Ekpss Hazırlık Notları - Coğrafya
Son güncelleme:
-
[INDENT=2]EKPSS COĞRAFYA NOTLARI
• Bitki çeşitliliğinin en fazla olduğu bölgemiz Marmara bölgesidir
• Maden bakımından gelişmiş olmasına rağmen endistüriyel olarak gelişmemiş olan bölgemiz doğu Anadolu bölgemizdir
• Turizm gelirleri en fazla olan bölgemiz Marmara bölgemizdir
• Termal turizm bakımından yoğun olan bir bölge kırıklı bir yapıya sahiptir
• Yatak uzunluğu en fazla olan akarsuyumuz KIZILIRMAK tır
• Türkiyede ki kapalı havzaların en belirgin özelliği sularının tatlı olmasıdır
• Türkiye de 4 mevsimin zamanın da yaşanması matematiksel konumunun sonucudur
• Aynı anda 4 mevsimin yaşanması özel konumunu sonucudur
• Yaz mevsimin de en sıcak bölgemiz güney doğu Anadolu bölgemizdir
• Alimilyumun hammadesi boksittir
• Boksit seydişehirde çıkarılır
• En az yağış alan bölgemiz iç Anadolu bölgemizdir
• En az orman bulunan bölgemiz güney doğu Anadolu bölgemizdir
• Türkiyi de pamuk en çok
• Güney doğu
• Ege ve Akdeniz bölgesin de yetişir
• Ülkemizde en çok enerji üreten barajlarımız
• Atatürk barajı
• Karaya ve kebandır
• Gap dan en fazla Şanlıurfa yararlanır
• Türkiyenin en büyük termik santrali Afşin Elbistan termik santralidir
• Akdeniz bölgesin de kaplıca trizmi yoktur
• Zeytin üretimin de Türkiye de
• Ege sofralık zeytin Marmara sanayi zeytini açısından en zengin bölgemizdir
• Yer fıstığı üretimin de birinci bölgemiz ak denizdir
• Mısır ve soya fasulyesi üretimin de Akdeniz en fazla üretimi yapar
• Karadeniz bölgemizde en fazla yağış son bahar da görünmektedir
• Akdeniz bölgemizde en fazla yağış kışın görünmektedir
• Dünyanın en uzun nehri nil nehridir
• Türkiyenin en büyük kapalı havsası van gölü – en büyük tatlı su havzası beyşeyir – en büyük gölümüz ise van gölümüzdür
• Tere rossa toprak tipi Akdeniz bölgemizde çernezyum Karadeniz ve Erzurum kars bölümün de görülür
• Karstik oluşumlar en fazla Akdeniz bölgemizde bulunur
• Türkiye de en fazla dağlık alanlar doğu Anadolu Karadeniz ve ak denizdir
• Türkiyenin en büyük limanları İstanbul İzmir ve mersindi
• Türkiyenin en büyük ithalat limanı İstanbul, en büyük ihracat limanı izmirdir
• Türkiyede balıkçılık Karadeniz, Marmara, ege ve Akdeniz de görülür
• Denizlerimizin en tuzluluk sıralaması Akdeniz egedenizi ve Karadeniz dir
• Turzm bakımndan en zengin bölgelerimiz Marmara ege ve akdenizdir
• Sanayileşme Marmara, ege ve iç Anadolu
• Nufuslaşma
• Marmara, iç Anadolu ve egedir
• Türkiyenin en gelişmiş sınır kapısı kapıkulu sınır kapısı Bulgaristan sınırı
• Yunanistan ile gümrük ege kapımız ıspaladır.
• Ege bölgesin de en uzun kıyılara sahip olan ilimiz muğladır. Dünya da ise volgadır
• Dünyanın en az yağış alan yeri avusturalya kıtasıdır
• Türkiye de petrol aramalarına ilk defa İskenderun da başlanmıştır
• Türkiye heyelan en çok kış mevsimin de görülür ve Karadeniz de
• Türkiyenin doğusu ile batısı arasında 76 dakikalık zaman farkı vardır.
• Kümes hayvancılığı en fazla Marmara bölgesin de yaygındır
• Türkiyenin en doğusun da Iğdır bulunur
• Türkiye de çay sadece doğu Karadeniz bölgesin de yetiştirilir
• Ulaşım yapılan tek akarsuyumuz Bartın çayıdır
• Ülkemiz de ilk fabrika uşak ta ilk demir çelik fabrikası ise karabükde kurulmuştur
• Kayısı fındık ve çay üretimin de ülkemiz dünya da ilk sıradadır
• Ülkemiz de ipek böcekçiliği Marmara bölgesin de yapılır
• En uzun kara sınırımız Suriye iledir
• Dünyanın en büyük akarsuyu amazondur
• Dünyanın en uzun akarsuyu missisippi dir
• Dünyanın ilk haritası türk denizci PİRİ REİS tarafından çizilmiştir
• Yaşam palezoik çağ zamanın da başlamıştır
• Konya ülkemizin tahıl ambarı olarak bilinmektedir
• Ülkemiz de en çok yetiştirilen tahıl ürünü buğdaydır
• Buğday en çok iç Anadolu bölgesin de yetiştirilir
• Mısır üretimi ülkemizde Akdeniz ve Karadeniz de yapılmaktadır
• Kenevir,çay,haşhaş,p-(Terbiyeden-Yoksunum)-irinç,şekerpancarı devlet kontrolünde yetiştirilen tarım ürünlridir
• Pirinç en çok Marmara bölgesin de yetişir
• Mercimek iç Anadolu bölgesi
• Fasulye iç Anadolu
• Tütün ege bölgesi
• Şeker pancarı iç Anadolu
• Pamuk güney doğu Anadolu
• Haşhaş doğu Karadeniz
• Ayçiçeği doğu Karadeniz
• Üzüm ege
• Elma bütün bölgeler
• Finduk Karadeniz
• Turunçgiller Akdeniz
• Sebzecilik en fazla Akdeniz en az doğu ve güneydoğu Anadolu
• Patates her yer
• İthal yani aldığımız tarım üruünleri
• Kakao,kahve,pirinç,m-(Terbiyeden-Yoksunum)-uz,kivi…
• İhracat ettiğimiz yani sattığımız tarım ürünleri
• Fındık,Antep fıstığı,pamuk,kayısı-(Terbiyeden-Yoksunum)-,haşhaş…
• Başlangıç meridyenine olan uzaklık ve ekvatora olan uzaklığın verilerek gösterilern konuma MATEMATİKSEL KOMUM denir
• Bir yerin yer altı zenginlikleri, doğal kaynakları,aynı anda 4 mevsimin yaşanması gibi durumlar ise özel konumu ifade eder
• Türkiye 36-42kuzey paralelleri ve 26-45 doğu merinyenleri arasındadır
• Kış mevsimin de ığdırın yerl saatini yazın ise izmirin yerel saatini ortak saat olarak kullanırız
• Komşularımız için de yüz ölçümü en fazla olan irandır
• Dışarıdan gelip Türkiye e denize dökülen akarsularımız
• Meliç: yünanistandan egeye
• Asi: lübnanadan gelip hataydan denize dökülür
• Güneydeki en uç noktamız hataydır
• Ülkemiz de doğuğ sışarıya dökğlenler
• Fırat,Dicle nehirleri Türkiye de doğup iran Suriye üzerinden Bosna körfezine dökülür
• Aras ve Kura ise ülkemizden çıkıp hazar denizine dökülür
• Tamamı Türkiye sınırların kalan akarsularımız
• Batı da en uç noktamız gökçe adadır
• Türkiye de en fazla yağış alan yer Muğla-mengeşe Karadeniz de ise rize
• En az yağış ise Konya dır
• İlk güzellik yarışması kaz dağarlın da olmuştur
Türkiyenin Sınır Komşuları
BATI KOMŞULARIMIZ
• Türkiye’nin batıda iki komşusu vardır; Bulgaristan ve Yunanistan.
• Türkiye’nin kuzeybatı komşusu Bulgaristan’dır. Türkiye’nin Bulgaristan sınırı alçak düzlüklerden oluşur. Meriç Irmağı sınırın küçük bir bölümünü oluşturur.
• Bulgaristan’ın ortasında bulunan Balkan Dağları ülkeyi, doğu-batı ekseninde ikiye böler. Sınıra yakın bölgelerde ise Rodop Dağları bulunur.
• Meriç, Yunanistan sınırının tamamını oluşturur.
• Yunanistan sınırı alçak düzlüklerden oluşur.
• Ege’de çok sayıda Yunan adası vardır. Kimi adalar, o kadar yakındır ki, Türkiye’den adadaki arabalar bile seçilebilir.
• Yunanistan ile kıta sahanlığı konusunda anlaşmazlık yaşanmaktadır.
DOĞU KOMŞULARI
• Yakın zamana kadar Türkiye’nin iki doğu komşusu vardı: İran ve Sovyetler Birliği. Ancak, 1989 yılında Sovyetler Birliği dağılınca yeni komşularımız oldu.
• Gürcistan, Ermenistan ve Nahcivan yeni komşumuz olurken, artık Sovyetler Birliği ile sınırımız kalmadı.
• Bu dönemde, İran ile sınırımız değişmedi. Aslında, Türkiye-İran sınırı, yüzyılları aşan, ülkemizin en eski sınırıdır.
• Doğu sınırımızın tamamı dağlık bölgelerden oluşur.
• Kısa aralıklarla akarsular sınırı çizse de, genellikle doğu sınırımızı dağların zirveleri oluşturur.
• 1990’ların başında Ermenistan’ın giriştiği bir işgal hareketi ile Türkiye’nin Azerbaycan ile teması kesilmiştir. Ermenistan, hala bu toprakları işgal etmektedir.
GÜNEY KOMŞULARIMIZ
• Türkiye’nin güney sınırını Suriye ve Irak oluşturur.
• Suriye sınırı geniş düzlüklerden oluşur.
• Irak sınırı ise dağlıktır.
• Irak sınırımız Lozan’da çizilmiştir. Ancak, Musul ve çevresi sorunu Lozan’da çözülememiştir. Türkiye, bölgenin kendisine ait olduğunu savunmuş, ancak İngiltere bölgeyi, yeni kurulan Irak’a bağlamayı başarmıştır.
• Suriye sınırımız da Lozan Antlaşması ile çizilmiştir. Ancak, bu antlaşmada Hatay bulunmuyordu.
• Bağımsız Hatay, 1939 yılında kendisini fesih ederek, Türkiye’ye katılmaya karar verdi. Suriye bu karara karşı çıktı. İkinci Dünya Savaşı öncesinde bölgeden sorumlu olan Fransa kararı sessizce onayladı.
•
Coğrafi Bölgelerin Özellikleri Kısa Özet
Marmara Bölgesinin Özellikleri
Marmara denizinin etrafında yer almakta olan ve denizin etkisinin ulaştığı yörelerin benzer özellikler göstermesi
Yükselikli az olan ova ve yaylaların geniş bir yer kaplaması
Karadeniz ve akdeniz iklimi arasında geçiş özelliği olması
Ülkenin en gelişmiş sanayi kuruluşlarının bu bölgede olması
Bölgede sanayinin ticaretin ve ulaşımın gelişmiş olması
Diğer özelliği ise çok fazla göl bulunması
Ege Bölgesinin Özellikleri
1. Dağların kıyıya dik uzanması
2. Dağların arasında çöküntü ovaların yer alması
3. Ilıman olan akdeniz ikliminin iç bölgeleri doğru gitmesi
4. Kıyılarının çok girintili çıkıntılı olması
5. Önemli ihracat limanın olması
6. Nüfusun özellikle kıyı bölgelere doğru yoğunlasması
Akdeniz Bölgesinin Özellikleri
1. Batı ve Orta Toros Dağları’nın kıyıya paralel uzanması ve bir set gibi kıyının hemen ardında yükselmesi
2. Dağların hemen yükselmesi nedeniyle kıyı ovalarının genellikle dar olması (Çukurova hariç)
3. Bütün bölgede tipik Akdeniz ikliminin görülmesi
4. Bütün bölgede tipik Akdeniz bitki örtüsünün görülmesi
5. Kıyıların çok girintili çıkıntılı olmaması
6. Türkiye’nin en büyük ovası olan Çukurova’nın bu bölgede bulunması
7. Nüfusun kıyı kesiminde ve tarım-sanayinin geliştiği kent merkezlerinde yoğunlaşması
İç Anadolu Bölgesinin Özellikleri
1. Bu bölgenin hemen hemen tamanının ova ve yayla üzerine kurulması
2. Bu ovalar ve yaylarlar dağla çevrilidir.
3. Bütün bölgede tahıl üretimi olması
4. Tipik kara iklimi görülmesi
5. Türkiye’nin başkenti Ankaranın bu bölgede olması
6. Bölgede fazla göl bulunmaması
Karadeniz Bölgesinin Özellikleri
1. Kuzey anadolu dağlarının kıyıya paralel uzanıyor olması
2. Kıyının hemen ardından yükselen dağlar nedeniyle geniş ova ve yaylaların bulunmaması
3. Karadeniz kıyılarının girintili çıkıntılı olmaması
4. Bütün bölgede yağışlı Karadeniz ikliminin görülmesi
5. Bütün bölgede gür ormanların bulunması
6. Bölgede çay ve fındık gibi yalnızca bu yöreye özgü bitkilerin yetişebilmesi
7. Nüfusun kıyıyı takip eden otoyol boyunca yoğunlaşması
8. Bölgede balıkçılığın yaygın olarak yapılması
Doğu Anadolu Bölgesinin Özellikleri
1. Doğu anadolu bölgesinin ortalama yükseliği fazladır.
2. Bölge deniz etkisinden uzaktır.
3. Doğu anadolu bölgesi çok dağlıktır. Türkiye’deki en çok volkanik dağ ve en yüksek dağlar bu bölgededir.
4. Bölgedeki dağlar arasında ova ve yaylalar yer almaktadır.
5. Bütün bölgede karasal iklim hakimdir
6. Bölgede nüfus azdır ve yerleşim seyrektir.
7. Bölgede en önemli ekonomik faaliyetin hayvancılık olması; sanayi ve turizmin gelişmemiş olması;
8. Bölgede bulunan çok sayıda baraj sayesinde enerji üretiminin yoğun olması
Güneydoğu Anadolu Bölgesinin Özellikleri
1. Buharlaşmanın çok olması nedeniyle bölgenin çok sıcak ve kurak olması;
2. Güneydoğu Toroslar’ın güneyinde ova ve yaylaların geniş bir alan kaplaması;
3. Bölgenin orta kesiminde sönmüş bir volkan olan Karacadağ’ın; doğu kesiminde ise Mardin Dağları’nın yer alması.
4. Batı kesiminde Akdeniz ikliminin görülmesi;
5. Bölgenin hakim bitki örtüsünün bozkır olması;
6. Bölgede nüfusun az ve yerleşmenin seyrek olması;
7. Bölgede en önemli ekonomik faaliyetin hayvancılık ile sınırlı olması