Osmanlıca İmla Notları
Son güncelleme:
-
Osmanlıca İmla Ders Notları - Osmanlıca İmla - Osmanlıca imla anlatımları
ملا درسى نوطلرى
(آ
، (ء و (ى حرفلرى قالين حرفلرلهواقع اولديغى زمان قالين ؛ اينجهحرفلرلهواقع اولديغي زمان اينجهاوقونر.
مثلا : اريك : Erik/ اليك : İlik / آريق : Arık / ايليق : Ilık
(مش لى كجمش زمان ٤ حالدهده(-mış,-miş,-muş,-müş) ( مش ) شكلندهيازيلير . مثلا : ياقمش ، ايجمش ، كورمش ، بولمش
(دى لى كجمش زمان ٨ حالدهده (-dı,-di,-du,-dü,-tı,-ti,-tu,-tü) (دى شكلندهيازيلير. مثلا: كلدى ، قالدى ، سودى ، بيلدى ، بولدى ، ايشيتدى ...
(-dır,-dir,-dur,-dür,-tır,-tir,-tur,-tür) بونلرك تمامى (در شكلندهيازيلير. مثلا : واردر ، يوقدر ...
اسمك دورت حالى واردر :
(i) حالى : يعنى (ü-u-ı-i) تمامى { i – ى} ايلهيازيلير. مثلا : كوزى ، بزى
(e) حالى : يعنى (a-e) تمامى { e – ه} ايلهيازيلير. مثلا : كوزه، بزه
(de) حالى : يعنى (ta-te-da-de) تمامى { de – ده} ايلهيازيلير. مثلا : كوزه، بزه
(den) حالى : يعنى (tan-ten-dan-den) تمامى { den– دن} ايلهيازيلير. مثلا : كوزدن ، بزدن
توركجهدهكى , (k) عثمانليجهدهقالين اوقونان يرلرده {ق} ايلهيازيلير:
مثلا : Kapak : قاباق / kaz : قاز
اينجهاقونان يرلرده {ك} ايلهيازيلير. مثلا : Kedi : كدى / eski : اسكى
توركجهدهكى , (g) عثمانليجهدهقالين اوقونان يرلرده {غ } ايلهيازيلير. مثلا : Karga : قارغه/ : yangın يانغين
اينجهاقونان يرلرده { ك } ايلهيازيلير. مثلا :gedik : كديك / geç : كج
صوكى { ق} ايلهبيتن كلمهلره لاحقهكلديكى زمان بو {ق} حرفى {غ} حرفينهدونوشور . مثلا : قاباق – قاباغى
صوكى { ك} ايلهبيتن كلمهلرهلاحقهكلديكى زمان بو { ك } حرفى { } حرفينهدونوشور . مثلا : ديرك – ديركى
{ن} و { } حرفلرينك فرقى : بنم كتابمى / سنك كتابكى / اونك كتابنى
يووارلق {ة } ايله بيتن كلمهلرك حاللرى :
۱ : توركجهدهقوللانيلان { جنت – سنت – روايت } كبى كلمهلر آجيق {ت} ايلهيازيلير.
٢ : { روضه– حكايه– حمزه} كبى كلمهلر {ة } ايلهيازيللر.
٣ : تنوين ايلهيازيلان كلمهلر { ة } و تنوين الهيازيلير : { نسبة ً – لحكمةٍ – زيادةً }
٤ : اقتباس اولونان كلمهلر و جملهلر ايسهاصلى كبى يازيلير. مثلا : حديقة الجوامع – رحمة للعالمين كبى
بش دورلو { ك } واردر:
۱} – كاف عربى (k) : كلام ، كريم ، كدى
۲} – كاف فارسى (g) : كلدى ، كول
۳} – كاف توركى : بو ايسهاوج نوعدر :
• كاف واوى : دوكدى dövdü - / كوكرجن güvercin –
• كاف يائى (ğ) : اكدى – eğdi / اكه– eğe
• كاف نونى : اوك - / önصوك – son
فعللرك ايكنجى شخص تصريفلرنده ده{ك} يازيلر . مثلا : يازدك ، يازيكز كبى .
بر ده{كيمك} سؤآلينك جوابنده{ك} ايلهيازيلر. مثلا : كيمك ؟ سلفك
تركيب بحثى
فارسى اصولهكورهتركيب : باب ، بيت : باب بيت / دار ، اسلام : دار اسلام
عربى اصولهكورهتركيب : باب ، بيت : باب البيت / دار ، اسلام : دار الاسلام
قاعده: عمومى اولارق فارسى اصولهكورهتركيب قوللانيلير. بعض كرهاضافت كسرهسى ايلهقوللانيلير. بو حال صوكى { ا- و – ى – ه} ايلهبيتمهين كلمهلر دهاولور. صوكى بو حرفلر ايلهبيتن كلمهلر دهايسهشو شكلدهتركيب يابيلير :
اكر { ه} ايلهبيتر سهبويلهكلمهلرده{ه} حرفينك اوزرينهاضافت همزهسى قونور. مثلا : رابطه شريفه
اكر { ى } ايلهبيتر سهبويلهكلمهلردهاضافت همزهسى قونور. مثلا : كشتئ نوح – مسنوئ مولانا
اكر { ا } ايلهبيتر سهبو الف خذف ايديلير ، يرينه { ى } كتيريلير. مثلا : خلفاى راشدين – علماى كرام
اكر { و } ايلهبيتر سه، عينى شكلده{ ى } {اضافت ياسى} كتيريلير. مثلا : ارضوى محال
جمع بحثى
توركجهدهتك جمع لاحقهسى واردر ، بو ده{لر} در. مثلا : داغلر – باغلر
فارسجهدهايكى جمع لاحقهسى واردر : {ها} و {آن}. ايكنجى دها جوق قوللانيلير .
مثلا : مريدان – محبان . {ى} ايلهبيتن كلمهلرده{آن} لاحقهسى اولورسهبو {ى} سسسز حرف اولور. مثلا : عثمانى = عثمانيان
عربجهجمعلر ايسهسالم جمعلر { ين – آت } {مسلمين – مسلمات } و مكسر جمعلر {نواصر} اولمق اوزرهايكى قسمدر .
منفيلك لاحقهسى {ما} نك حاللرى :
اكر كلمهنك اورتهسندهاولورسهاكثريتله{م} قوللانيلير . بونكلهبرابر {ما} و {مه} شكلندهدهيازيلابيلير . مثلا : اولمدى ، اولمادى ، اولمهدى
اكر كلمهنك صوكنده اولورسهقالين يرلرده{ما} ، اينجهيرلرده{مه} شكلندهيازيلير.
مثلا : قالمه– كلمه
٥ قسم اخبارى فعل تصريفى واردر :
{ دى } لى كجمش زمان : { دى } / { مش } لى كجمش زمان / شيمديكى زمان { يور }
كلهجك زمان { آجق – اجك } / كنيش زمان { آر – ر- ير – ور }
alıntı