A Vitamini - Retinol
Son güncelleme:
-
a vitamininin sağlığa yararları - a vitamini eksikliği - a vitamini içeren yiyeceklerA Vitamini, yağda eriyen vitaminlerdendir.
Retinol, A vitaminin besin olarak alınan haline denir. Yani, Retinol A vitamininin aktif halidir ve yeşil yapraklı sebzelerle, sarı renkli meyvelerde bulunan beta karotenden elde edilir. Diğer bir değişle, besinlerle, pro-vitamin olarak beta karoten halinde alınır. Vücutta ince barsaklarda aktif hali olan retinol olarak emilir. Beta karoten, karaciğerde A vitaminine dönüşür.
Vücutta belirli bir miktarda depolanabilmektedir. Depo edilmiş olan A Vitaminin % 90 ı karaciğerdedir. Geri kalanı böbrekler, akciğerler, gözler ve yağ dokuda yer alır. Gerektiğinde vücut tarafından buradan alınarak kullanılır. Hiç vitamin almayan bir kişiye 5-10 ay kadar yetebilir. Isıyakarşı sabit ve pişirilmeye dayanıklıdır.Yüksek miktarlarda alınması toksik reaksiyonlara (zehirlenme) neden olabilir.
Besinlerle alınan vitaminin emilimini, alkol, ilaçlar (kortizon, demir, mineral yağlar), E Vitamini yetersizliği ve fiziksel egzersiz olumsuz etkiler.
A vitaminli yağlı besinler, serin ve karanlık bir ortamda metalden uzak olarak saklanmalıdır.
A vitamini en çok hayvansal gıdaların içerdiği yağlarda bulunur.
Yararları:
-Gözün değişik ışık durumlarında, özellikle karanlıkta, görmesine yardımcı olur. (Görmemizi sağlayan pigmentlerin yapılmasını sağlar. Ayrıca gözün kornea tabakasının sağlığı için gereklidir.)
-Cildin, saçların, tırnakların, diş etlerinin, dişlerin ve kemiklerin
sağlıklı kalmalarını sağlar.
-Bağışıklık sistemini kuvvetlendirir.
-İdrar yolları, solunum yolları enfeksiyonlarda vücut direncini arttırır.
-Hücrelerin yer aldıkları dokunun gerektirdiği şekilde farklılaşmalarını ve yapısını sağlamlaştırır. Bu etkisi ile
dolaylı olarak kansere karşı koruyucudur.
-Vücut savunma sisteminde bulunan T Lenfositleri uyararak hücrelerin farklılaşmalarını kontrol eder. Bu etkisi kansere karşı bir diğer olumlu özelliğidir.
- Serbest radikalleri nötralize eder. Dışarıdan gelen zararlı maddeleri bağlayıp, antioksidan özelliği ile vücudu olası tahribatlardan korur.
-Özellikle anne karnındaki bebeğin sağlıklı gelişimi için hamilelerin A vitamini alması gerekir.
A vitamini kaynakları:
-Karaciğer, kuzu ciğeri, balıkyağı, tüm kırmızı etler, süt (Yazın taze ot yiyen ineğin sütünde daha fazladır), tereyağı, yoğurt, yumurta sarısı, peynir, krema.
-Sonradan A vitamini' (retinol) ne dönüşecek olan Beta Karoten ve diğer karotenoidler ise yeşil yapraklı ve sarı sebzelerde ve tahıllarda bulunur.
-Patates, havuç, ıspanak, kuru kayısı, brokoli, portakal, domates.
-Şeftali, kıvırcık salata, kuşkonmaz, maydanoz, kereviz, enginar, yabani hindiba, marul, erik, şalgam yaprağı.
A Vitamini Yetersizliği Belirtileri
-Özellikle loş ışıkta görme bozulur (Gece körlüğü , tavuk karası).
-Xerophthalmia (korneanın anormal kuruması ve kalınlaşması = göz kuruluğu) kızarma,
gözlerde hassaslaşma, çabuk yorulma ve ileri safhada kornea ülserleri, deri kuruluğu meydana gelir.
-Vücudun savunma
sistemi zayıflar. Hücresel savunma yapan T-Lenfositler ile Antikor üreten B-Lenfositleinderde azalma oluşur. Ayrıca immun sistem için şart olan Timus Bezi ve dalak gibi organlarda atrofi denilen gerileme görülür. Enfeksiyonlara elverişli hale gelir.
-Çocuklarda dişlerin biçimsiz ve sağlıksız gelişmesine; gelişimin yavaşlamasına neden olur.
-Kemik hücrelerinin faaliyetleri üzerine olan etkisi ile, eksikliğinde kemiklerde kalınlaşma ve kemikten geçen sinirlerde sıkışmalar meydana gelir.
-Kötü sindirime, sinüzite ve kulak iltihabına neden olur.
-Akne oluşmasında artış, deride kuruma ve kepeklenme gözlenir. Halsizlik, bitkinlik, uykusuzluk, tat ve koku alma duyusu bozuklukları ve iştahsızlık görülür.
-Ayrıca adet düzensizlikleri, diş eti hastalıkları, böbrek taşları, kulak sorunları.
-Kanser riskinde artma.
Günlük ihtiyaç:
-Günde alınan 10 000 -15 000 Ünite karotenden yaklaşık 5 000 Ünite A Vitamini elde edilebilir.
-Bir erişkin için bu miktar iki tane orta boy havuç demektir.
-Bir mikro gram için 5 Ünite tabiri kullanılır.
alıntı