir
• Millet egemenliğinden ilk defa söz edilmiştir
• Amasya genelgesi kurtuluş mucadelesinin programı niteligindedir
• Erzurum kongresi vilayeti sitte olarak anılan altı doğu Anadolu ilin de bir ermeni devleti kurluması planına karşı toplanılmıştır
• Buraya gelen delegeler Anadolu mudafai hukuk cemiyeti tarafından seçilmişlerdir
• Erzurum kongresin de vatan bir bütündür parçalanamaz ifadesi yer almıştır
• İlk defa milli sınırlardan bahsedilmiştir
• İlk defa yeni bir hükümetten burada bahsedilmiştir
• Manda ve himayenin kabul edilemeyeceği ilk defa burada dile getirmişlerdir
• Erzurum kongresin de sadece iç politika değil dış politika ile ilgili kararlarda alınmıştır
• Erzurum kongresi toplanış amacı yerel olmasına rağmen ulusal kararlar alınmıştır
• Erzurum kongresin de alınan kararlar aynen kabul edilmiştir. Bazı eklemeler de yapılmıştır.
• Anadolu ve Rumeli mudafai hukuk cemiyetleri birleştirilerek milli mucadeleyi tek elden yönetmek istemişlerdir
• Manda ve mimaye kesinlikle reddedildi
• Temsilciler kurulu ilk defa yürütme yetkisini ALİ FUAT PAŞAYI BATI ANDOLU KUVAYI MILLEYE LUMANDDANI olarak atamıştır
• Osmanlı hükumeti ile temsilciler heyeti Amasya görüşmelerinde bir aray gelmiştir
• Amasya görüşmelerin de manda ve himaye kesinlikle reddedilmiştir
• Vatan toprakları düşmana verilmeyeceği ifade edilmiştir
• Mebuslar meclisinin toplanması kararlaştırılmıştır
• İtilaf devletleri 16 mart 1920 de resmen istanbulu işgal etmiştir
• Osmanlı devleti temsilciler kurulu ile görüşerek anadoludaki hareketi tanımıştır
• Mebuslar meclisi toplanarak misaki milli kararlarını tanımıştır
• Vatanın bütünlüğü mebuslar meclisi tarafından kabul edilmiştir
• Ve mucadele edileceğine karar verilmiştir
• Kapitilasyonlara karşı çıkılmıştır ilk defa
• Mebuslar meclisinin kararlarını ardın dan itilaf devletleri mebuslar meclisini kapatarak Mustafa kemalin TBMM ni açmasına ortam hazırlamıştır
• Kurtuluş savaşın da ilk kurşun Hatay dört yolda atılmıştır
• Doğu cephesin de Ermenilere karşı mucadele ettik
• Ermenileri burada yenerek ilk zaferimizi aldık
• Bu savaşın ardından Ermenilerle gümrü anlaşması yaptık
• Tbmm tanıyan ilk devlet ermenistadır
• Ermenistan sevr anlaşmsını geçersiz saymıştır
• Bu anlaşmanın sonucun da TBMM “YE OLAN GÜVEN ARTMIŞTIR
• Bu anlaşmadan sonra doğu cephesi kapanmıştır
• İkinci olarak güney cephesin de Fransızlara karşı Maraş,Antep,urfa da kuvayı mılliye birliklerinin üstün mucadeleleri ile burada başarılı sonuçlar alınmıştır
• Bu cephe de fransanın hüsrana uğraması ile kapandı
• Dopu ve güney cephelerinin kapanmasından sonra buradaki askerler ve muhimmat batı cephesine yollandı
• Fransa Ankara anlaşması ile TBMM yi tanıyan ilk itilaf devleti olma onuruna sahip oldular
• Batı cephesin de yünan görünümlü İngilizlerle savaşıldı
• Milli mücadele de önemli savaşlar batı cephesin de yapıldı
• İlk olarak İnönü zaferi alınmıştır
• İnönü zaferi TBMM nin kurdu düzenli ordunu kazandı ilk savaştır
• Teşkilatı esasiye kabul edildi
• Londra konferansı toplandı
• İstiklal marşı kabul edildi
• Afganistanla dostluk anlaşması imzlandı
• Rusya ile dostluk anlaşması olan Moskova anlaşması imzalandı
• Londra konferansına TBMM nin davet edilmesi itilaf devletlerince tanındığını kanıtıdır
• TBMM nin amacı misaki milliyi kabul ettirmek ve barış yanlısı odlunu göstermektir
• Moskova anlaşmasının en önemli maddelerinden birisi de TBMM Yİ tanıyan ilk Avrupa devletinin Rusya olmasıdır
• Doğu sınırımız büyük ölçüde belli oldu
• Jesşb ıkaraj KARS anlaşması ile belli oldu
• İkinci İnönü savaşı
• Amaçlar yine aynı. TBMM ye servi kabul ettirmek falan filan
• Sonuç da aynı yünanlar yenilmiştir
• Bundan sonra yapılan Kütahya Eskişehir savaşın da yünanlar galip geldi
• Ve Sakarya nehrinin doğusuna kadar çekildi
• Bu malubiyetin ardından tekalifi milli emirleri yayımlandı
• Mustafa kemale başkomutanlık yetkisi verildi
• Sakarya savaşın da yünanlılara büyük bir darde vurduk
• Yünanlar Sakarya nehrinin batısına atılmıştır
• Türk ordusu daha hucum gücüne sahip olmadığı için durmuşlardır
• Son savunma savaşımızdır
• 1863 2. viyanadan sonra Türkler bu zamana kadar hep savunma yapmıştır
• ACCAYİP ÖNEMLİ; MUSTAFA KEMAL BU SAVAŞTA “Hattı müdafaa yoktur, sathı müdafaa vardır. O satıh bütün vatandır...” sözünü söylemistir
• Bu savaşın ardından gazi unvanı almıştır
• bu savaşın ardından Fransa Ankara anlaşmasını imzalayarak anadoludan şutlandırlar
• Kafkas devletleri ile kars anlaşması imzalanarak doğu sınırımız belli olmuştur
• TBMM VE MİSAKİ MİLLİYİ tanıyan ilk itilaf devleti fransadır
• Misaki milliden verinle 2 taviz batum ve Hatay
• Büyük savaşı yünanların anadoludan tamamen şutlandı savaştır
• Bunun ardından Mudanya ateşkes anlaşması imzalanmıştır
• İngiltere Fransa İtalya ve TBMM katıldı
• Yünanları İngiltere temsil etti
• Kurtuluş savaşının askeri safası sona erdi
• Savaşmasan doğu Trakya Marmara ve İstanbul alındı
• Osmanlı hukuken sona erdi
• Kurtuluş savaşı başarı ile sonuçlandı
• Lozan barış anlaşması itilaf devletleri ve TBMM arasında yapılmıştır
• Servin geçersiz olduğunu kanıtıdrı
• Yabancı okullar, dış borçlar, nüfus mübadelesi, boğazlar, Musul meselesi ve Hatay sorunu çözüme uaşmayan sorunlar
• 1.dünya savaşının en son imzalanan anlaşmasıdır
Sınırlarımız
Yunanistan ile sınır Mudanya’da olduğu gibi Meriç nehri olacak
Bulgaristan ile sınır İstanbul ve Nöyyi Antlaşmaları’na göre olacak
Bozcaada ve Gökçeada dışındaki Ege adaları Yunanlılar’a verilecek, özellikle sınırlarımıza yakın olan adalar silahlandırılamayaca-(Terbiyeden-Yoksunum)-k
12 ada İtalyanlar’a bırakılacak
Türkiye-Suriye sınırı Ankara Antlaşması’na göre belirlenmiştir.
Türkiye-Irak sınırı ilgili devletlerin (Türkiye, İngiltere) ikili görüşmelerine bırakılmış, Musul sorunundan dolayı anlaşma sağlanamamıştır.
Türkiye-İran sınırı 1639 Kasr-ı Şirin Antlaşması’ndaki gibi kalmış, Zağros Dağları sınır kabul edilmiştir.
Doğu sınırımız, Moskova ve Kars antlaşmalarına göre belirlenmiştir.
Atatürk ilkelerini sıralayacak olursak;
• Cumhuriyetçilik İlkesi: Cumhuriyetçilik, milli egemenliğin hakim kılındığı bir yönetim biçimidir.
• Halkçılık İlkesi: Cumhuriyet ile yönetilen bir ülkede, siyasal açıdan kalkınmada, yönetimde, ulus ve devlet imkanlarının kullanılmasında halk yararının gözetilmesi demektir.
• Milliyetçilik İlkesi: Türk vatandaşlarının kendi varlığı ve mutluluğu için çalışması, başka ülke insanlarının da ülke bütünlüğüne ve birliğine saygı gösterilmesi anlamı ifade edilmektedir.
• Laiklik İlkesi: Din olgusunun çağdaş bir düzeye getirilmesidir. Din ile ilgili işlerin belli bir düzen haline getirilerek, devletin din ve vicdan hürriyetini tanımasıdır. Kısaca din işleri ile devlet işlerinin ayrı tutulması demektir.
• Devletçilik İlkesi: Bireylerin özel girişimlerini ve yapacakları faaliyetlerini esas almak kaydı ile gerektiğinde devletin milletimiz adına memleket ekonomisini kontrol altında bulundurması anlamı ifade edilmektedir.
• İnkılapçılık (Devrimcilik) İlkesi: Aklın, bilimin ve çağın gerektirdiği yeniliklerin, toplumun ihtiyaçları doğrultusunda yapılmasıdır.
• Atatürk inkılaplarının neler olduğuna gelince;
• Bunları bazı ana başlıklar altında toplayabiliriz. Atatürk’ün yapmış olduğu inkılaplar;
• Sosyal alanda yapılan inkılaplar: Kılık kıyafette değişiklik, tekke ve zaviyelerin kapatılması, takvim, saat ve ölçülerde yapılan değişiklikler, sağlık alanında yapılan düzenlemeler, şapka kanunu, Türk kadınına tanınan haklar.
• Siyasal alanda yapılan inkılaplar: Cumhuriyetin ilanı, saltanatın kaldırılması, halifeliğin kaldırılması, çok partili hayata geçiş denemeleri, 1924 anayasasının kabul edilmesi.
• Eğitim alanında yapılan inkılaplar: Öğretimin birleştirilmesi, millet mekteplerinin açılması, harf devrimi, medreselerin kapatılması, güzel sanatlarda yapılan yenilikler, Türk Dil ve Tarih Kurumlarının kurulması, üniversite reformları.
• Hukuk alanında yapılan inkılaplar: Teşkilatı esasiye kanunu, yeni anayasanın kabulü, medeni kanunun kabulü, Türk ceza kanunu, mecellenin kaldırılması, şeriyye mahkemelerinin kapatılması.
• Ekonomik alanda yapılan inkılaplar: Aşar vergisinin kaldırılması, İzmir iktisat Kongresi, çiftçinin özendirilmesi ile ilgili çalışmalar, tarım kredi kooperatiflerinin kurulması, kabotaj kanunu, sanayi teşvik kanunu, 1. ve 2. kalkınma planlarının yapılması, ticaret ve sanayi odalarının kurulması, örnek teşkil edecek çiftliklerin kurulması.
• Atatürk ilke ve inkılapları, ülkemizin gelişimi ve çağın yakalanması açısından oldukça önemli atılımlardır. Bu ilke ve inkılaplar Türkiye Cumhuriyeti Devleti’ne ve Türk Milleti’ne dünya devletleri arasında önemli bir prestij sağlamıştır ve tüm dünyaca takdirle karşılanmıştır.

#21.04.2014 16:08 0 0 0

Önceki Konu: Ekpss Hazırlık Notları - Coğrafya

Sonraki Konu: Hangi gözyaşının kimyası farklıdır?