Bahar kapıyı çaldığında ya da ev tozları, evcil hayvan tüyleri yakamızı bırakmadığında hepimizin eli o sihirli haplara gidiyor: Alerji ilaçları. Peki, hapşırmayı, göz yaşarmasını ve o bitmek bilmeyen kaşıntıyı bıçak gibi kesen bu ilaçları ne kadar süre güvenle kullanabiliriz? "Alerjim geçmiyor, ben bu ilaçları ömür boyu kullansam ne olur?" diye düşünenleriniz varsa, gelin bu konuyu tüm detaylarıyla, artı ve eksileriyle masaya yatıralım.
Öncelikle en çok kullandığımız ANTİHİSTAMİNİKLER ile başlayalım. Vücudumuz alerjik bir reaksiyon gösterdiğinde "histamin" adında bir kimyasal salgılar. Antihistaminikler de tam olarak bu kimyasalı bloke ederek bizi rahatlatır. Günümüzde kullandığımız yeni nesil (ikinci ve üçüncü kuşak) antihistaminikler, eski nesil ilaçlar gibi ciddi sersemlik ve uyku yapmıyor. Bu yüzden doktor kontrolünde olmak şartıyla, kronik alerjisi olan kişiler bu ilaçları aylarca, hatta bazı durumlarda yıllarca kullanabiliyor. Yapılan araştırmalar, yeni nesil antihistaminiklerin uzun süreli kullanımda organlar üzerinde ciddi bir toksik etki yaratmadığını gösteriyor. Ancak her gün düzenli ilaç almanın karaciğer ve böbrekler tarafından süzüldüğünü unutmamak, periyodik doktor kontrollerini aksatmamak gerekiyor.
Burada çok ama çok önemli bir ayrım yapmamız lazım: BURUN SPREYLERİ. Alerji tedavisinde burun spreyleri ikiye ayrılır ve hayati hata genellikle burada yapılır.
- DEKONJESTAN BURUN SPREYLERİ: Eczaneden reçetesiz alıp burnunuzu anında açan o spreyler var ya... İşte onları KESİNLİKLE 5 GÜNDEN FAZLA KULLANMAMALISINIZ. Uzun süre kullanıldığında "rebound etkisi" dediğimiz bir durum gelişir. Yani burun damarlarınız ilaca bağımlı hale gelir ve spreyi sıkmadığınızda burnunuz eskisinden daha çok tıkanır. Bu durum burun mukozasına kalıcı zarar verebilir.
- KORTİZONLU (STEROİD) BURUN SPREYLERİ: Alerjik rinit tedavisinde doktorların reçete ettiği bu spreyler ise sanılanın aksine uzun süreli kullanıma uygundur. Vücuda sistemik bir kortizon yaymazlar, sadece burun içinde lokal olarak çalışırlar. Tam etki göstermeleri zaten birkaç gün sürer ve mevsim boyu güvenle kullanılabilirler. Tabii ki uzun vadede burun içinde kuruluk veya hafif kanama yapabilirler, bu yüzden doğru teknikle sıkılması önemlidir.
Peki uzun süre alerji ilacı kullanmanın ne gibi YAN ETKİLERİ VE RİSKLERİ olabilir?
- TOLERANS GELİŞİMİ: Bazı hastalar uzun süre aynı ilacı kullandığında artık etki etmediğini söyler. Vücut ilaca alışabilir. Böyle durumlarda doktorunuz ilacın etken maddesini değiştirebilir.
- AĞIZ VE GÖZ KURULUĞU: Antihistaminiklerin en yaygın uzun vadeli yan etkilerinden biridir. Vücuttaki salgıları azalttıkları için ağızda, boğazda ve gözlerde kuruluk yapabilirler.
- BİLİŞSEL ETKİLER: Özellikle eski nesil alerji ilaçlarının uzun süre kullanımı, yaşlı bireylerde unutkanlık ve konsantrasyon bozukluğu gibi durumlara yol açabilir. Yeni nesillerde bu risk çok daha düşüktür.
Sonuç olarak sevgili dostlar, alerji ilaçları modern tıbbın bize sunduğu harika konfor alanlarıdır ancak KLAVUZUMUZ HER ZAMAN BİR UZMAN HEKİM OLMALIDIR. Kendi kendimize "bu ilaç bana iyi geliyor" diyerek yıllarca aynı hapı yutmak yerine, bir alerji uzmanına (immünolog) görünmek en doğrusudur. Belki de sizin için en doğru çözüm ilaç kullanmak değil, alerji aşıları (immünoterapi) ile kökten bir tedavi olmaktır.
Sizler hangi alerji ilaçlarını ne kadar süredir kullanıyorsunuz? Yaşadığınız yan etkiler var mı? Deneyimlerinizi ve sorularınızı aşağıda paylaşırsanız hep birlikte tartışabiliriz. Herkese sağlıklı ve hapşırıksız günler dilerim!