Ağır Metal Tehdidi
Son güncelleme:
-
metal zehirlenmeleri - kurşun zehirlenmesi - cıva zehirlenmesi - arsenik zehirlenmesiKurşun (Pb), Civa (Hg), Arsenik (As), Kadminyum (Cd) gibi metaller ağır metaller olarak insan sağlığı açısından tehdit oluşturmaktadır. Toksik etkide bulunacak dozlar, gıdanın kaza ile bu metallere bulaşması veya çevresel kirlilikler sonucunda insan vücuduna geçerler. Yüksek dozda alındıklarında vücuttaki gerekli minerallerin (Ca, Mg gibi) yerine geçerler.
Kurşun (Pb)
Kurşunlu benzinde oktan arttırıcı olarak kurşun kullanılmaktadır. Kurşun içeren metal su boruları, depolar ve tanklar bulaşmaya sebep olabilir. Seramik ve kil kaplar 120°C’nin üzerinde fırınlanmadıkça (“sır”lanmadıkça) bileşimindeki kurşun asidik gıdalara geçiş yapabilir. Çelik konserve kutularının tenekeyle kaplanan lehim yerlerinde de kurşun vardır. Paslanmaz çelikten olmayan eskimiş gıda üretim makinelerinden ürüne geçiş yapabilir.
Kurşun Zehirlenmesi
Yüksek dozlarda kurşun alımında gerçekleşir.
• %90’ı kemiklerde depolanır
• Karaciğer, böbrek, akciğer, kas ve merkezi sinir sisteminde Ca metabolizmasını etkiler, Ca’nın yerini alır
• Bebek ve çocuklarda zeka geriliği, büyüme ve gelişme sorunları, öğrenme güçlüğü ve sinir sisteminde tahribat
• Kronik kurşun zehirlenmesi semptomları: Anemi, iştah kaybı ve yorgunluk haline yol açar, böbrek, beyin ve karaciğerde bozukluklar
Civa (Hg)
Kaynakları: Termometreler, bataryalar, fluoresan aydınlatmalar, boyalar ve mantar öldürücü ilaçlar (fungisitler), civa bulaşmış deniz ürünleridir
Civa Zehirlenmesi
Metil civanın tamamı bağırsaklarca emilmektedir.
Semptomlar:
Reflekslerde zayıflama, Kaslarda kasılmalar, Koordinasyon kaybı, Felç, Tat ve koku alma duyularının kaybı. Anne karnındaki bebeği etkiler. Günlük civa alımı 300 μg fazla olduğunda zehirlenme belirtileri ortaya çıkmaktadır.
ARSENİK (As)
Arsenik Zehirlenmesi
Arsenik vücutta birikmektedir. Zehirlenme belirtileri; Bulantı, kusma, ishal, mide krampı, mukozalarda iritasyon, iltihap, şiddetli karın ağrısıdır. Uzun vadede (Kronik) zehirlenmenin etkileri ise; dermatitis, bronşit, ağız-nefes-yemek borusu ülserleri ve kanserleri, karaciğerlerinde büyüme, kansızlık, beyaz kan hücreleri sayısında azalma ve siroza iştahsızlık, kilo kaybı, sinir iltihabı, konjonktivit, dokularda renk maddesi toplanması ve deri iltihabıdır.
Kadmiyum (Cd)
Kaynakları: Sanayi atıkları sebebiyle kadminyum bulaşmış su, deniz ürünleri, tahıllar, tütün ürünleri, galvanizli metallerden yapılan gıda proses ekipmanları ve pil fabrikaları gibi sanayinin atıkları
Kadmiyum Zehirlenmesi
1. sınıf karsinojen bir maddedir. Akut semptomlar: Tükrük birikimi, vertigo, Şuur kaybı Kronik semptomlar: Böbrek fonksiyonlarında bozukluk (proteinli idrar), büyüme geriliği, yüksek tansiyon, nefes alma güçlüğü, dokularda ödem ve iskeletten çok ağrılı mineral kaybı, iskeletin kırılganlığı ve çökmesi gibi kemik hastalıkları
Öneriler
Sanayi kuruluşlarının arıtım uygulamalarına sıkı takip getirilmeli ve özellikle gıda ekipmanlarında paslanmaz çelik tercih edilmelidir.
Yazar:
Öğr. Gör.
Sena BİLGİÇ KELEŞ
alıntı