Ebru - Geleneksel Sanatlarımız
Son güncelleme:
-
ebru sanatı - ebru çeşitleri - ebru sanatının çeşitleriGeleneksel sanatlarımız içerisinde nadide bir yere sahip olan ebru sanatının birçok çeşidi vardır. Ebru sanatının çeşitleri şunlardır:
Battal Ebru : Tarz-ı Kadim de denilen en eski ebru çeşidi battal ebrudur. Battal ebru da tekneye çeşitli renklerde boya serpilir ve hiçbir işlem yapılmadan kağıt tekneye serilir ve ebru elde edilir. Çoğu sanatçılara göre ebruların en güzelidir. Somaki battal, serpmeli battal, neftli battal gibi çeşitleri vardır.
Gelgit Ebru : Boyaların serpilmesi ile oluşan battal ebrunun bir biz yardımı ile aşağı yukarı paralel çizgiler çekilmesi ile oluşan ebruya denir. Eğer bu dikey çizgilere yatay çizgiler de çekilirse buna da taramalı ebru denir. Taramalı ebruyu da gelgit ebrunun bir çeşidi olarak gösterebiliriz.
Şal Ebru : Taramalı ya da gelgit ebru üzerinde biz aracılığıyla düzensiz dairesel hareketler yapmak suretiyle ortaya çıkan ebru çeşidine şal ebru denir.
Serpme Ebru : Battal, gelgit, taramalı, şal ebruların üzerine yüksekten sert hareketlerle boyanın serpilmesi ile oluşur. Bu tür ebrulara serpme battal, serpme şal gibi adlar verilir.
Bülbül Yuvası : İç içe halkalar şeklinde yapılmış olan battal ebruların üzerine dıştan içe doğru helezonlar çizilmesi ile oluşur. Taraklı ebrular ve ya gelgit ebrular üzerine de bülbül yuvası yapılabilir.
Zemin Ebrusu : Aynı boyanın üç çeşidi hazırlanır. Bunlar az ödlü, çok ödlü ve neftli olacak şekildedir. Önce az ödlü, onun üzerine çok ödlü ve en üste de neftli boya serpme tekniği kullanılarak atılır. Genellikle üzerinde motifler çalışıldığı için açık tonda boyalar tercih edilir.
Hafif Ebru : Üzerinde hat ve tezhip çalışmaları yapılabilmesi için daha sulu sıvı ve daha sulu ve ödlü boyalar kullanılarak battal, taraklı ve taramalı ebruların yapılmasına denir.
Dalgalı Ebru : Kağıdın bir ucunun tekneye yerleştirilmesi ve ileri geri hareket ettirilerek teknede bir dalga oluşturulması ve kağıdın yavaşça tekneye indirilerek bu dalgaların yakalanması şeklinde elde edilir.
Kumlu Ebru : Teknedeki sıvı iyice kirlenince damlatılan boyalar artık nokta nokta kum şekli almaya başlar. Bu sıvıya damlatılan boyalar yayılır. Kumlu ebruda boyalar daha da irileşip V şeklini alırsa buna da kılçıklı ebru adı verilir.
Çift Ebru : Önceden yapılmış bir ebru kağıdının üzerine yeni bir ebru alınması ile oluşur.
Hatip Ebru : Sıvı üzerine belli aralıklarla damlalar atılır. Bu damlaların ortalarına ikinci, üçüncü ya da daha fazla damlalar bırakılarak iç içe daireler elde edilir. Bu dairelerin içine biz yardımı ile sağdan sola, soldan sağa, yukarıdan aşağıya desenler çizilir. Ayasofya Camii hatibi Mehmet Efendi tarafından bulunduğu için bu adla anılmıştır.
Çiçekli Ebru : Hatip ebrudan sonra, ebrularda çiçek yapılmaya da çalışılmıştır. Bu tarzda yeşil boya ile çiçeğin sap ve gövdesi, uygun renk boya ile de bırakılan noktalar ile çiçek yapılır. Hatip ebruda çiçekleri kolay çizebilmek için boyaların yoğunluğu biraz daha fazla olmalıdır.
Akkase Ebru : Ebru kağıdının ortasında yazı alanı bırakılmak istenildiği zaman bu teknik kullanılır. Kağıdın yazı alanı olarak ayrılan bölümüne Arap zamkı sürülür. Arap zamkı boyayı geçirmediği için bu kısım kağıdın renginde kalırken etrafı ebru olur.
alıntı