GAZİANTEP YEMEKLERİ
Son güncelleme:
-
Şöbiyet
Görünümü ile baklavaya benzeyen şöbiyet, muska şekli verilmesiyle baklavadan ayrılır. İç harcında isteğe göre Antep fıstığı veya ceviz kullanılır. Genellikle kaymakla birlikte sunulur.
Gaziantep'in Tarihi
Yazılı kaynaklara göre Ayın Tap’tır Gaziantep’in adı; yani, güzel pınar, suyu güzel olan yer anlamına gelir. Bazı kaynaklar ise Hantap, yani Han Toprağı olduğunu yazıyor ve kentin Dülük köyü ile Karahöyük arasında kurulduğunu ileri sürüyor. Babil devleti, Hititler, Asurlar, Medler, Persler, Romalılar, Bizanslılar egemenlik sürüyor bu topraklarda. 639 yılında Arap orduları tarafından bölgenin önemli bir bölümü ele geçiriliyor ve ardından tekrar Bizans egemenliği hüküm sürüyor. Ayıntap/Dülük; Selçuklu Türkleri’ni, Haçlı seferlerini, Dulkadiroğulları’nı da basıyor bağrına. 1. Dünya Savaşı sonrasında İngilizler işgal ediyor; ardından da Fransızlar... Baskı, zulüm kol geziyor kent topraklarında. Antepliler düşmana karşı gizlice örgütleniyorlar ve direniş... Dışarıdan yardım almadan, açlık ve sefalet içinde 10 ay direniyor şehir. 1921’de Fransızlara karşı direniş hareketi yenilgi ile bitiyor. Bir ay sonra yapılan antlaşmayla Fransızlar Antep’ten çekiliyor ve Büyük Millet Meclisi büyük direnişin sahne olduğu Antep’e ’Gazi’ unvanı (6 şubat 1921) veriyor.
Yeşil Elmas: Antep Fıstığı
Yüksek kalorili antepfıstığı, yörede ‘Yeşil elmas’ ya da ‘yeşil altın’ olarak adlandırılıyor. Ortadoğu kökenli olan bu bitki tüm Akdeniz kuşağında, Suriye, Irak, İran, Hindistan ve Türkiye’de yetiştiriliyor. Yüksek ısıya, kuraklığa dayanabilen, kurak toprakların kanaatkâr bitkisi antepfıstığı, ağaç başına yaklaşık 10 kg meyve veriyor. Ülkemizde Güneydoğu Anadolu bölgesinde bolca yetişiyor. Ağacın aynı adlı meyvesi (antepfıstığı/şamfıstık); çoğunlukla kabuklu durumda kavrularak tüketiliyor. Kavrulan fıstığın kabuğu çatlıyor ve ikiye ayrılıyor. Fıstık içi, şekercilikte, pastacılıkta, helvacılıkta, çeşitli tatlılarda ya da çerez olarak kullanılıyor. Çok besleyici olan antepfıstığı; yüzde 3.7 su, yüzde 59.4 yağ, yüzde 21.8 protein, yüzde 9.8 azot ve yüzde 2.9 ham lif içeriyor. Antepfıstığı yağında palmitik asit, oleik asit ve linoleik asit bulunuyor. Dünya antepfıstığı üretiminde Türkiye İran’dan sonra ikinci sırada yer alıyor.
Gaziantep'in İlçeleri
Gaziantep (merkez), Araban, İslahiye, Karkamış, Nizip, Nurdağı, Oğuzeli, şahinbey, şehitkamil, Yavuzeli. Gaziantep’e karayolu, demiryolu ve havayolu ile gidebilirsiniz.
Gaziantep'te Gezilecek Yerler
Gaziantep Kalesi; açık hava heykel atölyesi olan Yesemek, Belkıs (Zeugma); Rumkale, Tilbaşar Kalesi Karkamış harabeleri; Sakçagözü antik kenti; İslahiye ilçesi cıvarındaki Tilmen Höyüğü; Zincirli Höyük ve Esenbek Harabeleri, Burç Ormanı içindeki Hayvanat Bahçesi, Gaziantep’in merkezinde bulunan Kendirli Kilisesi ve tarihi hanlar ile Debbağhane Köprüsü.
Türkiye'nin 6. Büyük Kenti Gaziantep
Adıyaman, Kahramanmaraş, Adana, Hatay, Kilis ve Suriye ile sınırdaş olan il, uluslararası yolların üzerinde bulunan önemli merkezlerden biri; Türkiye’nin 6. büyük kenti. Doğuda Fırat Nehri, kuzeyde Pazarcık ovaları, batıda Amanos Dağları ile çevrilmiş çanak görünümünde yüksek plato üzerine yerleşmiş. GAP projesinin adım adım hayata geçmesiyle önemli bir merkez haline gelmiş. Gaziantepliler yurdun dört bir yanına dağılmış; okur yazar oranı oldukça yüksek. Başka şehirlerde yaşasalar da mutlaka yatırımlarının bir bölümünü illerine yapıyorlar.
Şöbiyet Tarifi İçin malzemeler
Malzemeler
5.5 su bardağı un
2 yumurta
1 çay bardağı yoğurt
1 çay bardağı su
1 kahve fincanı sıvıyağ
1 çay kaşığı karbonat
1 çay kaşığı ucu tuz
Hamuru açmak için
1 su bardağı nişasta
İç malzeme
3 su bardağı süt
2 çorba kaşığı irmik
1 su bardağı ince çekilmiş antepfıstığı
2 çorba kaşığı tozşeker
Şerbet için
3 su bardağı tozşeker
4 su bardağı su
Üzeri için
1 çay bardağı ince çekilmiş antepfıstığı
200 gr kaymak
Şöbiyet Nasıl Yapılır?
Yumurta, yoğurt, su, sıvıyağ, karbonat ve tuzu hamur yoğurma kabında iyice çırpın. Unu azar azar ekleyip düzgün bir hamur yoğurun. Üzerini temiz bir bezle örtüp 20 dakika dinlendirin.
Su ve şekeri tencerede şerbet kıvamında pişirin. Soğumaya bırakın.
İç malzeme için, süt ve irmiği kısık ateşte koyu muhallebi kıvamında pişirip soğumaya bırakın. Antepfıstığı ve tozşekeri bir kapta karıştırın.
Hamuru 24 eşit bezeye ayırın. Üzerlerine nişasta serpip oklava ile tek tek pasta büyüklüğünde açın.
8 yufkayı aralarına nişasta serperek üst üste yerleştirin. Hepsini birden oklava ile büyük bir yufka şeklinde açın.
Yufkayı 7x7 santimlik kare parçalara kesin. Kalan 16 bezeyi 8’li 2 guruba ayırıp aynı şekilde hazırlayın.
Karelerin uç kısımlarına 1 tatlı kaşığı irmikli muhallebi ve 1 tatlı kaşığı antepfıstıklı şekeri ilave edip üçgen şeklinde kapatın.
Hamurları yağlanmış fırın tepsisine aralıklı olarak yerleştirin. Tereyağını tavada kızdırıp hamurların üzerlerine gezdirerek dökün.
Önceden ısıtılmış 180 dereceye ayarlı fırının alt rafında kızarıncaya kadar pişirin.
Soğuk şerbeti sıcak tatlının üzerine döküp 20 dakika bekletin. Soğuyunca fıstık ve kaymakla servis yapın. Afiyet olsun.
-
Gaziantep'in Tarihi
Yazılı kaynaklara göre Ayın Tap’tır Gaziantep’in adı; yani, güzel pınar, suyu güzel olan yer anlamına gelir. Bazı kaynaklar ise Hantap, yani Han Toprağı olduğunu yazıyor ve kentin Dülük köyü ile Karahöyük arasında kurulduğunu ileri sürüyor. Babil devleti, Hititler, Asurlar, Medler, Persler, Romalılar, Bizanslılar egemenlik sürüyor bu topraklarda. 639 yılında Arap orduları tarafından bölgenin önemli bir bölümü ele geçiriliyor ve ardından tekrar Bizans egemenliği hüküm sürüyor. Ayıntap/Dülük; Selçuklu Türkleri’ni, Haçlı seferlerini, Dulkadiroğulları’nı da basıyor bağrına. 1. Dünya Savaşı sonrasında İngilizler işgal ediyor; ardından da Fransızlar... Baskı, zulüm kol geziyor kent topraklarında. Antepliler düşmana karşı gizlice örgütleniyorlar ve direniş... Dışarıdan yardım almadan, açlık ve sefalet içinde 10 ay direniyor şehir. 1921’de Fransızlara karşı direniş hareketi yenilgi ile bitiyor. Bir ay sonra yapılan antlaşmayla Fransızlar Antep’ten çekiliyor ve Büyük Millet Meclisi büyük direnişin sahne olduğu Antep’e ’Gazi’ unvanı (6 şubat 1921) veriyor.
Yeşil Elmas: Antep Fıstığı
Yüksek kalorili antepfıstığı, yörede ‘Yeşil elmas’ ya da ‘yeşil altın’ olarak adlandırılıyor. Ortadoğu kökenli olan bu bitki tüm Akdeniz kuşağında, Suriye, Irak, İran, Hindistan ve Türkiye’de yetiştiriliyor. Yüksek ısıya, kuraklığa dayanabilen, kurak toprakların kanaatkâr bitkisi antepfıstığı, ağaç başına yaklaşık 10 kg meyve veriyor. Ülkemizde Güneydoğu Anadolu bölgesinde bolca yetişiyor. Ağacın aynı adlı meyvesi (antepfıstığı/şamfıstık); çoğunlukla kabuklu durumda kavrularak tüketiliyor. Kavrulan fıstığın kabuğu çatlıyor ve ikiye ayrılıyor. Fıstık içi, şekercilikte, pastacılıkta, helvacılıkta, çeşitli tatlılarda ya da çerez olarak kullanılıyor. Çok besleyici olan antepfıstığı; yüzde 3.7 su, yüzde 59.4 yağ, yüzde 21.8 protein, yüzde 9.8 azot ve yüzde 2.9 ham lif içeriyor. Antepfıstığı yağında palmitik asit, oleik asit ve linoleik asit bulunuyor. Dünya antepfıstığı üretiminde Türkiye İran’dan sonra ikinci sırada yer alıyor.
Gaziantep'in İlçeleri
Gaziantep (merkez), Araban, İslahiye, Karkamış, Nizip, Nurdağı, Oğuzeli, şahinbey, şehitkamil, Yavuzeli. Gaziantep’e karayolu, demiryolu ve havayolu ile gidebilirsiniz.
Gaziantep'te Gezilecek Yerler
Gaziantep Kalesi; açık hava heykel atölyesi olan Yesemek, Belkıs (Zeugma); Rumkale, Tilbaşar Kalesi Karkamış harabeleri; Sakçagözü antik kenti; İslahiye ilçesi cıvarındaki Tilmen Höyüğü; Zincirli Höyük ve Esenbek Harabeleri, Burç Ormanı içindeki Hayvanat Bahçesi, Gaziantep’in merkezinde bulunan Kendirli Kilisesi ve tarihi hanlar ile Debbağhane Köprüsü.
Türkiye'nin 6. Büyük Kenti Gaziantep
Adıyaman, Kahramanmaraş, Adana, Hatay, Kilis ve Suriye ile sınırdaş olan il, uluslararası yolların üzerinde bulunan önemli merkezlerden biri; Türkiye’nin 6. büyük kenti. Doğuda Fırat Nehri, kuzeyde Pazarcık ovaları, batıda Amanos Dağları ile çevrilmiş çanak görünümünde yüksek plato üzerine yerleşmiş. GAP projesinin adım adım hayata geçmesiyle önemli bir merkez haline gelmiş. Gaziantepliler yurdun dört bir yanına dağılmış; okur yazar oranı oldukça yüksek. Başka şehirlerde yaşasalar da mutlaka yatırımlarının bir bölümünü illerine yapıyorlar.
-
Pekmez, su, nişasta ve fıstık ile hazırlanan nişe helvası, ortalama 20 dakikada hazırlanır. Yapımında yalnızca 5 malzeme kullanılan bu helva, kalabalık sofralarda ikram edilir.
Nişe Helvası Tarifi İçin malzemeler
1 su bardağı Antep pekmezi
1 su bardağı su
1 çorba kaşığı tereyağı veya sıvıyağ
3.5 çorba kaşığı buğday nişastası (nişe)
Yarım su bardağı antep fıstığı ya da iri kıyılmış ceviz
Nişe Helvası Nasıl Yapılır?
Tencerede yarım su bardağı su ve pekmezi karıştırın. Yağı ilave edip yağ ve pekmez iyice eriyinceye kadar karıştırın.
Yarım su bardağı suda nişastayı ezin. Boza kıvamındaki karışımı pekmezli suya azar azar akıtarak karıştırın.
İyice koyulaşıp tane tane olunca tencereyi ocaktan alıp soğumaya bırakın.
Servis tabağına alıp antepfıstığı ile süsleyin. Servis yapın.
-
Pekmez Helvası
Osmanlı'da doğumların, ölümlerin ve bayramların habercisi olan helva, birçok farklı şekilde hazırlanabilir. Orta Doğu ülkelerinde sık sık tüketilen bu tatlı, genellikle sade bir şekilde sunulur. Obezite, stres ve diyabet gibi sorunları gidermesiyle bilinen pekmez ise, tatlılarda kullanılan malzemelerden biridir. Romatizma ağrılarını hafifletmesinin yanı sıra kan yapıcı özelliği de mevcuttur. Malzemeleriniz hazırsa, anne usulü pekmez helvası tarifine başlayabiliriz
Pekmez Helvası Tarifi İçin malzemeler
Malzemeler
125 gr tereyağı
2 su bardağı un
Yarım çay bardağı zeytinyağı
1.5 su bardağı su
1 su bardağı toz şeker
1 paket vanilya
1 çay bardağı üzüm pekmezi
2/3 su bardağı iri çekilmiş ceviz
Üzeri için
Fındık
Pekmez Helvası Nasıl Yapılır?
Tereyağını kalın tabanlı bir tencerede eritin. Zeytinyağı ve unu ekleyip rengi değişinceye kadar kavurun.
Ceviz ekleyip birkaç dakika daha kavurun. Su, pekmez, vanilya ve şekeri bir kasede karıştırıp kavurduğunuz una ekleyin ve hızlıca karıştırın.
5 dakika pişirin ve ocaktan alarak ılınmaya bırakın. Karışımdan parçalar alıp tezgahta düzleştirin ve çiçek şekilli kurabiye kalıbı ile keserek servis tabağına dizin. Ortalarına fındık batırın.
Pekmez Helvasının Püf Noktaları Nelerdir?
Helvanın dibinin tutmaması için, tahta kaşık ile zıt yönlere doğru sürekli karıştırın.
Helva yapımında margarin kullanmak sık sık yapılan yanlışlar arasındadır. Helvanın kendi kokusuyla harmanlanması için tereyağı kullanılması gerekir.
Kıvamı yumuşak olursa, azar azar un ilave edebilirsiniz.
Pekmezli karışımın malzemeler birbiriyle özdeşleşene kadar karıştırın.
1 Porsiyon Pekmez Helvası Kaç Kaloridir?
Standart malzemelerle hazırlanan pekmez helvasının bir porsiyonu, yaklaşık 290 kaloridir. Yapımında şeker kullanılmasa da pekmez ile tat verildiği için, ölçülü bir şekilde tüketilmesi önerilir. Dilerseniz, hemen hemen aynı kalori değeriyle sunulan irmik helvası tarifini de deneyebilirsiniz.
-
İrmik Helvası
Orta Doğu ve Balkan ülkelerinde sıklıkla tüketilen irmik helvası, Osmanlı'dan günümüze kadar ulaşan bir Türk tatlısıdır. Yörelere göre farklı tekniklerle hazırlanan helvanın ismi ise Arap kökenlidir. Sıcak sıcak kavrulan bu tatlı, nispeten düşük kalori değeriyle en çok sevilen tarifler arasında yer alır. Lif bakımından zengin olan irmik helvası vücudu dinç tuttuğu için, sporculara tavsiye edilen besin kaynaklarından biridir. Malzemeler hazırsa, irmik helvası nasıl yapılır, püf noktaları nelerdir görelim ve tarifimize başlayalım.
İrmik Helvasının Yanına Ne Gider?
İrmik helvasının en lezzetli eşlikçileri Maraş dondurması ve kaymaktır. Dilerseniz, asma yaprağına sarılı çinekop yanında da irmik helvası sunabilirsiniz.
İrmik Helvası Tarifi İçin malzemeler
İrmik Helvası malzemeleri
1 su bardağı irmik
1 su bardağı süt
Yarım su bardağı su
1 su bardağından 2 parmak kadar az şeker
60 gram tereyağ
1 çay bardağı ceviz
İrmik Helvası Nasıl Yapılır?
60 gram tereyağını kısık ateşte eritin. Tereyağ eridikten sonra 1 çay bardağı cevizi ve 1 su bardağı irmiği ilave edip kavurun. (Ceviz yerine çam fıstığı da kullanılabilir.)
Şerbeti için bir tencereye süt, su ve şeker ekleyerek şeker eriyinceye kadar pişirin.
İrmiğin rengi koyulaşınca hazırladığınız şerbeti ilave edip irmik iyice suyunu çekene kadar karıştırın.
İrmik suyunu çekip kıvam alınca ocağın altını kapatıp demlenmesi için 15 dakika bekletin.
15 dakikanın sonunda tane tane olması için tahta kaşıkla karıştırın.
İsteğe bağlı olarak toz şekerin dışında helvayı yaparken ek olarak 1 yemek kaşığı bal eklenebilir.
Süsleme kısmı için nane yaprakları ve taze meyve dilimlerini kullanabilirsiniz. Misafirlerinize sunmak için irmik helvasını, doğal meyvelerden hazırlanan karışık hoşaf ile ikram edebilirsiniz. Afiyet olsun.
İrmik Helvasının Püf Noktaları Nelerdir?
Tereyağı ve irmik iyice kavrulmalıdır. Helvanın renginin koyu olması istenirse kavurma işlemi uzatılabilir ve tarçın atılabilir.
Su ve süt karışımının helvaya eklenmesi esnasında sütün ve suyun iyice kaynamış olmasına dikkat edilmelidir. Bu işlem sayesinde helvanın kabarık yapısı daha da belirginleşecektir.
Helvaya aroma katmak için, vanilya portakal ya da limon kabuğu ilavesi ile ya da farklı kuruyemişlerle aromalandırabilirsiniz.
Helvanızın parlak olması için son aşamada zeytinyağı yada bir parça sıvıyağ ekleyebilirsiniz.
Son aşamada şerbetin sütü iyice çekmesi için kapağı kapatılmalıdır.
Helva yaparken acele etmeyin. Helvaya kıvamını veren; kısık ateşte karıştırılması gereken süredir. Bu süre aceleye getirilip ateşin altı açılırsa, helvanın kıvamı da tutmaz, lezzeti de bozulur.
1 Porsiyon İrmik Helvası Kaç Kaloridir?
100 gramlık bir porsiyon irmik helvası yaklaşık 275 kaloridir. Kalori değerini düşürmek için şeker ve yağ miktarını ölçülü bir şekilde azaltabilirsiniz.
Kilo ve şeker değerlerini dengede tutmak için, 100 gramı ortalama 105 kalori
-
Saray Sarması
Osmanlı'dan günümüze kadar ulaşan bisküvili saray sarması; süt, krem şanti ve kakao ile hazırlanır. Diğer adı 'sultan sarması' olan bu tatlı, hemen hemen her yörede aynı şekilde sunulur. İsteğe göre yapımında muz, çilek gibi meyveler de kullanılır. Süt yoğunluklu bir tatlı olduğu için, kalsiyum değeri yüksektir. Vücuda enerji vermesinin yanı sıra kemik sağlığını da korur. Saray sarmasının dışı hindistan cevizine bulanır. Dinlendirme işleminin ardından dikkatli bir şekilde rulo şeklinde sarılır ve servis edilir. Malzemeleriniz hazırsa, özel gün ve bayramların vazgeçilmezi haline gelen tam kıvamında saray sarması nasıl yapılır görelim.
Saray Sarması Tarifi İçin malzemeler
1 kg süt
50 gram tereyağı
1 su bardağı un
1 su bardağı toz şeker (200 gr.)
100 gram hindistan cevizi
1 paket çırpılmış kakaolu krem şanti
Saray Sarması Nasıl Yapılır?
İlk olarak derin bir tencereye süt ve şeker koyulur. Üzerine elekten geçirilen un eklenerek iyice karıştırılır. Unun elenmesi muhallebinin kıvamının pürüzsüz olmasına yardımcı olacaktır.
Kısık ateşte sürekli karıştırılarak pişirilir. Dibinin tutmaması ve kıvamın düzgün olması için sürekli karıştırmak önemli.
Koyulaşıp muhallebi kıvamına gelen karışım 2 dakika kaynatılarak ocaktan alınır.
İçerisine tereyağı eklenir. Böylece aroma katılmış olur.
Ocaktan alınan muhallebinin daha pürüzsüz bir kıvamda olması için 5 dakika mikser ile çırpılır.
Büyük boy fırın tepsisine 2 bardak hindistan cevizi serpilir. Tepside açık kalmayacak şekilde tüm tabana yayılır.
Üzerine sıcak muhallebi dökülerek yayılır. Her yeri eşit olacak şekilde spatula yardımıyla düzleştirilir.
Tepsiye yayılan muhallebi soğumaya bırakılır (1 saat kadar dolapta bekletilirse daha güzel kıvam alır)
1 çay bardağı soğuk süt ile çırpılan krem şanti, dinlendirilen muhallebinin üzerine her yerine eşit şekilde yayılır.
Buzdolabına kaldırılarak 2-3 saat dinlendirilir. İyice dinlendikten sonra uzunlamasına ortadan 2’ye kesilir. Kalan bölümler enine dilimlere ayrılır.
Daha sonra rulo şeklinde sarılıp, servis tabağına alınır.
Hem şekliyle hem lezzetiyle etkileyici bir tatlı olan saray sarması çok hafif bir lezzettir.
Dilerseniz, tam kıvamında saray sarmasını ev yapımı çikolata sosu ile süsleyebilirsiniz. Afiyet olsun.
Kırılmadan Sarılan Saray Sarmasının Püf Noktaları Nelerdir?
Kullanacağınız tepsinin orta kalınlıkta olmasına özen gösterin. Bu sayede kremanın kıvamını daha iyi tutturabilirsiniz.
Kremada topaklanmalar olursa, bir kez mikserden geçirin.
Kremayı tepsiye sıcakken dökün. Ve kaşığın tersi ile pürüzsüz bir şekilde yayın.
Saray sarmasını rulo haline servis etmeden önce getirin. Aksi takdirde bekledikçe çatlamalar oluşacaktır.
Sarmanın hindistan cevizini en son ekleyin. Böylece içine karışmadan daha güzel bir görünüm elde edebilirsiniz.
1 Porsiyon Saray Sarması Kaç Kaloridir?
Orta boyutlarda bir adet saray sarması, yaklaşık 250 kaloridir. Şeker değeri yüksek olduğu için, kilo kontrolünde olanların ve diyabet hastalarının ölçülü bir şekilde tüketmesi önerilir.