Halk Edebiyatının Dönemleri
Son güncelleme:
-
13. Yüzyıl Halk EdebiyatıDaha çok savaş ve fetihlerin yer aldığı bu dönem edebiyatında destanlar önemli bir yer tutmaktadır. Danişmentname ve Battalgazi Destanı dönemin önemli halk edebiyatı ürünleridir. 13. yy. halk edebiyatının önemli figürleri arasında fıkralarıyla Nasrettin Hoca, tekke edebiyatında ise Yunus Emre vardır.
14. Yüzyıl Halk EdebiyatıBu yüzyılın en önemli eseri Oğuz Türkleri arasında yaşanan olayların anlatıldığı Dede Korkut Hikayeleri’dir. Oğuz Türklerinin diğer milletler ile yaptığı savaşların anlatıldığı kitapta nazım ve nesir iç içe geçmiş durumdadır. Destansı bir anlatımı olması sebebiyle destanlardan halk hikayeciliğine geçişin bir aşaması olarak görülür. Kaygusuz Abdal Yunus Emre tarzı söyleyişiyle bu yüzyılın en önemli şairi olmuştur.
15. Yüzyıl Halk EdebiyatıAnkara’da doğan Hacı Bayram-ı Veli bu yüzyılın en tanınmış kişisidir. İyi bir medrese eğitimi görmüş olan Hacı Bayram-ı Veli aruzla yazdığı şiirler olmakla birlikte hece ölçüsünü kullanarak şiirlerini yazmıştır.
16. Yüzyıl Halk EdebiyatıBu dönemde ellerinde sazı ile köy köy, belde belde dolaşan saz şairleri aşık edebiyatı geleneğini sürdürmüşlerdir. Bu dönemde dini konularda söylenen şiirlerin yanında din dışı konularda da şiirler söylenmiştir. Bu dönemin aşık edebiyatında en meşhuır şairi Köroğlu, tekke edebiyatında ise Pir Sultan Abdal olmuştur.
17. Yüzyıl Halk EdebiyatıBu dönem halk edebiyatının gerek aşık edebiyatı, gerek anonim halk edebiyatı, gerekse de tekke edebiyatında en verimli dönemi olmuştur. Bu dönem aşık edebiyatı çok başarılı şairler çıkarmış aruzla da şiirler yazan ozanlar kendilerini divan edebiyatı ile kıyaslar düzeye gelmişlerdir. Bu dönem aşık edebiyatında Katibi ve Kayıkçı Kul Mustafa önemli simalardır. En önemlisi ise günümüzde şiirleri türkü olarak dillerde dolaşan Karacaoğlan’dır. Hece ölçüsü ile şiirler yazan Karacaoğlan tabiat ve sevgi konulu şiirler yazmıştır. Tekke edebiyatında ise en tanınmış isimler Aziz Mahmut Hüdayi ve Niyazi Mısri’dir. Halk şairleri arasında kültürlü ve yaratıcı yönü ile ün yapan Aşık Ömer’de önemli bir şairdir.
18. Yüzyıl Halk EdebiyatıHalk edebiyatı şairleri bu dönemde iyiden iyiye divan şairleri ile yarışır hale gelmişlerdir. Bu dönemde duraklamaya başlayan tekke edebiyatının en önemli temsilcisi Erzurumlu İbrahim Hakkı hazretleridir. Şairin İlahiname adlı bir divanı ve Marifetname adlı bir nesri vardır.
19. Yüzyıl Halk EdebiyatıBayburtlu Zihni gibi Halk şiirinin geleneğini sürdüren çok başarılı saz şairleri olmuştur. Çok iyi bir medrese eğitimi görmüş olan Bayburtlu Zihni aşık edebiyatının yanında divan tarzı şiirlerde yazmıştır. Bu dönemin diğer önemli şairi ise Erzurumlu Emrah’tır. Erzurumlu Emrah koşma tarzı şiirleriyle çok başarılı olmuştur.
alıntı